Bản án 12/2026/HNGĐ-PTCác yêu cầu khác
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Trần Thanh K, sửa một phần Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 225/2025/HNGĐ-ST ngày 26/11/2025 của Tòà án nhân dân khu vực 5 - Đà Nẵng.
Nội dung
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử phúc thâm nhận định:
[1]. Về thủ tục tố tụng: Tại cấp phúc thẩm, nguyên đơn không rút yêu cầu khởi kiện, bị đơn giữ nguyên kháng cáo; các đương sự không thỏa thuận được việc giải quyết vụ án.
[2]. Xét kháng cáo của bị đơn: (2.1]. Về thủ tục tố tụng: [2.1.1/. Việc thụ lý kháng cáo của bị đơn trong thời hạn, đủ điều kiện, đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Theo đó, kháng cáo của ông Trần Thanh K là hợp lệ. [2.1.2]. Toà án xét xử vắng mặt người tham gia tố tụng theo quy định tại các điều 294, 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). (2.2]. Về nội dung: Nguyên đơn yêu cầu chia 50% giá trị quyền sử dụng nhà, đất, cho rằng tổng giá trị thửa đất lúc nhận chuyên nhượng là 1.250.000.000 đồng, nguyên đơn góp 749.000.000 đồng. Bị đơn cho rằng toàn bộ nhà, đất là tài sản riêng của bị đơn. Hội đồng xét xử thấy: [2.2.1]. Ông K và bà L không được công nhận là vợ chồng hợp pháp nên quyền tài sản chung không được xác lập, bảo vệ theo chế độ tài sản, quyền tài sản chung của vợ chồng được quy định tại các điều 28, 29, 33, 62 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Điêu 213 Bộ luật Dân sự năm 2015. Theo đó, việc giải quyêt tranh châp vê nhà, đât trong vụ án này được thực hiện theo quy định tại Điêu 16 Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật dân sự. 3 12.2.21. Đối với quyền sử dụng thửa đất số 1187, tờ bản đồ số 41 Tài sản này do ông K đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại cấp phúc thẩm, bà L không cung cấp chứng cứ chứng minh giữa bà và ông K có thoả thuận về đóng góp tiền đế nhận chuyên nhượng thửa đất; bà L khăng định bà biết rõ quyền lợi của bà bị ảnh hưởng và rủi ro xảy ra đối với bà khi đế ông K đứng tên bên nhận chuyển nhượng và trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hội đồng xét xử thấy:
Thứ nhất, ông K thừa nhận trước khi nhận chuyển nhượng thửa đất, bà L đã chuyển cho ông K 449.000.000 đồng, nhưng cho rằng đây là khoản tiền vay mượn, làm ăn giữa hai bên. Tại cấp phúc thẩm, hai bên thừa nhận nhiều lần chuyển tiền và nhận tiền của nhau với số tiền mỗi bên chuyển cho bên còn lại hơn 01 tỷ đồng; bà L cho răng chuyên nhiêu hơn sô tiên nhận của ông K khoảng 900.000.000 đông; ông K xuất trình chứng cứ chứng minh đã chuyên cho bà L số tiền 1.190.000.000 đồng trước khi nhận 449.000.000 đồng và cho rằng 449.000.000 đồng nhận từ tài khoản của bà L là việc bà L chuyển trả nợ, không phải việc góp tiền nhận chuyển nhượng đất. Tại phiên toà, bà L xác nhận khi chuyển 449.000.000 đồng, bà L không ghi nội dung, mục đích chuyển tiền (BL 319, 320);
Thứ hai, kiểm tra thông tin về tin nhắn trao đổi giữa bà L và ông K trước khi khởi kiện thì thấy: trả lời câu thoại của ông K "giờ bán nhà a vs e chia đôi tiền nhà chứ đất thì không liên quan tới em", bà L nhắn lại "..A muốn tính toán tili từng đồng thì em nói. Vàng ai mua và ai bán đê mua đất..."; tại phiên toà, bà L xác nhận nội dung nhắn tin liên quan đến vàng là nói đến số vàng bà L đã bán trả nợ đất sau khi nhận chuyên nhượng. Như vậy, tại thời điêm này, ý chí của bà L xác định việc đong góp tài sản của bà L đê nhận chuyên nhượng đất là liên quan đên sô tiên bán vàng, không phải góp tiên như lập luận khi khởi kiện của nguyên đơn. Mặt khác, tại câp phúc thẩm, bà L xác định không có chứng cứ chứng minh tình tiết về số vàng, số tiền bán vàng để góp cùng ông K nhận chuyển nhượng đất.
