Bản án 349Các tranh chấp khác

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị Tuyết Đ về hình thức, nội dung và thời hạn theo quy định tại các Điều 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Nên kháng cáo được Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm xét xử theo thủ tục phúc thẩm. Chị L được Tòa án triệu tập lần thứ hai nhưng vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiếp tục giải quyết vụ án.

[2] Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị T: Anh Nguyễn Quốc B hiện đang đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 403, tờ bản đồ số 21, diện tích 2.765,5m2, loại đất trồng lúa, toạ lạc tại ấp T, xã Đ, huyện G tỉnh Tiền Giang nay là ấp T, xã Đ, tỉnh Đồng Tháp do UBND huyện G (cũ) cấp cho anh Nguyễn Quốc B đứng tên vào ngày 06/10/2008. Anh Nguyễn Quốc B hiện đang đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 456, tờ bản đồ số 21, diện tích 3.954m2, loại đất chuyên trồng lúa, toạ lạc tại ấp T, xã Đ, huyện G, tỉnh Tiền Giang nay là ấp T, xã Đ, tỉnh Đồng Tháp do chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện G (cũ) cấp cho anh Nguyễn Quốc B đứng tên ngày 03/7/2023. - Anh Nguyễn Quốc B hiện đang đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 368, tờ bản đồ số 21, diện tích 117m2 đất trồng cây hàng năm khác toạ lạc tại ấp T, xã Đ, huyện G, tỉnh Tiền Giang nay là ấp T, xã Đ, tỉnh Đồng Tháp, đất trồng cây hàng năm khác do chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện G (cũ) cấp ngày 03/7/2023 cho anh Nguyễn Quốc B và chị Trần Thị Tuyết L đứng tên. - Anh Nguyễn Nhật K hiện đang đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 367, tờ bản đồ số 21, diện tích 870,9m2, đất ở tại nông thôn và đất trồng cây lâu năm do Sở tài nguyên và môi trường tỉnh T cấp ngày 30/9/2020 cho anh Nguyễn Nhật K đứng tên. Hội đồng xét xử nhận thấy rằng: Theo biên bản thẩm định của toà án ngày 18/7/2024 và ngày 13/4/2026 thì các thửa đất nói trên của anh B đang quản lý, sử dụng nằm ở phía sau của thửa đất số 367, bị bao bọc bởi thửa đất số 367 hiện do anh K đang đứng tên, quản lý, sử dụng. Nên anh B muốn đi từ đường công cộng vào đất của anh B thì phải đi qua thửa đất 367 của anh K, ngoài ra không còn lối đi nào khác thuận tiện, hợp lý nhất. Phía bị đơn cho rằng ngoài lối đi này ra thì anh B còn có lối đi khác nhưng nhỏ hẹp, thấp trũng, khó cho việc đi lại, vận chuyển, canh tác để đi vào các thửa đất phía sau. Phía đại diện uỷ quyền nguyên đơn trình bày anh B đã sử dụng lối đi từ đường lộ nhựa để đi vào thửa đất số 367 của anh K để đi thẳng ra các thửa đất phía sau canh tác từ rất lâu, từ thời mà trước đó ông G cha ruột của anh B, ông 6 T2 lúc còn sống thì anh B cũng đã sử dụng lối đi từ lộ nhựa đi vào thửa đất số 367 này để đi ra phần đất phía sau để canh tác. Đây là lối đi gần và thuận tiện nhất. Sau đó ông G mới tặng cho lại anh B các thửa đất phía sau, đối với thửa đất số 367 hiện anh K đang quản lý, sử dụng cũng do ông G tặng cho lại ông T2 là cha ruột anh K (ông T2 hiện nay đã chết) ông T2 tặng cho lại anh K. Lối đi vào thửa 367 này anh B đã đi từ lúc ông G canh tác đất phía sau, khi ông G tặng cho lại anh B thì anh B cũng sử dụng lối đi vào thửa 367 này để đi vào các phần đất phía sau. Do ngoài lối đi để đi vào thửa đất 367 này của anh K để đi vào phần đất phía sau thì anh B không còn lối đi nào khác. Đại diện theo uỷ quyền bị đơn là bà T trình bày: Bà không đồng ý mở lối đi theo yêu cầu của anh B do bà còn chừa cho anh B một lối đi nhỏ bên hông để đi ra phần đất phía sau canh tác, lối đi này có đoạn ngang 07,3 tấc, có đoạn 08 tấc, lối đi này vẫn còn nằm trong thửa đất số 367 của anh K đứng tên, anh B cải tạo lại lối đi này để đi, đồng thời lúc ông T2 chồng bà còn sống có tâm nguyện để cho con gái bà miếng đất ngay phần anh B yêu cầu mở lối đi nên bà không đồng ý. Hội đồng xét xử nhận thấy rằng: tại Phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất của chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện G ngày 10/6/2025 thì hiện tại lối đi mà bà T trình bày nhỏ hẹp, bề ngang nhỏ hẹp chỉ có 0,73 tấc, bị trũng thấp khó cho việc đi lại, canh tác, vận chuyển nông sản phía sau. Theo kết quả thẩm định ngày 13/4/2026 thì lối đi mà bà T trình bày ở trên được bao bọc bởi hai bức tường hai bên nên rất khó cho việc di chuyển và cũng không cải tạo để mở rộng được. Theo quy định tại Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định quyền về lối đi qua: “Điều 254. Quyền về lối đi qua

1. Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi. Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Vị trí, giới hạn chiều dài, chiều rộng, chiều cao của lối đi do các bên thỏa thuận, bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại và ít gây phiền hà cho các bên; nếu có tranh chấp về lối đi thì có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác xác định… Đối với lối đi mà đại diện uỷ quyền anh B yêu cầu được mở trên thửa đất số 367 do anh K đang đứng tên, quản lý, sử dụng được coi là thuận tiện và hợp 7 lý nhất và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi là thửa đất số 367 của anh K quản lý, sử dụng.

Do đó, Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của anh Nguyễn Quốc B về việc yêu cầu anh Nguyễn Nhật K phải có nghĩa vụ mở lối đi cho anh Nguyễn Quốc B lối đi có chiều ngang 1,2m; chiều dài có đoạn 34,17m; đoạn 34,02m, có tổng diện tích 40,8m2 (phần số (2)) thuộc một phần thửa đất số 367, tờ bản đồ số 21, loại đất: đất ở tại nông thôn (200,0m2) + đất trồng cây lâu năm, địa chỉ thửa đất: ấp T, xã Đ, huyện G, tỉnh Tiền Giang nay là ấp T, xã Đ, tỉnh Đồng Tháp cấp cho anh Nguyễn Nhật K đứng tên theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số vào sổ cấp giấy chứng nhận: CS09847 cấp ngày 30/9/2020 là có căn cứ để chấp nhận. Tại phiên tòa phúc thẩm bà Nguyễn Thị T (đại diện cho anh K) không cung cấp chứng cứ gì mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình là có căn cứ nên không có căn cứ để chấp nhận.

[3] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là phù hợp nên chấp nhận.

[4] Xét đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn là chưa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không chấp nhận.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị T . Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số: 19/2025/DS-ST ngày 29 tháng 7 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực H – Đồng Tháp.

[5] Về án phí phúc thẩm: Anh Nguyễn Nhật K phải chịu tiền án phí phúc thẩm do yêu cầu kháng cáo không được chấp nhận.

[6] Chi phí tố tụng ở cấp phúc thẩm: Anh Nguyễn Nhật K phải nộp 2.350.000đ chi phí thẩm định và anh Nguyễn Quốc B được nhận lại số tiền này (Do anh B đã nộp tạm ứng và chi xong). Các phần còn lại của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên; Căn cứ: