Bản án 50/2026/DS-STCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, căn cứ lời trình bày của đương sự đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Vĩnh Long, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: - Về quan hệ pháp luật, thẩm quyền thụ lý, giải quyết của Tòa án: Nguyên đơn bà Phạm Thị T khởi kiện, khởi kiện bổ sung yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 7 – Vĩnh Long giải quyết buộc bị đơn ông Dương Công Q mở cho bà lối đi thuộc một phần thửa đất số 71; buộc bị đơn ông Nguyễn Văn H, bà Ngô Thị M mở cho bà lối đi thuộc một thần thửa đất số 87, cùng tờ bản đồ số 26, tọa lạc ấp G, xã P, huyện G, tỉnh B (nay là xã L, tỉnh V). Căn cứ khoản 2 Điều 1; khoản 2 Điều 26 và khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) xác định đây là vụ án tranh chấp quyền về lối đi qua thuộc thẩm quyền thụ lý, giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 – Vĩnh Long. 7 Về việc vắng mặt của đương sự tại phiên tòa: Người đại diện theo ủy quyền tham gia tố tụng của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân xã L là ông Nguyễn Văn A vắng mặt tại phiên tòa nhưng có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Căn cứ vào khoản 1 Điều 227; khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt ông A.

[2] Về nội dung: Xét yêu cầu khởi kiện, khởi kiện bổ sung của bà Phạm Thị T: Bà T đang đứng tên phần đất có diện tích 952,3m2 thuộc thửa đất số 337, phần đất có diện tích diện tích 768m2 thuộc thửa đất số 339, cùng tờ bản đồ số 26, tọa lạc tại ấp G, xã P, huyện G, tỉnh B (nay là xã L, tỉnh V). Các thửa đất này bị vây bọc bởi các thửa đất số 193 do ông Nguyễn Văn H, bà Ngô Thị M đang đứng tên; thửa đất số 71 do ông Dương Công Q đang đứng tên và thửa đất số 338 (trước đây là thửa đất số 57) do ông Nguyễn Thành V đang đứng tên. Các bên đương sự thống nhất để đi vào các thửa đất số 337, 339 thì từ đường liên ấp G bà T có lối đi thứ nhất là đi qua thửa đất số 193 của ông H, bà M hoặc lối đi thứ hai là lối mòn, đường đất đi tạm qua thửa đất số 71 của ông Q, thửa đất số 338 của ông V, còn lối đi bà T yêu cầu được mở gọi tạm là lối đi thứ ba qua thửa đất số 71 của ông Q là chưa được hình thành, cụ thể như sau: - Lối đi thứ nhất: Người đại diện theo ủy quyền của bà T, ông H, bà M, người đại diện theo ủy quyền của ông Q thống nhất trước đây bà T cùng ông Q từ thửa đất số 339 đi lối đi là đoạn đường bê tông trên thửa đất 193 có chiều rộng 01 mét, chiều dài 02 mét, qua cầu bê tông chiều rộng 1,8 mét, chiều dài 11 mét, đến lộ liên ấp G. Từ tháng 9 năm 2025 cho đến nay, đoạn đường bê tông trên thửa đất 193 bà T từng đi được xây