Thứ ba, về việc sử dụng đất: tại phiên toà các bên xác nhận chỉ sau khi cưới nhau, làm nhà trên đất thì bà L và ông K mới cùng sử dụng chung diện tích đất này. Các nhận định trên cho thấy: Toà án cấp sơ thẩm xác định bà L góp 449.000.000 đồng để nhận chuyển nhượng đất là không phù hợp với thực tiễn giao dịch chuyên tiền của hai bên và ý thức chủ quan của bà L thê hiện trong tin nhăn qua lại. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông K, xác định giá trị quyền sử dụng thửa đất số 1187, tờ bản đồ số 41 là tài sản riêng của ông K. [2.2.3]. Đối với nhà và tài sản khác gắn liền với đất.
Thứ nhất, nhà và tài sản trên đất hình thành trong thời gian hai bên sống chung, hai bên chiêm hữu, sử dụng chung trước khi phát sinh tranh châp; hiện các tài san này chưa được công nhận quyên sở hữu hợp pháp của người nào.
Thứ hai, ông K cho rằng nhà do ông bỏ tiền ra xây, nhưng trước đó đã nhắn tin thừa nhận quyền sở hữu chung đối với ngôi nhà của bà L "giờ bán nhà a vs e chia đôi tiền nhà chứ đất thì không liên quan đến em" (BL 177), "anh nói rồi, bán nhà cũng chia cho e chứ không phải mình a ăn hết" (BL 173). Bà L thừa nhận ông K là người đứng ra xây nhà, bà chỉ lo chuyện ăn uống của gia đình và thợ xây dựng.
Thứ ba, trước khi tranh chấp, bà L xác định nhà, đất khoảng 1,9 tỷ đến 02 tỷ (BL 181). Trong nội dung tin nhăn do bà L cung câp, nhiêu lân bà yêu câu ông K thôi trả tiền đất với mức độ quyền tài sản thấp nhất là: "bây giờ 1 là bán đất, hai anh 4 mượn... cho em 100tr e làm ăn buôn bán, khi nào a muốn bán hay bán cho ai ntn giá cao hơn anh cứ lây phân đó trừ ra 100tr này….. - BL 181", tiêp ngay tin nhăn này ông Kiều N "còn chiếc xe của anh e tính sao", bà L trả lời "Còn lại của anh" ", và ở mức độ cao nhất là: "nên giờ em sẽ chỉ lấy 400tr...còn nếu muốn đợi bán nhà...em vẫn lấy 500tr... còn anh muốn kéo dài thì bán chia đôi, trừ tiền cái xe ra em trả - BL 177a", . Như vậy, ý thức chủ quan của bà L đòi ông K phải trả phần tài sản chung trước khi tranh chấp là từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng.
Thứ tư, Khoản 2 Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình quy định "2. Việc giải quyết quan hệ tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và con; công việc nội trợ và công việc khác có liên quan để duy trì đời sống chung được coi như lao động có thu nhập." Xét quá trình sống chung của hai bên, thời điểm xác lập quyền sở hữu tài sản đang tranh châp, ý thức chủ quan của ông K, bà L trong việc thừa nhận phạm vi quyền của người còn lại về sở hữu nhà ở, công trình kiên trúc găn liên với đât và đảm bảo quyền lợi của phụ nữ khi chia tài sản chung, Hội đồng xét xử thấy Tòà án cấp sơ thẩm xác định bà L có 50% giá trị nhà và công trình gắn liền với đất là phù hợp với thực tiên khách quan và kêt quả tranh tụng công khai tại phiên toà. Do vậy, Hội đông xét xử không chấp nhận kháng cáo của ông K về nội dung này. (2.2.4]. Toà án cấp sơ thẩm xử giao nhà, đất cho ông K quản lý, sử dụng, sỏ hữu và bà L không kháng cao nội dung này nên Hội đông xét xư không xem xét. [2.2.5/. Đôi với sô tiên các bên đã nhận, chuyên qua tài khoản của nhau trong thời kỳ sống chung, Hội đồng xét xử không xác định có liên quan đến tài sản nhà, đất đang tranh châp theo yêu câu khởi kiện của nguyên đơn thuộc vụ án này. Các bên có quyền thoả thuận hoặc yêu cầu cơ quan có thâm quyền giải quyết quyền tài sản đôi với số tiền đã chuyển cho nhau theo pháp luật quy định. Từ các nhận định trên, Hội đông xét xử kêt luận: châp nhận một phân kháng cáo của nguyên đơn, sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng xác định toàn bộ giá trị quyền sử dụng đất là tài sản riêng của ông K, mỗi bên có quyền sở hữu 50% giá trị nhà, tài sản khác gắn liền với đất; giao toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cho ông K quản lý, sử dụng, sở hữu; buộc ông K thối trả cho bà L số tiền 409.365.000 đồng.
