Bản án 785/2026/DS-PTTranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Tính hợp lệ của kháng cáo: Đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị Y N và ông Nguyễn Tấn S được thực hiện đúng theo quy định tại các 271, 272, Điều 273 và 276 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. [1.2] Về sự vắng mặt của các đương sự: Tại phiên tòa phúc thẩm vắng mặt Văn phòng C, bà Nguyễn Thị N1, ông Đỗ Văn P, bà Dương Thị Q nhưng những người này đã được triệu tập hợp lệ và có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ các Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự này. [1.3] Về phạm vi xét xử phúc thẩm: Căn cứ nội dung đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị Y N và ông Nguyễn Tấn S, cấp phúc thẩm xem xét lại phần bản án sơ thẩm bị kháng cáo theo quy định tại Điều 293 Bộ luật Tố tụng dân sự. 11

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị Y N, ông Nguyễn Tấn S. [2.1] Tại cấp sơ thẩm, Tòa án đã tuyên vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất công chứng số 10195 ngày 05/12/2022 giữa bà Nguyễn Thị Y N, ông Nguyễn Tấn S với ông Tống Đức H, Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất công chứng số 10651 ngày 30/12/2022 giữa ông Tống Đức H với bà Nguyễn Thị N1 và Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất công chứng số 718 ngày 21/02/2023 giữa bà Nguyễn Thị N1, ông Đỗ Văn P với ông Tống Đức H đối với quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 97, và thửa đất số 695, cùng tọa lạc tại ấp Đ, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An (nay là xã Đ, tỉnh Tây Ninh). Phần quyết định này không bị kháng cáo, kháng nghị và đã có hiệu lực pháp luật. [2.2] Xét yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị Y N, ông Nguyễn Tấn S về việc yêu cầu tuyên vô hiệu Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 123/2023/MG001/02.HĐTC/040 ngày 10/3/2023 giữa ông Tống Đức H và Ngân hàng T5 (nay là Ngân hàng T4), được Văn phòng C4, quyển số 03/2023/TP/CC- SCC/HĐGD ngày 10/3/2023 đối với quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 97, tờ bản đồ số 23, diện tích 1.168m² (diện tích đo đạc thực tế 1.151,4m²), loại đất ở tại nông thôn theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DK 767135, số vào sổ cấp GCN CS 15866 và thửa đất số 695, tờ bản đồ số 23, diện tích 300,4m² (diện tích đo đạc thực tế 259m²), loại đất chuyên trồng lúa nước theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DK 767136, số vào sổ cấp GCN CS 15867, cùng tọa lạc tại ấp Đ, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An (nay là xã Đ, tỉnh Tây Ninh).

Xét thấy, sau khi hoàn tất thủ tục chuyển nhượng và đăng ký biến động, ông Tống Đức H đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DK 767135 và DK 767136 ngày 27/12/2022 đối với hai thửa đất nêu trên. Tại thời điểm ký kết Hợp đồng thế chấp ngày 10/3/2023, ông H là người đứng tên hợp pháp trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các thửa đất không bị kê biên, không bị ngăn chặn giao dịch và không có thông tin tranh chấp được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền. Trước khi ký kết hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp, Ngân hàng T5 đã tiến hành thẩm định hồ sơ pháp lý, kiểm tra thực địa và định giá tài sản bảo đảm theo quy trình nghiệp vụ. Biên bản kiểm tra thực tế tài sản bảo đảm ngày 24/02/2023 cùng các tài liệu, hình ảnh lưu trong hồ sơ tín dụng thể hiện cán bộ Ngân hàng đã trực tiếp đến hiện trường khảo sát nhà, đất trên thửa đất số 97 và thửa đất số 695. Thực tế trên đất có căn nhà cấp 4 đang được gia đình bà T2 sử dụng và Ngân hàng đã tiếp cận được hiện trạng nhà đất để tiến hành thẩm định. Tại cấp sơ thẩm, bà Nguyễn Thị T2 thừa nhận sau khi vay tiền có mở cửa cho ông H và những người đi cùng vào xem nhà đất. Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện nguyên đơn cho rằng bà T2 không biết những người này là cán bộ Ngân hàng mà chỉ nghĩ là người cho vay tiền đến xem tài sản.

Tuy nhiên, lời trình bày này không làm thay đổi bản chất vụ việc. Bởi lẽ, việc Ngân hàng đã thực tế tiếp cận, khảo sát, chụp ảnh và thẩm định tài sản là có thật. Đồng thời, trong suốt quá trình thẩm định không có bất kỳ ai phản đối, ngăn cản hoặc thông báo cho Ngân hàng biết về việc các hợp đồng chuyển nhượng trước đó là giả tạo hoặc tài sản đang có tranh chấp. Do 12 đó, việc nguyên đơn cho rằng Ngân hàng không thẩm định tài sản hoặc không biết hiện trạng sử dụng tài sản là không có căn cứ chấp nhận. [2.3] Đối với ý kiến của đại diện nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của ông Tống Đức H và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông H cho rằng ông H không ký các biên bản thẩm định tài sản, không trực tiếp tham gia việc khảo sát thực địa nên đề nghị tạm ngừng phiên tòa để giám định chữ ký, thấy rằng: Các biên bản thẩm định tài sản không phải là căn cứ duy nhất làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch tín dụng. Căn cứ xác lập quyền và nghĩa vụ của các bên là Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng thế chấp đã được các bên ký kết, được công chứng hợp pháp và đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định pháp luật. Mặt khác, việc người đại diện ông H hiện nay không thừa nhận chữ ký của ông H trên các tài liệu thẩm định chỉ là lời trình bày đơn phương, không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh có sự giả mạo chữ ký. Ngoài ra, việc ký xác nhận trên các biên bản thẩm định không nhất thiết phải được thực hiện ngay tại hiện trường thẩm định tài sản. Quá trình thẩm định có thể được thực hiện tại thực địa, còn việc hoàn thiện hồ sơ nghiệp vụ và ký xác nhận có thể được thực hiện tại địa điểm khác theo quy trình nội bộ của tổ chức tín dụng.

Do đó, việc có hay không giám định chữ ký trên các biên bản thẩm định không làm thay đổi bản chất của giao dịch thế chấp đã được xác lập hợp pháp giữa ông H và Ngân hàng. Các chứng cứ hiện có trong hồ sơ đã đầy đủ cơ sở để giải quyết vụ án, việc giám định chữ ký theo yêu cầu của nguyên đơn và phía ông H không phải là tình tiết quyết định đối với việc xác định hiệu lực của Hợp đồng thế chấp.

Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận đề nghị tạm ngừng phiên tòa để thực hiện việc giám định chữ ký. Mặt khác, theo quy định tại khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự năm 2015, trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng tài sản đã được đăng ký tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, sau đó được chuyển giao hoặc được xác lập giao dịch với người thứ ba ngay tình căn cứ vào việc đăng ký đó thì quyền lợi của người thứ ba ngay tình được pháp luật bảo vệ. [2.4] Trong vụ án này, Ngân hàng T4 Số căn cứ vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho ông Tống Đức H để xác lập giao dịch thế chấp, đã thực hiện đầy đủ việc thẩm định hồ sơ pháp lý và tình trạng thực tế tài sản Ngân hàng không biết việc các giao dịch chuyển nhượng trước đó bị vô hiệu.

Do đó, có đủ căn cứ xác định Ngân hàng T4 là người thứ ba ngay tình theo quy định tại khoản 2 Điều 133 Bộ luật Dân sự năm 2015. Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 123/2023/MG001/02.HĐTC/040 ngày 10/3/2023 giữa ông Tống Đức H và Ngân hàng T4) có hiệu lực. Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu tuyên vô hiệu hợp đồng thế chấp của bà Nguyễn Thị Y N và ông Nguyễn Tấn S là có căn cứ, đúng pháp luật.

[3]

Từ những phân tích trên, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị Y N và ông Nguyễn Tấn S, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm của Toà án nhân dân khu vực 3 – Tây Ninh. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân 13 tỉnh Tây Ninh tại phiên toà đề nghị không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm là có căn cứ nên chấp nhận.

[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo của bà Nguyễn Thị Y N và ông Nguyễn Tấn S không được chấp nhận nên bà Nguyễn Thị Y N và ông Nguyễn Tấn S phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp được đối trừ vào nghĩa vụ án phí phải chịu.

[5] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Vì các lẽ trên, Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;