Bản án 36/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử thấy:

[1] Về thẩm quyền: Nơi bị đơn cư trú thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 2 - Hải Phòng theo điểm a khoản 1 Điều 39 của BLTTDS.

[2] Về quan hệ tranh chấp: Theo nội dung đơn khởi kiện, xác định đây là quan hệ Tranh chấp dân sự về hợp đồng tín dụng quy định tại Điều 26 của BLTTDS.

[3] Về tố tụng: Anh T1 đã được Tòa án triệu tập đến phiên tòa hợp lệ lần thứ hai nhưng có đơn xin xét xử vắng mặt; căn cứ khoản 2 Điều 227 của BLTTDS Toà án vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[4] Về quan hệ hợp đồng tín dụng: Do anh T1 không đến Tòa án làm việc nên đã vi phạm nghĩa vụ chứng minh. Tòa án căn cứ vào tài liệu do nguyên đơn giao nộp xác định được giữa Ngân hàng với anh T1 có quan hệ tín dụng bởi các hợp đồng tín dụng số LN2108304228969 ngày 10/09/2021; Hợp đồng cho vay số LD2218501505 ngày 04/07/2022 và hợp đồng thế chấp số LN2108304228969 ngày 09/9/2021 có đăng kí giao dich bảo đảm như Ngân hàng đã trình bày là đúng. 3 Các hợp đồng trên đều được kí kết bởi người có thẩm quyền, đúng quy định về trình tự, thủ tục nên phát hợp pháp.

[5] Về mua bán nợ: Theo Hợp đồng mua bán nợ số 09/2025/VPB-JUPITER ngày 28/3/2025 và Phụ lục kèm theo; Ngân hàng bán cho Công ty Cổ phần M 95% khoản nợ của anh T1 phát sinh từ các Hợp đồng cho vay trên. Xét đối tượng của hợp đồng là quyền đòi nợ bao gồm nợ gốc, lãi, tiền phạt vi phạm, tiền bồi thường và các nghĩa vụ tài chính khác phát sinh từ hợp đồng tín dụng. Tại Điều 105 quy định tài sản bao gồm quyền tài sản. Tại khoản 2 Điều 450 quy định về mua bán quyền tài sản có đề cập đến quyền tài sản là quyền đòi nợ. Như vậy pháp luật cho phép các bên chuyển giao quyền đòi nợ nên đối tượng của hợp đồng phù hợp quy định pháp luật. Mục đích mua bán khoản bán nợ nhằm chuyển quyền sở hữu, chuyển nghĩa vụ của bên bán nợ cho bên mua nợ mà không ảnh hưởng đến quyền lợi của bên nợ là bên vay. Tại khoản 2 Điều 365 của BLDS quy định việc chuyển giao quyền yêu cầu không cần có sự đồng ý của bên có nghĩa vụ. Như vậy thủ tục mua bán nợ có hợp đồng và phụ lục chi tiết kèm theo; được kí bởi người có thẩm quyền nên phát sinh hiệu lực.

[6] Về thay đổi tên gọi: Công ty Cổ phần M đã làm thủ tục đăng kí thay đổi tên gọi thành Công ty Cổ phần J; được Sở tài chính thành phố H chấp nhận từ ngày 05/5/2026 nên xác định lại tên Công ty Cổ phần M thành Công ty Cổ phần J.

