Bản án 05Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Hoàng Thị T về việc tuyên bố chị Vì Thị N, sinh ngày: 10/4/1991; Địa chỉ: Tổ dân phố N, phường M, tỉnh Sơn La; Số chứng minh thư: 050750280, Công an tỉnh S cấp ngày: 23/7/2008 là người mất năng lực hành vi dân sự. Bà Hoàng Thị T là người giám hộ cho chị Vì Thị N (quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được quy định tại các Điều 53, 57, 58 Bộ luật dân sự).
Nội dung
3 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 6 - Sơn La nhận định:
[1]. Về Thấm quyền giải quyết việc dân sự của Tòa án: Bà Hoàng Thị T là mẹ đẻ của chị Vì Thị N (Theo lời khai và giấy khai sinh số 205 của UBND phường M, tỉnh Sơn La cấp ngày 27/11/2025 cấp), do đó là người có quyền yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chị Vì Thị N. Yêu cầu về tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự bà T là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân. Chị Vì Thị N có địa chỉ tại Tổ dân phố N, phường M, tỉnh Sơn La do đó thuộc thẩm quyển giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Sơn La là đúng quy định theo quy định tại Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên họp những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt, có đơn xin vắng mặt.
Do đó, phiên họp được tiến hành theo quy định tại khoản 3 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự.
[2]. Xét yêu cầu của người yêu cầu: Bà Hoàng Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chị Vì Thị N để chỉ định người giám hộ đối với chị Vì Thị N và thay mặt chị Vì Thị N thực hiện các giao dịch dân sự theo đúng quy định của Pháp luật. Xét yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chị Vì Thị N: Căn cứ và Kết luận giám định pháp y tâm thần số 158/KLGĐTC ngày 11/6/2026 của V đã kết luận: "- Tại thời điểm giám định (Hiện tại) đối tượng Vì Thị N bị bệnh: Tâm thần phân liệt thể Paranoid (Bệnh ở giai đoạn tiến triển); theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10), mã bệnh là: F20.0). - Tại thời điểm trên, chị Vì Thị N mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi". Như vậy có đủ căn cứ chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chị Vì Thị N của bà Hoàng Thị T là đúng quy định tại Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự. Xét yêu cầu xác định người giám hộ cho chị Vì Thị N:
Căn cứ vào yêu cầu của bà Hoàng Thị T, căn cứ vào biên bản thỏa thuận của gia đình và những người liên quan đề nghị bà Hoàng Thị T, sinh năm: 1962; số thẻ căn cước: 014162001529, cấp ngày: 04/4/2021; địa chỉ: Tổ dân phố N, phường M, tỉnh Sơn La là mẹ đẻ của chị Vì Thị N (Theo lời khai và giấy khai sinh số 205 của UBND phường M, tỉnh Sơn La cấp ngày 27/11/2025 cấp) là người giám hộ đương 4 nhiên cho chị N là có căn cứ. Bà Hoàng Thị T có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại Điều 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự năm 2015
[3]. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hộ i quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộ p, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án và đơn xin miễn lệ phí Tòa án của bà Hoàng Thị T: Miễn lệ phí việc dân sự cho bà Hoàng Thị T.
[4]. Về chi phí tố tụng: Căn cứ Điều 161 của Bộ luật Tố tụng dân sự, căn cứ Bảng kê chi phí khám, chữa bệnh ngoại chú của V: Bà Hoàng Thị T tự nguyện chịu chi phí trưng cầu giám định pháp y tâm thần là 4.950.000đ (Bốn triệu chín trăm năm mươi nghìn đồng) đã nộp theo biên lai thu tiền và bảng kê chi phí khám, chữa bệnh ngoại chú của V. Bà Hoàng Thị T không tiếp tục phải thi hành khoản chi phí tố tụng này.
Quyết định
Căn cứ vào Điều 22 và các Điều 48, 53, 57, 58, 59 của Bộ luật Dân sự; Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 161, khoản 3 Điều 367, các Điều 369, 370, 371, 372, 376, 378 của Bộ luật Tố tụng Dân sự; Căn cứ điểm đ Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Hoàng Thị T về việc tuyên bố chị Vì Thị N, sinh ngày: 10/4/1991; Địa chỉ: Tổ dân phố N, phường M, tỉnh Sơn La; Số chứng minh thư: 050750280, Công an tỉnh S cấp ngày: 23/7/2008 là người mất năng lực hành vi dân sự. Bà Hoàng Thị T là người giám hộ cho chị Vì Thị N (quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được quy định tại các Điều 53, 57, 58 Bộ luật dân sự).
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Hoàng Thị T được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm theo quy định.
3. Về chi phí tố tụng: Căn cứ Điều 161 Bộ luật Tố tụng dân sự, căn cứ Bảng kê chi phí khám, chữa bệnh ngoại chú của V: Bà Hoàng Thị T tự nguyện chịu chi phí trưng cầu giám định pháp y tâm thần là 4.950.000đ (Bốn triệu chín trăm năm mươi nghìn đồng) đã nộp theo biên lai thu tiền và bảng kê chi phí khám, chữa bệnh ngoại chú của V.
4. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: 5 Người yêu cầu có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Sơn La có quyền kháng nghị trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ban hành quyết định, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kế từ ngày Tòa án ra quyết định. THÂM PHÁN Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La; - Viện kiếm sát ND tỉnh Sơn La; Viên kiêm sát ND khu vực 6 - Sơn La; Phòng THADS khu vực 6 - Sơn La; Đương Sự; - Lưu hô sơ viêc dân sư: - Lưu án văn. Hà Phương Giang