Bản án 05/2026/DS-GĐTTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Ngày 28/12/2022, Tòa án nhân dân thị xã Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh (nay là Tòa án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh) thụ lý vụ án dân sự vê "Tranh châp hợp đồng tín dụng", giữa nguyên đơn Ngân hàng A với bị đơn chị Nguyễn Kiều O. Quyêt định sô 22/2023/QĐST-DS ngày 13/4/2023 đã công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, cụ thể như sau: Chị O có nghĩa vụ thanh toán cho Ngân hàng A số tiền 799.735.033 đồng; Ngân hàng A trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CĐ 210249 thửa đất số 94, tờ bản đồ số 17 sau khi bà O tất toán nợ; trường hợp chị O không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ thì tài sản thế chấp được cơ quan có thẩm quyền xử lý để thu hồi nợ.

[2] Hồ sơ vụ án thể hiện thửa đất số 94 và tài sản gắn liền với đất là đối tượng đang có tranh chấp kéo dài, đã được Tòa án nhân dân thị xã Hòa Thành giải quyết sơ thẩm tại Bản án số 119/2022/DS-ST ngày 03/10/2022. Theo bản án này, Hội đồng xét xử đã xác định trên diện tích 346,6m thuộc thửa đất số 94 có tài sản gồm nhà ở của bà Nguyễn Thị Kiều H, nhà ở của bà Nguyễn Thị L, nhà ở của anh Nguyễn Thành S, cửa hàng của bà L cho thuê trên đất.

Tuy nhiên, quá trình xét xử vụ án "Tranh chấp hợp đồng tín dụng", Tòa án cấp sơ thẩm đã không thực hiện thủ tục xem xét, thẩm định tại chỗ để xác định hiện trạng tài sản thế chấp gồm quyền sử dụng đất (do bà O đứng tên) và những căn nhà gắn liền với đất không thuộc sở hữu của người sử dụng đất (bà O) đã tồn tại và có tranh chấp trước thời điểm Ngân hàng nhận thế chấp nên cấp sơ thẩm đã không đưa bà H, bà L, ông S vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan để thu thập ý kiến về việc xử lý tài sản thế chấp theo yêu câu khởi kiện của Ngân hàng A. Việc bỏ sót 4 người tham gia tố tụng khi tài sản của họ đang nằm trên thửa đất bị yêu cầu phát mãi là vi phạm nghiêm trọng quy định tại Điều 68 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

[3] Mặc dù, tại thời điểm hòa giải, các đương sự không trình bày về tình trạng tranh chấp tài sản, nhưng về mặt pháp lý, trước khi Quyết định số 22/2023/QĐST- DS được ban hành (ngày 13/4/2023), Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh đã ban hành Bản án phúc thẩm số 94/2023/DS-PT ngày 16/3/2023 có hiệu lực pháp luật và xác định thửa đất số 94 là tài sản chung của bà H, bà L và những người thừa kế của ông M. Như vậy, quyền định đoạt đối với tài sản này thuộc về tất cả các đồng sở hữu theo quy định tại Điều 218 Bộ luật Dân sự 2015. Việc Tòa án cấp sơ thẩm ban hành quyết định công nhận sự thỏa thuận có nội dung công nhận cho Ngân hàng A được quyền phát mãi toàn bộ diện tích đất là tài sản chung để xử lý nợ cho cá nhân bà O là không có căn cứ pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu di sản của các đồng thừa kế khác được pháp luật dân sự bảo vệ.

[4] Do Tòa án cấp sơ thẩm không cập nhật diễn biến pháp lý và bỏ sót người tham gia tố tụng khi hòa giải nên Quyết định số 22/2023/QĐST-DS ngày 13/4/2023 đã tạo ra sự mâu thuẫn chồng chéo giữa các bản án, quyết định của Tòa án đối với cùng một tài sản là bất động sản (thửa đất số 94). Việc công nhận quyền phát mãi tài sản chung chưa chia để thi hành nghĩa vụ của một cá nhân là trái với nguyên tắc xử lý tài sản bảo đảm, dẫn đến việc không thể thi hành án được trên thực tế, khiến việc giải quyết tranh chấp của đương sự bị kéo dài.

Do đó, vụ án tranh chấp hợp đồng tín dụng đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng về thủ tục tố tụng và nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự nên cần hủy quyết định này để giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. Từ những nhận định trên, có căn cứ chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 02/2026/QĐ-DS ngày 10/4/2026 của Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh, hủy Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 22/2023/QĐST-DS ngày 13/4/2023 của Tòa án nhân dân huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh (nay là Tòa án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh) để giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.