Bản án 145/2026/DS-STCác tranh chấp khác

[1] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt nhưng có đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt; căn cứ vào khoản 1 Điều 228, Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[2] Bà T đề nghị Toà án xác định ranh giới quyền sử dụng đất giáp phía đằng sau với hộ bà Đ, anh D, anh G, đồng thời công nhận bà có quyền sử dụng đất đối với hiện tích đất hiện tại đang sử dụng là 1.228m2 tại xóm C xã G, huyện G, tỉnh Nam Định (nay là xóm S, xã G, tỉnh Ninh Bình) nên xác định quan hệ pháp luật là “Tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất và công nhận quyền sử dụng đất” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân Khu vực 10 - Ninh Bình.

[3] Thửa đất số 137, diện tích 1.541 m² tại tờ bản đồ số 3 tại xóm C xã G, huyện G, tỉnh Nam Định (nay là xã G, tỉnh Ninh Bình) có nguồn gốc do cụ Đoàn Ngọc Đ5 và cụ Phùng Thị C để lại cho vợ chồng bà Trần Thị T, ông Đoàn Ngọc Đ6 quản lý sử dụng ổn định, công khai nhiều năm nay, không có tranh chấp và đã được Chủ tịch UBND huyện G, tỉnh Nam Định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 16/6/2004. Ngày 26/8/2010, ông Đ6 và bà T đã chuyển nhượng 208m² cho bà Phùng Thị T9; diện tích còn lại là 1.333 m². Việc được cấp Giấy 4 chứng nhận quyền sử dụng đất và chuyển nhượng đất thể hiện gia đình bà T là người có quyền định đoạt hợp pháp đối với thửa đất, Nhà nước và các hộ liền kề mặc nhiên thừa nhận quyền sử dụng đất của gia đình bà T trong suốt thời gian dài.

[4] Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp, thửa đất của gia đình bà T có diện tích là 1.541 m², sau khi chuyển nhượng 208 m² cho bà Phùng Thị T9; diện tích còn lại là 1.333 m² (350 m² đất ở, 772m² đất vườn và 211m² đất ao). Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và đo đạc thực tế thể hiện diện tích hiện còn 1.228m², giảm 105m² so với diện tích đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hội đồng xét xử xét thấy, nguyên nhân dẫn đến diện tích thực tế giảm so với diện tích được cấp giấy chứng nhận là do trong thời gian dài gia đình bà T vào miền N làm kinh tế, thửa đất không được quản lý, sử dụng thường xuyên; trong khi anh G sử dụng phần diện tích đất liền kề với diện tích đất do cụ C để lại. Quá trình sử dụng đất kéo dài qua nhiều năm dẫn đến ranh giới sử dụng thực tế giữa các hộ có sự thay đổi nhất định so với hồ sơ địa chính ban đầu. Đối với phần diện tích tiếp giáp phía Tây thửa đất, các đương sự đều xác nhận ranh giới đã được xác định trong bản án có hiệu lực pháp luật trước đây (bản án số 42/2025/DS-ST ngày 10/6/2025 của Toà án nhân dân huyện Giao Thuỷ, tỉnh Nam Định); hiện trạng giữa gia đình bà T và gia đình anh G đã có hàng gạch xây làm mốc giới ổn định và các bên không có tranh chấp đối với phần ranh giới này. Như vậy, phần ranh giới phía trước đã được xác lập ổn định trên thực tế và được các bên thừa nhận. Quá trình giải quyết vụ án, các đương sự thống nhất chỉ còn tranh chấp đối với phần ranh giới tiếp giáp phía sau thửa đất.

Do đó, Hội đồng xét xử có căn cứ xác định phạm vi tranh chấp thực tế chỉ giới hạn ở phần diện tích tiếp giáp phía sau; đối với các phần ranh giới đã được xác định bằng bản án có hiệu lực pháp luật thì không đặt ra xem xét lại. Căn cứ kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ; sơ đồ đo đạc hiện trạng; lời khai của các đương sự; quá trình quản lý, sử dụng đất thực tế ổn định của các bên và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử xét thấy cần xác định ranh giới quyền sử dụng đất giữa các bên theo hiện trạng sử dụng đất ổn định, phù hợp với ranh giới đã được các bên thừa nhận và thực tế quản lý, sử dụng đất liên tục tại địa phương, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, đồng thời giữ ổn định tình trạng sử dụng đất hiện có.