[7] Về yêu cầu đòi nợ gốc, lãi trong hạn, quá hạn của nguyên đơn và của người kế thừa quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn và yêu cầu phát mại tài sản thế chấp: [7.1] Về sự vi phạm: Quá trình trả nợ, anh T1 đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán từ ngày 15/03/2025. Khoản nợ đã chuyển sang quá hạn, nên việc Ngân hàng khởi kiện yêu cầu bị đơn trả nợ với số gốc lãi, phí đến thời điểm khởi kiện là có căn cứ. [7.2] Về quan hệ mua bán nợ và yêu cầu đòi nợ của bên có quyền: Ngày 28/3/2025 Ngân hàng đã bán một phần nợ của anh T1 cho Công ty Cổ phần M được thể hiện tại Hợp đồng mua bán nợ số 09/2025/VPB-JUPITER ngày 28/3/2025 và Phụ lục kèm theo. Xét đối tượng của hợp đồng là quyền đòi nợ bao gồm nợ gốc, lãi, tiền phạt vi phạm, tiền bồi thường và các nghĩa vụ tài chính khác phát sinh từ hợp đồng tín dụng. Tại Điều 105 quy định tài sản bao gồm quyền tài sản. Tại khoản 2 Điều 450 quy định về mua bán quyền tài sản có đề cập đến quyền tài sản là quyền đòi nợ. Như vậy pháp luật cho phép các bên chuyển giao quyền đòi nợ nên đối tượng của hợp đồng phù hợp quy định pháp luật. Mục đích mua bán khoản bán nợ nhằm chuyển quyền sở hữu, chuyển nghĩa vụ của bên bán nợ cho bên mua nợ mà không ảnh hưởng đến quyền lợi của bên nợ là bên vay. Tại khoản 2 Điều 365 của BLDS quy định việc chuyển giao quyền yêu cầu không cần có sự đồng ý của bên có nghĩa vụ. Như vậy thủ tục mua bán nợ có hợp đồng và phục lục chi tiết kèm theo được kí bởi người có thẩm quyền nên phát sinh hiệu lực; số nợ của từng hợp đồng đã được gộp vào thành tổng nợ chung nên việc Ngân hàng yêu cầu bên vay phải thanh toán tổng số tiền còn thiếu đến ngày 23/6/2026 là 30.133.654 đồng (trong đó: Nợ gốc 17.592.798 đồng, nợ lãi trong hạn 3.365.512 đồng, lãi quá hạn 8.489.333 đồng, lãi chậm trả lãi 686.011 đồng) và Công ty Cổ 4 phần J yêu cầu anh T1 phải thanh toán tổng số tiền còn thiếu đến ngày 23/6/2026 là 572.539.428 đồng (trong đó: Nợ gốc 334.263.153 đồng, nợ lãi trong hạn 63.944.733 đồng, lãi quá hạn 161.297.328 đồng, lãi chậm trả lãi 13.034.214 đồng) là có căn cứ chấp nhận, phù hợp với các điều 117, 463 và 466 của BLDS.

[8] Về yêu cầu xử lý phát mại tài sản thế chấp: [8.1] Để bảo đảm cho khoản vay, anh T1 đã dùng tài sản là 01 xe ô tô BKS 15A-783.60 để thế chấp cho các hợp đồng tín dụng số LN2108304228969 ngày 10/09/2021; Hợp đồng cho vay số LD2218501505 ngày 04/07/2022. Tại Điều 3 của hợp đồng thế chấp các bên thỏa thuận tài sản thế chấp để bảo đảm cho toàn bộ nghĩa vụ tiện tại, tương lai của bên vay. Tài sản thế chấp tài sản đảm bảo về hình thức, trình tự, thủ tục, nội dung theo quy định tại các điều 117, 119, 500, 501 và 502 của BLDS; Nghị định số 99/2022/NĐ-CP ngày 30 tháng 11 năm 2022 của Chính phủ quy định về đăng ký biện pháp bảo đảm; Điều 8, Điều 9 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP ngày 19/3/2021 của Chính phủ quy định thi hành BLDS về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Hợp đồng mua bán nợ số 09/2025/VPB-JUPITER ngày 28/3/2025 và Phụ lục kèm theo các bên không thỏa thuận xử lý tài sản bảo đảm theo tỷ lệ mua bán, không hạn chế quyền yêu cầu phát mại trong trường hợp bên vay vi phạm nghĩa vụ trả nợ nào trước. Tại Điều 1 của Hợp đồng mua bán nợ thì ngoài việc bán nợ thì có chuyển giao cả quyền yêu cầu thực hiện biện pháp bảo đảm là tài sản thế chấp. Thỏa thuận này phù hợp với quy định tại Điều 365 của BLDS đó là "Trường hợp quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ có biện pháp bảo đảm thì việc chuyển giao quyền yêu cầu bao gồm cả biện pháp bảo đảm đó". [8.2] Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án tiến hành xem xét thẩm định tài sản là xe ô tô BKS 15A-783.60. Phòng C Công an thành phố H cho Tòa án biết tại Phiếu trả lời xác minh ngày 09/4/2026 về tình trạng phương tiện như sau: Chủ xe là anh Lê Bách T1; trạng thái: đang cầm cố, có giấy của Ngân hàng. Như vậy, yêu cầu của nguyên đơn về phát mại tài sản thế chấp là xe ô tô BKS 15A-783.60 trong trường hợp bên vay không trả được nợ là có căn cứ chấp nhận theo các điều 298, 299, 500 và 502 của BLDS; các điều 91 và 95 của Luật các Tổ chức tín dụng.

[9] Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn không yêu cầu giải quyết nên không xét.

[10] Về án phí: Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch tính theo quy định pháp luật đối với từng nghĩa vụ phải thực hiện.