Bản án 458/2026/DS-PTCác tranh chấp khác
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P.
Nhận định của Tòa án
, nguồn gốc các phần phần đất của ông Ú, bà P và chị X, bà L đều nhận chuyển nhượng của bà Lê Thị N, cụ thể: ngày 07/9/2007 ông Ú, bà P nhận chuyển nhượng của vợ chồng ông Võ Phước S và bà Lê Thị N phần đất tổng diện tích 456m2 thuộc thửa số 520, 521 tờ bản đồ 03; ngày 05/3/2012 bà N chuyển nhượng cho bà Lý Thị L1 (là mẹ của bà Nguyễn Thị L, bà ngoại của chị Tạ Thị X) phần đất giáp ranh với đất của ông Ú, bà P. Sự việc này được tất cả các đương sự thống nhất thừa nhận và phù hợp với các hợp đồng chuyển nhượng có lưu tại hồ sơ và đã được thẩm tra làm rõ tại phiên tòa nên thuộc tình tiết sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự. [2.3] Ông Ú, bà P xác định quá trình sử dụng đất liền ranh thì chị X, bà L đã lấn chiếm đất của ông bà; còn chị X, bà L khẳng định nhận chuyển nhượng đất của bà N chiều ngang phần đất 06 mét, cất nhà chưa đến 05m ngang nên không lấn chiếm đất.
Xét thấy, nguyên đơn ông Ú, bà P là người nhận chuyển nhượng đất trước bà L1, chị X, bà L và bà N là chủ đất cũ đã xác định ngày 07/9/2007 bà N có chuyển nhượng cho bà Ngô Việt P, ông Lê Công Ú phần đất ngang 06m, dài 76,5m; ngày 05/3/2012 bà N tiếp tục chuyển nhượng cho bà Lý Thị L1 là mẹ của bà Nguyễn Thị L phần đất giáp ranh với đất của ông Ú, bà P chiều ngang 05m, dài 52m. [2.4] Mặt khác, căn cứ vào hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 05/3/2012 thể hiện phần đất bà N chuyển nhượng cho bà Lý Thị L1 ngang 05m, dài 20m, tổng diện tích 100m2, hợp đồng chuyển nhượng có ông Lê Chí T2 – Trưởng ấp chứng kiến xác nhận. Tòa án cấp sơ thẩm đã xác minh ông Lê Chí T2 và ông T2 trình bày: “ Ngày 05 tháng 3 năm 2012 ông có ký xác nhận bà Lê Thị N chuyển nhượng cho bà Lý Thị L1 phần đất ngang 05m, dài 20 tại khóm H, thị trấn 7 C, huyện C, tỉnh Cà Mau là đúng sự thật”. Ngoài ra, bà L cung cấp giấy chuyển nhượng viết tay của bà N sang nhượng cho bà L1 phần đất ngang 06m, dài 52m, tuy nhiên, giấy chuyển nhượng có thể hiện sửa chữa số 5 thành số
6. Căn cứ biên bản ghi nhận ý kiến của bà Lê Thị N ngày 28/11/2025, bà N xác định: “Ngày 05 tháng 3 năm 2012 bà ký hợp đồng chuyển nhượng cho bà Lý Thị L1 ngang 05m, dài 20 tại ấp C, xã C, tỉnh Cà Mau. Trước đó ngày 01 tháng 11 năm 2011 bà có viết giấy tay chuyển nhượng cho bà L1 ngang 05m, dài 20m, giá 55.000.000 đồng, bà L1 đặt cọc 30.000.000 đồng, còn lại 25.000.000 đồng đến ngày 05/3/2012 bà L1 trả đủ mới ký hợp đồng chính thức, có chính quyền địa phương chứng kiến. Bà xem lại giấy tay ngày 01 tháng 11 năm 2011 đúng là chữ ký và viết của bà.
Tuy nhiên, nội dung giấy tay có ghi “06 mét về vô 52 mét” có dấu hiệu sửa số. Diện tích đất chuyển nhượng đúng là ngang 05m, dài 20m…”. [2.5] Ngoài ra, đối chiếu diện tích đất các đương sự được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với số liệu được đo đạc thực tế, nếu cộng phần đất tranh chấp vào diện tích đất nguyên đơn đang quản lý thì tổng diện tích nguyên đơn quản lý thực tế là 456,3m2 (379,1m2 + 77,2m2) thừa so với giấy chứng nhận 0,03m2; nếu cộng phần đất tranh chấp vào diện tích đất bị đơn đang quản lý thì tổng diện tích bị đơn quản lý thực tế là 413,17m2 (335,97m2 + 77,2m2) thừa 95,17m2 so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp (318m2). [2.6] Từ những nhận định trên, có căn cứ xác định bà L1 nhận chuyển nhượng của bà N phần đất có chiều ngang mặt tiền 05m, không phải 06m như bị đơn trình bày. Cấp sơ thẩm chấp nhận 01 phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ, đã xem xét, đánh giá chứng cứ khách quan, toàn diện, đúng quy định pháp luật.