[5] Quá trình giải quyết vụ án không có căn cứ xác định cụ thể phần diện tích giảm thuộc riêng loại đất nào; các đương sự cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ thể hiện phần diện tích chênh lệch phát sinh hoàn toàn thuộc đất ở, đất vườn hay đất ao. Mặt khác, hiện trạng quản lý, sử dụng đất của các bên đã có sự thay đổi qua thời gian dài, ranh giới sử dụng thực tế được hình thành ổn định theo hiện trạng quản lý, sử dụng liên tục của các hộ liền kề. 5 Đối với cơ cấu, loại đất còn lại của thửa đất sau khi đo đạc thực tế, Hội đồng xét xử xét thấy: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho gia đình bà T xác định diện tích 1.333m² còn lại sau chuyển nhượng gồm: 350m² đất ở, 772m² đất vườn và 211m² đất ao.

Tuy nhiên, kết quả đo đạc thực tế hiện trạng thửa đất chỉ còn 1.228m², giảm 105m² so với diện tích đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Quá trình giải quyết vụ án không có căn cứ xác định cụ thể phần diện tích giảm thuộc riêng loại đất nào; các đương sự cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ thể hiện phần diện tích chênh lệch phát sinh hoàn toàn thuộc đất ở, đất vườn hay đất ao. Mặt khác, hiện trạng quản lý, sử dụng đất của các bên đã có sự thay đổi qua thời gian dài, ranh giới sử dụng thực tế được hình thành ổn định theo hiện trạng quản lý, sử dụng liên tục của các hộ liền kề.

Do đó, để bảo đảm phù hợp giữa diện tích thực tế còn lại với cơ cấu các loại đất đã được Nhà nước công nhận, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, Hội đồng xét xử xét thấy cần xác định diện tích các loại đất còn lại theo tỷ lệ tương ứng với diện tích thực tế còn lại của thửa đất. Theo đó, diện tích thực tế còn lại là 1.228m² bằng khoảng 92,12% diện tích 1.333m² ghi trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Vì vậy, diện tích từng loại đất được xác định tương ứng như sau: đất ở còn khoảng 323m²; đất vườn còn khoảng 711m²; đất ao còn khoảng 194m². Việc xác định diện tích các loại đất theo tỷ lệ nêu trên là phù hợp với hiện trạng diện tích thực tế còn lại của thửa đất, phù hợp quá trình quản lý, sử dụng đất ổn định của các bên và bảo đảm sự tương ứng giữa tổng diện tích thực tế với cơ cấu sử dụng đất đã được Nhà nước công nhận.

[6] Ông Đoàn Văn Đ4 chết năm 2012, phần quyền sử dụng đất của ông trở thành di sản thừa kế. Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm: bà T và hai người con là anh T2, anh P.

Tuy nhiên, các đồng thừa kế đều thống nhất quyền quản lý, sử dụng đất của bà T, không phát sinh tranh chấp thừa kế nội bộ; đồng thời bị đơn cũng như các người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác đều đồng ý với ý kiến trình bày của T về nguồn gốc, quá trình quản lý và sử dụng đất của gia đình bà T; thừa nhận diện tích đất của vợ chồng bà T đã được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất và cùng đề nghị Toà án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T, xác định ranh giới theo hiện trạng sử dụng đất giữa các gia đình và công nhận quyền sử dụng đất thực tế của bà T;

Do đó, công nhận cho bà Trần Thị T được tiếp tục quản lý, sử dụng toàn bộ diện tích đất thực tế đo được là 1.228 m² (Đất ở: 323m²; Đất vườn: 711m²; Đất ao:194m²) là phù hợp với hiện trạng sử dụng đất ổn định, phù hợp với ý chí thống nhất của các đương sự và đúng quy định tại các Điều 175, 176 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Top of F

[7] Về án phí dân sự sơ thẩm: Yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải nộp án phí.

[8] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự. 6