nối dài thêm tạo thành lối đi thẳng có chiều rộng 0,8 mét, dài khoảng 60 mét, đây là lối đi của ông H, bà M đi từ lộ liên ấp Giồng Sậy vào thăm vườn dừa trên thửa đất số 193 và cũng là lối đi chung vào nhà của 05 hộ dân khác. Phía bà T khẳng định không yêu cầu được mở lại lối đi này do mâu thuẫn gay gắt với gia đình ông H nên không đi chung lối đi với gia đình ông Hiền và 05 hộ dân khác. - Lối đi thứ hai: Người đại diện theo ủy quyền của bà T, ông H, bà M, người đại diện theo ủy quyền của ông Q thống nhất bà T có lối đi tạm là lối mòn, đường đất qua đất thửa đất số 71 của ông Q chiều ngang 01 mét, chiều dài 6,5 mét, qua bờ kênh Nhà nước chiều ngang 01 mét, chiều dài 53 mét, tiếp giáp thửa đất 338 của ông V bắt cầu tạm bằng gỗ cây dừa chiều rộng 1,5 mét, chiều dài 9,4 mét là đến đường liên ấp G. - Lối đi thứ ba: Người đại diện theo ủy quyền của bà T, ông H, bà M, người đại diện theo ủy quyền của ông Q thống nhất bà T yêu cầu mở lối đi mới, chưa được hình thành từ trước, song song, giáp ranh với lối đi cũ trên thửa đất số 193. 8 Từ thửa đất số 339 của bà T qua lối đi có chiều ngang 1,5 mét, diện tích 0,2 m2 thuộc một phần thửa đất số 71-1 của ông Q, qua diện tích 19,8m2 thuộc một phần thửa đất số 4001-1 do Ủy ban nhân dân xã L quản lý, qua diện tích 4,3 m2 thuộc một phần thửa đất số 87-1 của ông H, bà M. Hiện trạng của diện tích 0,2m2 là đất trống, diện tích 19,8m2 là kênh, bờ kênh có 02 cây dừa trên 06 năm tuổi, chưa có cầu qua kênh, diện tích 4,3m2 là đường bê tông thuộc một phần của lộ liên ấp G. Điều 254 Bộ Luật dân sự năm 2015 quy định: “1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu có bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi…”. Đối chiếu quy định viện dẫn nêu trên, yêu cầu mở lối đi mới của bà T phù hợp với quy định pháp luật khi việc mở lối đi qua bất động sản liền kề là đảm bảo thuận tiện, hợp lý và gây ít thiệt hại nhất. Tòa án đã làm việc với bà T, người đại diện theo ủy quyền của bà T khẳng định chỉ yêu cầu mở lối đi qua các thửa đất số 71, 87, không có yêu cầu đo đạc, mở lại lối đi cũ qua thửa đất số 193 do giữa bà T và gia đình ông H có mâu thuẫn gay gắt không thể đi chung một lối đi. Tòa án đã giải thích hậu quả của việc bà T chỉ yêu cầu mở lối đi mới qua các thửa đất số 71, 87 mà không yêu cầu mở lại, xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc, định giá lối đi cũ qua thửa đất số 193 nếu không được chấp nhận yêu cầu mở lối đi mới thì cũng không được xem xét lối đi cũ trong vụ án này nhưng phía bà T vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, khởi kiện bổ sung và đồng ý sau này sẽ khởi kiện một vụ án khác.

Xét thấy, người đại diện theo ủy quyền của bà T và ông H, bà M đều thừa nhận việc ông H, bà M xây hàng rào lưới B40 ngăn cách thửa đất số 339 với thửa đất số 193 do bà T tranh chấp di sản của ông Q với mẹ ruột của ông H và có hành vi đăng tải thông tin trên mạng xã hội xúc phạm danh dự, nhân phẩm của ông H. Theo hồ sơ thể hiện việc bà T có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của ông H thì bà T đã bị Ủy ban nhân dân xã P, huyện G, tỉnh B (nay là Ủy ban nhân dân xã L, tỉnh V) xử phạt vi phạm hành chính theo Quyết định số 244/QĐ-VPHC ngày 16/7/2024 với số tiền 2.500.000 đồng, đã nộp phạt; việc bà T tranh chấp di sản của ông Q với mẹ ruột của ông H đã được Tòa án nhân dân huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre (nay là Tòa án nhân dân khu vực 7 - Vĩnh Long) giải quyết theo Bản án dân sự sơ thẩm số 123/2024/DS-ST ngày 06/9/2024. Như vậy, việc bà T nêu lý do mâu thuẫn gay gắt với gia đình ông H không thể đi chung một lối đi trong khi mâu thuẫn giữa bà T và ông H đã được giải quyết xong, đây không phải là căn cứ để mở lối đi mới theo yêu cầu của bà T. 9 Ngoài ra, qua xác minh thể hiện lối đi bà T yêu cầu mở từ thửa đất số 339 đi qua thửa số 71 của ông Q, qua kênh Nhà nước chưa có cầu, qua thửa đất số 87 của ông H, bà M. Đây là lối đi mới song song, giáp ranh với lối đi cũ, từ trước đến nay chưa hình thành, trên đất có 02 cây dừa trên 06 năm tuổi, không chỉ qua đất của ông H, bà M mà còn qua đất của ông Q, qua kênh Nhà nước chưa được xây cầu bê tông, sau này muốn xây cầu bê tông thì phải thực hiện thủ tục xin phép. Trong khi đó lối đi cũ đã được hình thành trước đây từ thửa đất số 339 của bà T rẽ nhỏ tay phải qua lối đi trên thửa đất số 193 của ông H, bà M có sẵn đoạn đường bê tông chiều ngang 01 mét, chiều dài 02 mét, qua cầu bê tông hiện hữu có chiều rộng 1,8 mét, chiều dài 11 mét tiếp giáp với đường liên ấp G. Như vậy, bà T đã có lối đi cũ qua đất thửa đất số 193 của ông H, bà M từ năm 2011 đến năm 2024, đây là lối đi đã hình thành, đường bê tông, cầu được xây là cầu bê tông, không có cây trồng ít gây thiệt hại, đồng thời tránh lãng phí đất đai mà bà T vẫn đi được đến đường liên ấp G. Mặt khác, tại Công văn số 3387/SNN&MT-TL ngày 21/4/2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long có nội dung: “Kênh Ba Đăng thuộc xã Lương Hòa là kênh nội đồng do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bến Tre quản lý, khai thác ... Qua khảo sát, tại vị trí của bà Phạm Thị T (thuộc xã L, tỉnh V), đoàn công tác ghi nhận hiện trạng thửa đất của bà T cặp phía bên trái thửa đất đã có đường đi (nằm trên thửa đất của hộ giáp ranh) và tuyến đường này đã có cầu bê tông kiên cố bắt qua kênh với bề rộng cầu là 1,75m, vì vậy khuyến nghị nên thương lượng, thỏa thuận đi chung cầu hiện hữu sát đất bà T”. Ngoài ra, tại Biên bản về việc khảo sát thực tế, họp trao đổi một số nội dung liên quan đến việc bắt cầu qua kênh để mở lối đi trong vụ án dân sự trên địa bàn xã L, tỉnh V thì Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi B thống nhất quan điểm với Ủy ban nhân dân xã L và đại diện Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực 23 – V, ghi nhận: “Qua khảo sát, tại vị trí của bà Phạm Thị T (thuộc xã L, tỉnh V), đoàn công tác ghi nhận hiện trạng thửa đất của bà T cặp phía bên trái thửa đất đã có đường đi (nằm trên thửa đất của hộ giáp ranh) và tuyến đường này đã có cầu bê tông kiên cố bắt qua kênh với bề rộng cầu là 1,75m; việc đề nghị cấp giấy phép bắt cầu để tạo lối đi qua tuyến kênh theo như đề nghị của bà T có vị trí xây dựng nằm kế bên cầu hiện hữu, vì vậy việc xây dựng cầu này khả năng sẽ có ảnh hưởng đến công tác quản lý, vận hành, duy tu, nạo vét tuyến kênh Ba Đăng sau này. Vì vậy khuyến nghị nên thương lượng, thỏa thuận đi chung cầu hiện hữu sát đất bà T” Hội đồng xét xử xét thấy: 10 Đối với yêu cầu mở lối đi mới của bà T: Tại địa phương, Kênh Ba Đăng có chức năng dẫn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, thoát nước khu vực nhưng việc bà T yêu cầu mở lối đi mới, sau đó bắt cầu bê tông qua kênh có vị trí xây dựng kế bên cầu bê tông hiện hữu của lối đi cũ khả năng sẽ có ảnh hưởng đến công tác quản lý, vận hành, duy tu, nạo vét tuyến kênh sau này.

