Bản án 405/2026/DS-PTTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Châp nhận yêu câu khởi kiện của ông Nguyên Văn Đ. Buộc bà Trần Thị Đ1 trả cho Nguyên Văn Đ, sô tiên 59.000.000 đông (Năm mươi chín triệu đông). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiên, nếu người phải thi hành án chậm thi hành án thì hàng tháng còn phải chịu khoản lãi phát sinh tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành án theo mức…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hô sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến tranh luận của các đương sự và ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, sau khi thảo luận, nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: [1.1] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo của bà Trần Thị Đ1 đảm bảo về hình thức và nội dung và thời hạn kháng cáo theo quy định tại các Điều 271, Điều 272, Điều 273 và Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên đủ điều kiện đê xem xét theo trình tự phúc thấm.
[2] Xét kháng cáo của cáo của bị đơn, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn bà Đ1 cho rằng hụi là do bà Nguyễn Thị N làm chủ hụi (bà N là con dâu bà Đ1; là con ruột ông Đ). Khi chị N bỏ đi, vì sợ mất uy tín gia đình nên bà đã tự nguyện đứng ra tiếp quản phần hụi cho đến khi mãn hụi, do đó khoản nợ tiền hụi thuộc về trách nhiệm của chị N.
Tuy nhiên, các giấy tờ hụi do chính bà Đ1 cung cấp không thế hiện ai là chủ hụi, đồng thời ông Đ cũng không thừa nhận chị N là chủ hụi mà xác định giao dịch này là do bà Đ1 làm chủ. Bản thân bà Đ1 thừa nhận đã tự nguyện tiêp quản phân hụi của chị N và trực tiêp đứng ra thu gom tiên hụi từ các hụi viên cho đên khi mãn hụi. Tại biên bản hòa giải ngày 12/5/2025, bà Đ1 đã đồng ý cho ông Đ hốt 01 chưng hụi và giữ lại 01 chưng để thanh toán khi mãn hụi. Tại biên bản ghi lời khai ngày 12/3/2026, bà Đ1 cũng xác nhận ông Đ đã đóng đây đủ hụi còn lại cho đên khi mãn và thừa nhận sô tiên nợ hụi thực tế là 59.000.000 đồng là hoàn toàn chính xác.
Do đó, không có căn cứ xác định chị N là chủ hụi, bà Đ1 phải chịu trách nhiệm thanh toán tiền hụi cho các hụi viên, trong đó có ông Đ. Việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định nghĩa vụ trả tiền hụi 59.000.000 đồng thuộc về trách nhiệm cá nhân của bà Đ1 là có căn cứ. [2.2] Bà Đ1 yêu cầu ông Đ có nghĩa vụ trả tiền vay vốn và lãi. Xét thấy chị N thừa nhận tại biên bản hòa giải ngày 12/5/2025 của Tổ hòa giải ấp K, xã K có nhờ bà 3 Đ1 đứng ra vay số tiền 50.000.000 đồng, đây là giao dịch giữa bà Đ1 với chị N. Cũng tại biên bản này thể hiện rõ khoản vay 15.000.000 đông mà ông Đ thừa nhận là giao dịch vay mượn giữa ông và chị N, hoàn toàn tách biệt với môi quan hệ vay mượn giữa bà Đ1 và chị N. Đổi với yêu cầu này bà Đ1 không được đặt ra tại cấp sơ , bà không có đơn phản tố và chưa được cấp sơ thẩm xem xét, giải quyết nên không thuộc phạm vi giải quyết của cấp phúc thẩm, nếu các bên có phát sinh tranh chấp thì có quyền khởi kiện thành vụ án khác. [2.3] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy Tòa án cấp sơ thấm đã đánh giá chứng cứ khách quan, toàn diện, áp dụng đúng các quy định của pháp luật. Kháng cáo của bà Trần Thị Đ1 là không có căn cứ. Cần giữ nguyên bản án sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[3] Về án phí: [3.1] Án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn là người cao tuổi nên miễn án phí theo quy định của pháp luật. Nguyên đơn không phải chịu án phí, đã dự nộp được nhận lại. [3.2] Án phí dân sự phúc thẩm: Bị đơn là người cao tuổi nên miễn án phí theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Trần Thị Đ1. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 167/2026/DS-ST ngày 25 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Cà Mau
Căn cứ vào Điều 471 của Bộ luật sự 2015; Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ quy định về họ, hụi, phường và Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Châp nhận yêu câu khởi kiện của ông Nguyên Văn Đ. Buộc bà Trần Thị Đ1 trả cho Nguyên Văn Đ, sô tiên 59.000.000 đông (Năm mươi chín triệu đông). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiên, nếu người phải thi hành án chậm thi hành án thì hàng tháng còn phải chịu khoản lãi phát sinh tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành án theo mức lãi suất được quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự.
2. Án phí: 2.1 Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Trần Thị Đ1 được miễn án phí theo quy định của pháp luật. Ông Nguyễn Văn Đ được nhận lại số tiền 1.475.000 đồng theo biên lai thu số 0000554 ngày 15/01/2026 tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 - Cà Mau. 4 2.2 Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Trần Thị Đ1 được miễn án phí theo quy định của pháp luật. Trường hợp Bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điêu 2 Luật hành án dân sự thì người được thi hành an dân sự, người phái thì hành an dân sự có quyên thỏa thuận thi hành án, quyên yêu câu thi hành án dân sự, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, Ta, 7b và 9 Luật hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật hành án dân sự. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án. TM. HỘI ĐỘNG XÉT XƯ PHÚC THÁM