[3] Xét kháng cáo của ông Ú, bà P yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng buộc bà L, chị X tháo dỡ nhà trả lại cho nguyên đơn phần đất tranh chấp 77,2m2 và hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà L với chị X ngày 03/11/2025 đối với diện tích 318m2 thửa 430, tờ bản đồ số 34 tại ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau; kháng cáo của bà L yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, giữ nguyên hiện trạng quyền sử dụng đất do bà L đang quản lý: Như đã nhận định trên, đủ căn cứ chứng minh bà L1 chỉ nhận chuyển nhượng của bà N phần đất có chiều ngang 05m, không đủ căn cứ chứng minh bà N chuyển nhượng cho bà L1 phần đất có chiều ngang 06m như ý kiến của bà L, chị X nên cấp sơ thẩm chấp nhận 01 phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ, đúng quy định pháp luật.
[4]
Xét thấy, tại cấp phúc thẩm, nguyên đơn ông Ú, bà P và bị đơn bà L không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào khác để chứng minh yêu cầu kháng cáo của ông Ú, bà P và bà L là có căn cứ, đúng quy định pháp luật.
Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm, do nguyên đơn và bị đơn thống nhất giao trả bằng hiện vật phần diện tích đất trống, đây là sự thống nhất thỏa thuận của các đương sự nên cần 8 buộc bị đơn có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn phần đất diện tích 40,55m2 thuộc một phần thửa số 401, tờ bản đồ số 34, không buộc bị đơn trả bằng giá trị đất như án sơ thẩm đã tuyên. Đối với ý kiến của đại diện Ngân hàng TNHH MTV T3 về việc giữ nguyên hiện trạng quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị L đứng tên để đảm bảo khoản vay của bà L tại Ngân hàng, nhận thấy, thời điểm Ngân hàng và bà L giao dịch ký kết hợp đồng thế chấp số K.0036/TC23 ngày 15/6/2023 thì phần diện tích đất thế chấp đang được Tòa án thụ lý giải quyết tranh chấp giữa các đương sự, mặt khác, diện tích thế chấp là 318m2 thuộc thửa số 430, tờ bản đồ 34, phần đất buộc bà L phải trả cho bà P, ông Ú chỉ có diện tích 40,55m2 nên không ảnh hưởng lớn đến giá trị tài sản thế chấp, không làm thiệt hại quyền lợi hợp pháp của Ngân hàng.
[5] Xét ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên tòa đề nghị áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn, chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn, sửa một phần bản án dân sự sơ thẩm số 79/2026/DS-ST ngày 13 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Cà Mau, như đã phân tích trên, đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ nên được chấp nhận toàn bộ.
[6] Về án phí: [6.1] Án phí sơ thẩm: Do chấp nhận 1 phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên bị đơn phải chịu án phí không có giá ngạch; nguyên đơn phải chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận, tuy nhiên, do ông Ú, bà P là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên miễn án phí sơ thẩm cho ông Ú, bà P. [6.2] Án phí phúc thẩm: Căn cứ quy định tại Điều 27; Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, nguyên đơn và bị đơn kháng cáo được chấp nhận 01 phần, sửa bản án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm. Bà L đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000 đồng được hoàn lại toàn bộ.
[7] Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự: Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn ông Lê Công Ú, bà Nguyễn Việt P2; chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị L; sửa 01 phần bản án dân sự sơ thẩm số 79/2026/DS-ST ngày 13 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Cà Mau. Căn cứ 26, 35, 39, 143, 147, 149, 157, 227, 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ các điều 459, 500, 503 Bộ luật dân sự năm 2015; 9 Căn cứ Điều 188, 203 Luật Đất đai năm 2013; Căn cứ Điều 26, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P.
2. Buộc bị đơn là chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L phải có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P phần đất diện tích 40,55m2 thuộc một phần thửa số 401, tờ bản đồ số 34, chỉnh lý năm 2012 tọa lạc tại khóm H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau), đất có vị trí cụ thể như sau: Hướng Đông giáp phần đất không tranh chấp của bà Ngô Việt P, có số đo cạnh là M8- M4’ là 0,83m; Hướng Tây giáp đất trống lề đường, có số đo cạnh M7 - M1’ là 0,91m Hướng Nam giáp phần đất diện tích 36,65m2 bà L đang quản lý sử dụng, có số đo cạnh M1’ - M2’ là 34,04m + M2’ - M3’ là 0,58m + M3’ - M4’ là 11,48m; Hướng Bắc giáp phần đất không tranh chấp của bà Ngô Việt P, có số đo cạnh M7-M8 là 45,88m. (Theo Trích đo hiện trạng phần đất tranh chấp ngày 12/3/2026 - BL 431) Kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Nguyễn Thị L và ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P đúng diện tích đất các đương sự được quyền sử dụng hợp pháp theo trình tự thủ tục pháp luật quy định.
3. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P về việc buộc chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L trả giá trị quyền sử dụng đất diện tích 36,65m2 với số tiền 73.300.000 đồng.
4. Không chấp nhận yêu cầu của ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P về việc hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 03/11/2022 giữa chị Tạ Thị X với bà Nguyễn Thị L đối với phần đất có diện tích 318m2, thửa số 430, tờ bản đồ 34, tọa lạc tại ấp H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau).
5. Về chi phí tố tụng: Buộc chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L phải hoàn lại cho nguyên đơn ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P chi phí đo đạc và định giá tài sản với số tiền 10.935.000 đồng (Mười triệu chín trăm ba mươi lăm nghìn đồng).
6. Về án phí: 10 6.1. Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L mỗi người phải chịu án phí sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng. Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P. 6.2. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P không phải chịu án phí phúc thẩm. Bà Nguyễn Thị L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, bà L đã nộp tạm ứng án phí 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0003532 ngày