Bản án 859/2026/DS-PTTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về thủ tục tố tụng: Kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh theo quyết định số 02/QĐ-VKS-DS ngày 05/02/2026 được thực hiện đúng theo quy định tại Điều 279, 280 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên được chấp nhận để xem xét theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Nguyễn Thị M, bà Tô Thị L, ông Võ Thanh V đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án tiến hành xét xử vụ án.

[2] Về nội dung vụ án: Bà Nguyễn Thị M khởi kiện bà Tô Thị L và ông Võ Thanh V yêu cầu trả tổng số tiền nợ hụi là 113.060.000 đồng. Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn bà Tô Thị L và ông Võ Thanh V có trách nhiệm liên đới trả cho bà Nguyễn Thị M số tiền 113.060.000 đồng. Sau khi xét xử sơ thẩm, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh kháng nghị tại Quyết định số 02/QĐ-VKS-DS ngày 05/02/2026. Tại phiên tòa phúc thẩm, các đương sự không thỏa thuận với nhau việc giải quyết vụ án. Căn cứ Điều 293 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại phần của bản án sơ thẩm có kháng nghị.

[3] Xét kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh, thấy rằng: [3.1] Về tiền nợ hụi: Bà Nguyễn Thị M khởi kiện bà Tô Thị L và ông Võ Thanh V yêu cầu trả số tiền nợ hụi là 113.060.000 đồng. Theo bà M, bà có tham gia chơi 05 dây hụi do bà L làm thảo và cung cấp 07 tờ giấy có ghi chữ và số nhưng không thể hiện ai là người ghi (bút lục số 34-40). Bà M cũng không cung cấp được danh sách 5 chơi hụi, không biết số người chơi hụi, không có giấy chốt hụi và cho rằng đóng hụi bằng tiền mặt, ngoài ra bà M không cung cấp chứng cứ chứng minh cho lời trình bày của mình nên không đủ cơ sở xác định bà M có tham gia chơi hụi do bà L làm thảo theo quy định Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự.

Do đó, không có cơ sở để buộc bị đơn trả tiền hụi như trình bày của bà M. Trong suốt quá trình giải quyết vụ án bà L, ông V vắng mặt, không có ý kiến xác nhận và không đối chất được để xác định lời trình bày và các tài liệu bà M cung cấp là đúng sự thật hay không. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định chứng cứ bà M nộp cho Tòa án là chứng cứ không cần chứng minh là không đúng theo quy định tại Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự, dẫn đến việc chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà M là đánh giá chứng cứ vụ án không khách quan, toàn diện, đầy đủ và chính xác theo quy định tại Điều 108 Bộ luật tố tụng tụng dân sự.

Từ những phân tích nêu trên, nguyên đơn bà M khởi kiện cho rằng bà L, ông V còn nợ tiền hụi chết với tổng số tiền 113.060.000 đồng nhưng bà không cung cấp được chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình nên không đủ cơ sở vững chắc để xác định bà L, ông V có nợ tiền hụi như nguyên đơn trình bày. [3.2] Về phần án phí dân sự sơ thẩm: Quá trình Tòa án thụ lý, giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm bị đơn bà Tô Thị L và ông Võ Thanh V đều vắng mặt, không có đơn yêu cầu xét miễn án phí nhưng Hội đồng xét xử tuyên bà Tô Thị L và ông Võ Thanh V được miễn án phí là chưa đúng quy định tại các Điều 14, 15của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý, sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. [3.3] Về căn cứ Điều luật áp dụng: Hội đồng xét xử sơ thẩm tuyên miễn án phí cho bà Tô Thị L và ông Võ Thanh V nhưng trong bản án không xác định các đương sự thuộc trường hợp được miễn án phí nào và cũng không viện dẫn điều luật tương ứng, là thiếu sót.

Từ những phân tích nêu trên, chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh và đề nghị của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa, sửa bản án sơ thẩm.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị M được miễn án phí dân sự sơ thẩm thuộc trường hợp người cao tuổi có đơn yêu cầu miễn tạm ứng án phí, án phí nên được miễn án phí theo quy định tại các Điều 12, 14, 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý, sử dụng án phí và lệ phí Toà án. Do bà M được miễn nộp tiền tạm ứng án phí nên không phải hoàn lại tiền tạm ứng án phí cho đương sự.

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Các đương sự không phải chịu. 6

[6] Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật.