Bản án 1306/2026/DS-PTCác tranh chấp khác
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
- Căn cứ Điều 148, Điều 296, khoản 1 Điều 308, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự; - Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Nhận định của Tòa án
[1] Người đại diện hợp pháp của bị đơn; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Đỗ X, bà Phạm Thị D1, ông Lê Văn D2, bà Lê Thị M có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ngân hàng TMCP Q1 đã được Tòa án triệu tập để tham gia phiên tòa lần hai nhưng vẫn vắng mặt không có lý do.
Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự trên.
[2] Tài sản tranh chấp là phần đất có diện tích 150m² thuộc thửa ô 16A, Lô NP15, tờ bản đồ số 1 - khu tái định cư M, tọa lạc tại khu tái định cư M, thị trấn M, huyện B, tỉnh Bình Dương (nay là thửa 4910, tờ bản đồ số 63, tại phường B, Thành phố Hồ Chí Minh) cùng tài sản gắn liền với đất là nhà tiền chế có diện tích 145m², 01 nhà vệ sinh có diện tích 5,6m² do bà Đinh Thị Duy K đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 16/02/2017 hiện do bà Đinh Thị Duy K và chồng là ông Nguyễn Văn B đang quản lý, sử dụng.
[3] Theo nguyên đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông T, ông H2 thì nguồn gốc tài sản trên là do ông T cùng vợ là bà L, ông H2 và bà K góp để nhận chuyển nhượng từ ông D2, bà M trong đó phần ông T góp là 109.000.000 đồng, phần bà K góp là 275.000.000 đồng và tiền mặt cửa hàng T3 là 1.020.000.000 đồng, mượn của ông X 300.000.000 đồng. Việc chuyển nhượng nhờ ông Đỗ X đứng ra đặt cọc giùm, sau đó để bà K ký hợp đồng chuyển nhượng và đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Chứng cứ cung cấp là Giấy biên nhận đặt cọc ngày 22/01/2017 giữa ông X và bà Phạm Thị D1 - là người môi giới của ông D2, Biên bản kiểm kê tài sản hộ kinh doanh cửa hàng T3 ngày 17/9/2019.
[4] Ngược lại, bị đơn bà K, ông B cho rằng tài sản trên là tài sản do vợ chồng bị đơn nhận chuyển nhượng từ ông D2, bà M với giá chuyển nhượng là 2.000.000.000 đồng, không phải tài sản chung như ông T, ông H2 trình bày và xác định Biên bản kiểm kê tài sản hộ kinh doanh cửa hàng T3 ngày 17/9/2019 đã thực hiện xong từ năm 2019. Đề nghị Tòa án xem xét tính hợp pháp của chứng cứ ông T cung cấp vì các biên bản ông T cung cấp đã được chỉnh sửa, thêm bớt nội dung nhà, đất trong khi với cùng một nội dung biên bản do ông T cung cấp lại có sự khác nhau. Chứng cứ bà K cung cấp là “Giấy nhận tiền đặt cọc ngày 21/01/2017”.
[5] Chứng cứ bà K cung cấp là “Giấy nhận tiền đặt cọc ngày 21/01/2017” trong đó có nội dung: ông D2 thỏa thuận chuyển nhượng phần đất tranh chấp cho bà K với giá 2.000.000.000 đồng, đặt cọc trước 500.000.000 đồng, phía dưới có chữ ký, ghi tên của các bên, mặt sau có ghi: vào ngày 13/02/2017, ông D2 đã nhận đủ số tiền còn lại là 1.500.000.000 đồng tại Văn phòng C1. Bà L cho rằng các bên góp vốn nhận chuyển nhượng của ông D2, bà M phần đất nêu trên với giá 1.704.000.000 đồng, do ông Đỗ X đứng ra đặt cọc giùm, sau đó để bà K ký hợp đồng chuyển nhượng và đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 12
[6] Tại Kết luận số 3390/KL-KTHS ngày 03/8/2022, Phân viện khoa học hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh xác định chữ ký, chữ viết họ tên Lê Văn D2 trong “Giấy nhận tiền đặt cọc ngày 21/01/2017” (do bà K cung cấp) so với các tài liệu mẫu so sánh không phải do cùng một người ký, viết ra. Như vậy, kết luận giám định với lời trình bày của ông D2, bà M là có sự mâu thuẫn. Mâu thuẫn này đã được nêu ra tại Quyết định giám đốc thẩm và sau khi vụ án được thụ lý lại, ông D2 xác định ông bán đất qua môi giới với giá là 1.500.000.000 đồng, còn bán bao nhiêu ông không biết, ông D2 không nhận cọc vì giao cho người khác bán. Ngày ký hợp đồng, ông đã nhận số tiền 1.500.000.000 đồng từ bà K, ông xác định ông bán đất cho bà K, không bán cho ai khác.
[7] Như vậy, nguyên đơn cùng ông X, bà D1 cho rằng ông X đã giao cho bà D1 số tiền cọc 500.000.000 đồng và giao 1.204.000.000 đồng trực tiếp cho ông D2 nhưng ông D2 không thừa nhận và nguyên đơn cùng ông X, bà D1 không đưa ra được chứng cứ chứng minh, trong khi ông D2 xác định bán đất và nhận tiền từ bà K và không nhận tiền từ ai khác. Mặt khác, lời khai của ông T, ông X cũng như chính chứng cứ do ông T cung cấp có sự mâu thuẫn, cụ thể: trong chính lời khai của ông T, ông T cho rằng đặt cọc là 300.000.000 đồng mượn từ ông X (mượn từ ông X và nhờ ông X đặt cọc giùm) (bút lục 149-150), trong khi ông X khai ông X đặt cọc giúp 500.000.000 đồng (gồm 300.000.000 đồng X tự ứng ra cho mượn và 200.000.000 đồng nhận từ ông T). Đồng thời, ông X khai số tiền 1.204.000.000 đồng ông T giao cho ông X vào sáng sớm ngày 13/02/2017 (tức ngày 17/01/2017 âm lịch) nhưng chứng cứ tại hồ sơ (bút lục 87) thể hiện ngày 10/01/2017 âm lịch (tức ngày 06/02/2017) thì ông X xác nhận đã nhận từ ông T số tiền 1.200.000.000 đồng và tổng số tiền nhận là 1.700.000.000 đồng.
[8] Xét, tại thời điểm khởi kiện, ông T cung cấp cho Tòa án 02 Biên bản kiểm kê tài sản hộ kinh doanh cửa hàng T3 ngày 17/9/2019. Sau khi vụ án bị hủy giao về, ông T cung cấp cho Tòa án cấp sơ thẩm 03 biên bản, biên bản ký hiệu A1 (bút lục 559-560) chính là biên bản mà nguyên đơn đã giao nộp thời điểm ban đầu khi khởi kiện (bút lục 131-132); biên bản ký hiệu A3 (bút lục 555-556) là biên bản giao nộp ngày 24/4/2020 (bút lục 162-163) và biên bản ký hiệu A2 (bút lục 557-558) - biên bản này khác với biên bản A3 một điểm là tại mặt thứ 4 ghi Bình Dương, ngày 17/9/2019 (trên chữ ký của bà K và ông H2). Cả ba biên bản thì tờ số 1 có nội dung: Nhà đất nêu trên là tài sản chung của các bên, do các bên nhận chuyển nhượng của ông D2 với giá 1.704.000.000 đồng với phần vốn góp ông Nguyễn Thanh T góp 109.000.000 đồng, bà Đinh Thị Duy K góp 275.000.000 đồng và tiền mặt của cửa hàng T3 là 1.020.000.000 đồng và để cho bà K đại diện đứng tên. Tờ thứ 02 (trang 4) của biên bản có chữ ký của bà L, ông T, ông H2 và bà K, người làm chứng là bà Nguyễn Thị T2. So sánh, đối chiếu 03 biên bản kiểm kê tài sản nêu trên (bản photo) thì tờ số 1 của hai biên bản đều không có chữ ký của các bên và có sự khác nhau về cách trình bày văn bản, một số nội dung bị thêm, bớt, cho thấy không phải cùng một bản in ra; chữ ký của các bên ở trang 4 có sự khác nhau, không phải do một bản chính photo ra. Bà K không thừa nhận nội dung tại tờ số 1, cho rằng ông T đã thay đổi nội dung, chứng minh cùng một thỏa thuận nhưng tự in thêm và cung cấp thay đổi, thêm bớt nội dung và bà xác định thỏa thuận được ghi nhận tại trang 4 đã xong. 13 Đối chiếu lời khai của nguyên đơn với chứng cứ mà nguyên đơn dùng để khởi kiện bị đơn là Biên bản kiểm kê tài sản hộ kinh doanh cửa hàng T3 ngày 17/9/2019, nhận thấy có sự mâu thuẫn: thứ nhất ông T không đưa ra được chứng cứ chứng minh số tiền 300.000.000 đồng mượn từ ông X được bà K đồng ý; thứ hai ông T cho rằng số tiền ông góp vốn là 109.000.000 đồng, bà K góp là 275.000.000 đồng và tiền mặt cửa hàng 1.020.000.000 đồng, nhưng lời khai tại Tòa án cấp sơ thẩm lần 2 lại cho rằng số tiền trên là số tiền lấy từ cửa hàng, không phải góp vốn riêng ai và nằm trong số tiền góp vốn nhưng chính trong tài sản cửa hàng không thể hiện số tiền trên; thứ ba, xác định số tiền là 1.704.000.000 đồng, trong khi người nhận chuyển nhượng xác định 1.500.000.000 đồng và nhận từ bà K không ai khác. Như vậy, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp tồn tại nhiều phiên bản khác nhau. Đồng thời tài liệu không được ký giáp lai từng trang, nội dung thỏa thuận không phù hợp với lời khai của người chuyển nhượng và mâu thuẫn với chính các lời khai và tài liệu do nguyên đơn cung cấp.
Do đó, chứng cứ của nguyên đơn không bảo đảm tính khách quan và không đủ giá trị chứng minh theo quy định tại Điều 93 và Điều 108 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Ngoài chứng cứ trên, nguyên đơn không xuất trình được chứng cứ nào khác để chứng minh có việc góp vốn để nhận chuyển nhượng đất từ ông D2, bà M cũng như chứng cứ giao tiền cho ông D2.
[9] Tại Quyết định giám đốc thẩm nhận định làm rõ phần góp vốn và căn nhà tiền chế các bên đều thống nhất nhà là tài sản chung. Sau khi vụ án bị hủy giao về xét xử sơ thẩm lại, ông T, bà L thay đổi lời khai cụ thể cho rằng số tiền mua đất mượn của ông X 300.000.000 đồng để đặt cọc giùm bà D1 nhưng do bà D1 nói ông X đưa thêm 200.000.000 đồng nên ông T đưa thêm 200.000.000 đồng gồm 100.000.000 đồng tiền của ông T và 100.000.000 đồng tiền của cửa hàng, khi ra công chứng đưa 9.000.000 đồng, bà K đưa 275.000.000 đồng và lấy tiền của cửa hàng là 920.000.000 đồng, tiền chi xây nhà 230.000.000 đồng. Đồng thời, xác định tiền mà vợ chồng ông T, bà L và bà K bỏ ra mua đất, xây nhà đều được xác định là tiền góp vốn làm ăn chung của cửa hàng T3, hoàn toàn không phải tiền góp vốn riêng theo tỷ lệ phần trăm để mua đất và xác định phần vốn góp của mỗi bên trong cửa hàng T3 bao gồm số tiền mà vợ chồng ông T, bà L và bà K đã chi ra để mua đất. Như vậy, theo lời khai này thì số tiền vốn, tiền nợ ngân hàng đều được đưa vào tài sản chung. Mâu thuẫn với chính ghi nhận tại chứng cứ do ông T xuất trình. Xét, bà K xác định thỏa thuận ngày 17/9/2019 bà K, ông T, ông H2 đã thống nhất phân chia xong toàn bộ giá trị của cửa hàng T3. Bà đã giao đủ số tiền phân chia cửa hàng T3 theo biên bản thỏa thuận ngày 17/9/2019 là 725.086.000 đồng cho ông T (chồng bà L), giao số tiền 381.286.000 đồng cho ông H2 nên không còn quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Đối với phần thuê của ông Nguyễn Anh Đ (trên đất có căn nhà tiền chế) thì kể từ ngày 17/9/2019, bà K đã bàn giao lại cho ông T và ông H2 tiếp tục thực hiện hợp đồng thuê với ông Đ. Lời trình bày của bà K phù hợp nội dung bà L trình bày tại đơn khởi kiện (bút lục 133-134), các chứng cứ do bà L, ông T cung cấp biên bản thỏa thuận có thể hiện nhà tiền chế 146.000.000 đồng và phần vốn góp là 1.822.000.000 đồng của ông T, phần ứng trước là 2.600.000.000 đồng và số tiền nợ cửa hàng là 778.000.000 đồng, số tiền cổ đông còn lại là 1.503.086.000 đồng, trừ phần còn lại và nợ cửa hàng thì số tiền ông T được nhận là 725.086.000 14 đồng, ông H2 được nhận là 381.286.000 đồng. Như vậy, nếu theo lời khai thay đổi thì bà K đã hoàn thành nghĩa vụ phân chia tài sản chung, được ông T xác định các bên đã thực hiện xong thỏa thuận trên (bút lục 571, bút lục 149 -150). Như vậy, có căn cứ xác định, bà K đã thanh toán giá trị phân chia tài sản chung cửa hàng T3.
[10]
Từ những phân tích trên, xét thấy kháng cáo của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn bà Nguyễn Thị Hướng D, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Thanh T và ông Đinh Anh H2 là không có căn cứ.
[11] Đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên tòa không phù hợp.
[12] Về án phí dân sự phúc thẩm: Người kháng cáo phải chịu theo quy định.
Quyết định
- Căn cứ Điều 148, Điều 296, khoản 1 Điều 308, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự; - Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Không chấp nhận kháng cáo của người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Hướng D, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Thanh T và ông Đinh Anh H2.
2. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 30/2026/DS-ST ngày 02/02/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Về án phí phúc thẩm: Ông Đinh Anh H2 phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng), được trừ vào tạm ứng án phí đã nộp tại Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0012267 ngày 11 tháng 02 năm 2026 của Thi hành án dân sự Thành phố H. Ông Nguyễn Thanh T và người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Hướng D được miễn nộp án phí. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./. TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM