Bản án 59/2023/DS-GĐTTranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu

[1] Cụ Đào Đức Đ (chết năm 2016) và cụ Văn Thị L sinh được 06 người con chung gồm: bà Đào Thúy C, bà Đào Thị Ngọc T1, ông Đào Khắc H, ông Đào Tuấn N, bà Đào Thị H4 (là liệt sỹ) và ông Đào Mạnh Q1. Năm 1992, vợ chồng cụ Đ, cụ L cùng các con thống nhất phân chia thửa đất của gia đình tại khối C, phường V, quận Hà Đ, thành phố Hà Nội cho bà Đào Thị Ngọc T1 50m2 đất; ông Đào Khắc H 96m2 đất; ông Đào Tuấn N 71m2 đất; ông Đào Mạnh Q1 63m2 đất (ông Q1 đã chuyển nhượng cho người khác); bà Đào Thúy C không lấy đất nên được cho 100.000.000 đồng tiền mặt; còn lại diện tích 254m2 đất thì năm 2000 vợ chồng cụ Đ, cụ L xây dựng nhà 02 tầng trên đất để làm nhà thờ và được Ủy ban nhân dân thị xã Hà Đ (nay là quận Hà Đ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa số 196, tờ bản đồ số 3, diện tích 254m2 đất đứng tên hộ cụ Đào Đức Đ vào ngày 04/12/2003. Ngày 17/01/2011, tại Văn phòng Công chứng T, vợ chồng cụ Đ và cụ L ký Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số công chứng 1012/2011/TCQSDĐ với nội dung tặng cho ông Đào Tuấn N thửa đất số 146, diện tích 254m2 nêu trên.

[2] Ngày 24/02/2017, cụ L khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên hủy Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số công chứng 1012/2011/TCQSDĐ ngày 17/3/2011 vì có dấu hiệu lừa dối không đúng với ý chí và nguyện vọng của vợ chồng cụ; đề nghị ông N trả lại diện tích 254m2 đất cho cụ L để làm nhà thờ cúng tổ tiên và liệt sỹ; đồng thời bảo vệ quyền lợi cho ông Đào Khắc H đã được vợ chồng cụ L và các con thống nhất cho thêm 40m2 đất từ năm 2000.

[3] Tại bản di chúc ngày 29/9/2001, bản di chúc không đề ngày (BL 1309), và văn bản ngày 05/9/2014 đều thể hiện ý chí, nguyện vọng của vợ chồng cụ Đ, cụ L là giao cho ông N thửa đất số 146 để trông nom, xây nhà thờ tổ. Như vậy, có cơ sở xác định trước khi lập Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất các cụ đã thống nhất ý chí là giao cho ông N thửa đất số 146, diện tích 254m2. Quyết định giám đốc thẩm số 72/2022/DS-GĐT ngày 19/8/2022 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội cho rằng tại thời điểm vợ chồng cụ L tặng cho đất theo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số công chứng 1012/2011/TCQSDĐ ngày 17/3/2011 không đúng ý chí của các cụ là không có căn cứ. Tòa án cấp phúc thẩm xác định Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất nêu trên là hợp pháp, đúng ý chí, nguyện vọng của cụ Đ, cụ L; từ đó công nhận Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số công chứng 1012/2011/TCQSDĐ ngày 17/3/2011 là có căn cứ.

[4] Về diện tích 34,4m2 đất ông H đã xây nhà năm 2003, cụ L và những người con khác cho rằng gia đình đã thỏa thuận cho ông H nhưng không có văn bản chứng minh có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền, chưa làm thủ tục theo quy định của pháp luật về đất đai (hộ cụ Đ cũng đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2003). Tòa án cấp phúc thẩm giao đất cho ông H sử dụng và buộc ông H thanh toán giá trị đất cho ông N là có căn cứ.