Do đó, khi tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm yêu cầu mở lối đi mới mà bà T đề nghị là không đảm bảo tính thuận tiện và hợp lý. Các thửa đất 337, 339 của bà T đang quản lý, sử dụng nằm ở phía trong không có lối đi ra lộ công cộng nên việc bà yêu cầu mở lối đi là phù hợp quy định pháp luật.

Tuy nhiên, lối đi mới bà T yêu cầu mở qua thửa đất số 71 của ông Q, qua kênh Ba Đăng là lối đi chưa hình thành, không phải là lối đi duy nhất vì ngoài lối đi này bà T còn lối đi cũ đi qua thửa đất số 193 của ông H, bà M đã có sẵn thuận tiện, hợp lý, ít gây thiệt hại hơn. Tại biên bản xác minh ngày 27/5/2026, các hộ dân phía trong thửa đất số 193 đều trình bày từ tháng 9 năm 2025 cho đến nay vẫn đi lối đi có chiều ngang 0,8 mét, chiều dài khoảng 60 mét trên thửa đất số 193 để đi ra lộ liên ấp G, còn gia đình ông H cũng đi lối đi này từ lộ liên ấp G để vào chăm sóc, thu huê lợi vườn dừa trên thửa đất 193. Hiện tại, ông H, bà M rào lưới B40 ngăn lối đi cũ của bà T qua thửa đất số 193 nhưng lối đi này vẫn đáp ứng được nhu cầu đi lại của bà T khi bà T thực hiện quyền yêu cầu mở lại lối đi. Vì các lý do nêu trên, yêu cầu mở lối đi mới của bà T trong vụ án này không có căn cứ để Hội đồng xét xử chấp nhận. Đối với ý kiến phản bác của ông H, bà M cho rằng bà T muốn có lối đi mới có thể thỏa thuận đi qua đất của ông Q, bắt cầu qua kênh để đi qua thửa đất số 323 của ông Nguyễn Văn D hoặc qua thửa đất số 322 của bà Nguyễn Thị T. Ông H, bà M biết việc bắt cầu qua kênh Nhà nước để đi qua đất của ông D hoặc bà T có chiều dài nhiều hơn qua đất của ông H, bà M nhưng ông D, bà T đồng ý thì hai bên có thể tự thỏa thuận.

Xét thấy, tại biên bản ghi nhận ý kiến của ông D, vợ ông D là bà Nguyễn Thị B, bà T đều không đồng ý cho bà T mở lối đi qua đất của ông bà và bà T không có yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét các lối đi này. Đối với ý kiến phản bác của ông H, bà M cho rằng bà T có thể thỏa thuận với ông Q để từ thửa đất số 339 qua thửa đất số 71 của ông Q, bắt cầu qua kênh, tiếp giáp qua thửa đất số 87 của ông bà (phần giáp ranh với thửa đất 322 của bà T) nhưng phải cách cầu bê tông trên lối đi của thửa đất số 193 là 05 mét để đảm bảo duy tu, nạo vét tuyến kênh sau này.

Xét thấy, tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của ông Q không đồng ý và bà T không có yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét lối đi này.

[3] Qua những phân tích nêu trên, xét thấy đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. 11

[4] Về chi phí tố tụng: Bà Phạm Thị T phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng là 1.941.000 đồng và đã nộp xong.

[5] Về án phí: Căn cứ quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1, khoản 3 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị T không được chấp nhận nên bà T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch theo quy định pháp luật là 300.000 đồng.