[3]. Vê án phí dân sự và chi phí tô tụng [3.1]. Án phí sơ thẩm: điều chỉnh lại phần án phí sơ thẩm tương ứng giá trị tài sản môi bên được nhân. [3.2]. Án phí phúc thẩm: kháng cáo được chấp nhận, bản án sơ thẩm bị sửa nên người kháng cáo không phải chịu án phí. Hoàn trả lại tiền tạm ứng án phí cho người kháng cáo. [3.3]. Chi phí tố tụng: giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm về chi phí tố tụng. Vì các lẽ trên!
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309, các điều 294, 296, 26, 147, 157 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; các điêu 14, 15, 16 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; các điêu 106, 186, 192, 208, 209, 219 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên Xử: 5
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Trần Thanh K, sửa một phần Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 225/2025/HNGĐ-ST ngày 26/11/2025 của Tòà án nhân dân khu vực 5 - Đà Nẵng.
2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị L; công nhận bà Trân Thị L và ông Trần Thanh K sở hữu chung mỗi người 50% giá trị tài sản là nhà (cấp 3, có diện tích xây dựng 174,94m') và tài sản khác toạ lạc trên thửa đất 1187, tò bản đồ số 41, tại phường H, thị xã B, tỉnh Bình Dương (nay là phường H, thành phố Hồ Chí Minh) có giá trị 818.730.000 (tám trăm mười tám triệu, bảy trăm ba mươi nghìn) đông. Giao cho ông Trân Thanh K được quyên sở hữu, sử dụng phân tài sản bằng hiện vật là nhà và tài sản gắn liền với đất có đặc điêm là: nhà câp 3, kết câu móng, đà tường, cột sàn bê tông côt thép, vách gạch, nên lót gạch ceramic, mái ngói, diện tích 174,94m'; mái che tole, kèo sắt, xà gô sắt hộp, nên bê tông xi măng, diện tích 57m2; trụ công gạch 4 cánh; tại địa chỉ: phường H, thị xã B, tỉnh Bình Dương (nay là phường H, thành phố Hồ Chí Minh); ông Trần Thanh K có nghĩa vụ thanh toán cho bà Trần Thị L giá trị tài sản chung là 409.365.000 (bốn trăm lẻ chín triệu, ba trăm sáu mươi lăm nghìn) đồng. Kể từ ngày bản án có hiệu lực và có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.
3. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà L về việc chia tài sản chung là quyền sử dụng diện tích đất 137m?, thuộc thửa 1187, tờ bản đồ số 41, tại phường H, thị xã B, tỉnh Bình Dương (nay là phường H, thành phố Hồ Chí Minh), đất được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B (cũ) cấp cho ông Trần Thanh K theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CX 126543 ngày 28/8/2020.
4. Án phí dân sự và chi phí tố tụng 4.1. Án phí dân sự sơ thẩm: bà Trần Thị L và ông Trần Thanh K, mỗi người phải chịu 20.374.000 (hai mươi triệu ba trăm bảy mươi tư nghìn) đồng. Khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà Trần Thị L đã nộp 24.750.000 (hai mươi bón triệu bảy trăm năm mươi nghìn) đồng, hoàn trả cho bà Trần Thị L 4.376.000 (bốn triệu ba trăm bảy mươi sáu nghìn) đồng theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0000656 ngày 25 tháng 7 năm 2024 của Chỉ cục Thi hành án dân sự phường Bến Cát, tỉnh Bình Dương cũ (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 18 - Thành phố Hồ Chí Minh). 4.2. Chi phí tố tụng: bà L đã nộp đủ và không yêu cầu giải quyết. 4.3. Án phí phúc thẩm: ông K không chịu. Hoàn trả cho ông Trần Thanh K 300.000 (ba trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0006827 ngày 09 tháng 12 năm 2025 của Thi hành án dân sự th