Bản án 97/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng trao đổi tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận thấy:

[1]. Về tố tụng và thẩm quyền giải quyết: Ông Châu Văn V khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán cà phê giống thực sinh đối với bị đơn bà Nguyễn Thị Nhật X, hiện cư trú tại số nhà A đường A, tổ dân phố Đ, phường T, tỉnh Đắk Lắk nên đây là tranh chấp về hợp đồng dân sự quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 1 – Đắk Lắk theo quy định tại Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Tại phiên tòa, nguyên đơn ông Châu Văn V có đơn xin xét xử vắng mặt. 3 Bị đơn bà Nguyễn Thị Nhật X đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Do đó HĐXX căn cứ khoản 2 Điều 227, Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự để xét xử vắng mặt các đương sự tại phiên tòa.

[2]. Về chứng cứ và nghĩa vụ chứng minh: Khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn bà Nguyễn Thị Nhật X đã nhận trực tiếp các văn bản tố tụng của Tòa án nhưng vẫn vắng mặt, không có ý kiến trình bày về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không cung cấp tài liệu chứng cứ cho Tòa án để phản đối lại những tài liệu, chứng có do nguyên đơn đưa ra. Căn cứ quy định tại khoản 4 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, thì bị đơn đã tự tước bỏ quyền được chứng minh của mình nên phải chịu hậu quả của việc không chứng minh theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Tòa án giải quyết vụ việc trên theo những chứng cứ có trong hồ sơ vụ án.

[3]. Về nội dung:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và trình bày của nguyên đơn thể hiện: Ngày 28/02/2025 giữa ông Châu Văn V và bà Nguyễn Thị Nhật X có xác lập 02 hợp đồng mua bán cây giống cà phê thực sinh với tổng số lượng là 20.000 cây, giá trị của hợp đồng là 60.000.000 đồng, thời hạn thực hiện hợp đồng là 03 tháng. Ông V đặt cọc trước số tiền 10.000.000 đồng. Các bên thỏa thuận trong trường hợp bên bán không giao đủ số lượng, chất lượng cây giống thì phải chịu phạt cọc số tiền 30.000.000 đồng.

Xét thấy, các hợp đồng giữa các bên được xác lập trên cơ sở tự nguyện, mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, hợp đồng được lập thành văn bản, có chữ ký xác nhận của các bên tham gia giao kết; nội dung hợp đồng thể hiện đầy đủ các điều khoản cơ bản như đối tượng của hợp đồng, số lượng hàng hóa, giá cả, phương thức thanh toán, thời hạn giao hàng, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như thỏa thuận về phạt cọc khi vi phạm nghĩa vụ. Do đó 02 hợp đồng mua bán cà phê giống thực sinh ngày 28/02/2025 giữa ông Châu Văn V với bà Nguyễn Thị Nhật X thỏa mãn các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự. Ông V cho rằng sau khi hết thời hạn thực hiện hợp đồng, bà X không giao đủ số lượng cây giống như đã cam kết, thực tế bà X chỉ nhập về tổng cộng 16.800 cây theo các hóa đơn giá trị gia tăng mà nguyên đơn cung cấp cho Tòa án. 4 Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn không có ý kiến phản đối đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, cũng không cung cấp chứng cứ chứng minh mình đã thực hiện đúng nghĩa vụ hợp đồng.

Vì vậy, có căn cứ xác định bà Nguyễn Thị Nhật X đã vi phạm nghĩa vụ giao hàng theo thỏa thuận giữa các bên. Do hợp đồng không được thực hiện đúng nội dung đã cam kết, mục đích giao kết hợp đồng của nguyên đơn không đạt được nên yêu cầu hủy hợp đồng của ông Châu Văn V là có căn cứ chấp nhận. Do bà Nguyễn Thị Nhật X là người vi phạm nghĩa vụ nên yêu cầu khởi kiện của ông Châu Văn V về việc buộc bà X phải trả lại cho ông V số tiền đã đặt cọc là 10.000.000 đồng và chịu phạt cọc tổng số tiền 30.000.000 đồng như các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng là phù hợp với quy định tại Điều 328 Bộ luật Dân sự nên cần chấp nhận.

[4]. Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn bà Nguyễn Thị Nhật X phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo mức: 5% x 40.000.000 đồng = 2.000.000 đồng. Nguyên đơn ông Châu Văn V không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp.

[5]. Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Đắk Lắk tại phiên tòa là có căn cứ, cần chấp nhận.