Bản án 636/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Cấp sơ thẩm đã xác định đúng quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án là đúng quy định pháp luật.

[2] Về nội dung vụ án kháng cáo của bị đơn: Bị đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm: [2.1] Sửa toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm số: 105/2026/DS-ST ngày 09/03/2026 của TAND Khu vực 3 – Cần Thơ. 7 Không chấp nhận việc tính lãi suất của Ngân hàng TMCP Đ1 (B2), chi nhánh C (tính lãi đến ngày 09/3/2026 là: 3.635.888.408₫). Chấp thuận phân chia di sản còn lại của ông Võ Thành V (sau khi trả nợ gốc, trả lãi suất theo đúng pháp luật cho Nguyên đơn) sẽ chia đều 05 kỷ phần bằng nhau cho các đồng thừa kế (bị đơn); Chấp thuận cho bà Võ Thị H P2, người đại diện theo pháp luật bà Đặng Thị Thu C được tham gia mua đấu giá tài sản tại cơ quan thi hành án dân sự. [2.2] Hội đồng xét xử nhận định: Xét kháng cáo của bị đơn cho rằng không đồng ý thanh toán tiền lãi theo yêu cầu của Ngân hàng TMCP Đ1 vì cho rằng thời hiệu khởi kiện đã hết, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy: Khoản vay giữa ông Võ Thành V và Ngân hàng TMCP Đ1 được xác lập hợp pháp theo Hợp đồng tín dụng số 0202/2010/HĐTD ngày 30/12/2010. Trong hợp đồng, các bên có thỏa thuận cụ thể về mức lãi suất trong hạn, lãi suất quá hạn và trách nhiệm thanh toán tiền lãi khi vi phạm nghĩa vụ trả nợ. Quá trình thực hiện hợp đồng, ông Võ Thành V đã nhận đủ tiền vay nhưng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán theo cam kết, làm phát sinh nợ gốc và nợ lãi. Sau khi ông Võ Thành V chết, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất đã kế thừa quyền và nghĩa vụ tài sản do ông V để lại theo quy định tại các Điều 614 và 615 Bộ luật Dân sự. Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, các bị đơn đều thừa nhận khoản nợ theo yêu cầu của Ngân hàng, không có ý kiến phản đối đối với số tiền lãi mà Ngân hàng yêu cầu thanh toán, đồng thời cũng không yêu cầu Tòa án áp dụng quy định về thời hiệu khởi kiện để từ chối nghĩa vụ thanh toán tiền lãi. Theo Điều 429 Bộ luật Dân sự năm 2015, thời hiệu khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp hợp đồng là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.

Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 149 Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 2 Điều 184 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án chỉ áp dụng quy định về thời hiệu theo yêu cầu của một hoặc các bên đương sự và yêu cầu này phải được đưa ra trước khi Tòa án cấp sơ thẩm ra bản án, quyết định giải quyết vụ việc. Đối chiếu các quy định nêu trên với hồ sơ vụ án thấy rằng, trong suốt quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm, các bị đơn không yêu cầu áp dụng thời hiệu khởi kiện, không yêu cầu loại trừ nghĩa vụ thanh toán tiền lãi do hết thời hiệu. Đến giai đoạn phúc thẩm, bị đơn mới viện dẫn vấn đề thời hiệu để yêu cầu không thanh toán tiền lãi cho Ngân hàng. Yêu cầu này được đưa ra sau khi Tòa án cấp sơ thẩm đã ban hành bản án nên không thuộc trường hợp được xem xét áp dụng theo quy định của pháp luật. Mặt khác, bị đơn cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh việc Ngân hàng tính lãi trái với thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng hoặc trái quy định của pháp luật. Mặc dù ông V chết vào ngày 10/8/2015, nhưng đến ngày 19/6/2023 và ngày 30/10/2023 hàng thừa kế tố tụng của ông V xác nhận nợ nên thời hiệu khởi kiện được xác lập lại vào ngày 30/10/2023.

Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của 8 Ngân hàng về khoản nợ lãi phát sinh theo hợp đồng tín dụng là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Đối với yêu cầu đề nghị Tòa án phúc thẩm xác định phần giá trị di sản còn lại sau khi thanh toán nợ cho Ngân hàng sẽ được chia đều cho 05 người thừa kế của ông Võ Thành V, Hội đồng xét xử xét thấy đây không phải là đối tượng khởi kiện và cũng không thuộc phạm vi giải quyết của vụ án. Quan hệ pháp luật đang được xem xét là tranh chấp hợp đồng tín dụng và thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Việc xác định giá trị di sản còn lại sau khi thanh toán nghĩa vụ, cũng như việc phân chia di sản thừa kế giữa các đồng thừa kế nếu có tranh chấp sẽ được giải quyết bằng vụ án dân sự khác khi có yêu cầu.

Vì vậy, không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo này. Về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại: Căn cứ Điều 615 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại: “Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại”, tuy nhiên cấp sơ thẩm không tuyên phần thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại cho phù hợp. Đối với yêu cầu công nhận quyền ưu tiên cho bà Võ Thị H P2 hoặc người đại diện theo pháp luật của bà được mua lại tài sản thế chấp, Hội đồng xét xử nhận thấy tài sản bảo đảm đã được thế chấp hợp pháp để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng. Trường hợp phải xử lý tài sản bảo đảm thì việc kê biên, định giá, bán đấu giá và xử lý tài sản được thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự và pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm. Tòa án không có căn cứ pháp luật để xác định trước hoặc dành quyền ưu tiên cho bất kỳ cá nhân nào được mua lại tài sản khi tài sản được đưa ra xử lý theo thủ tục thi hành án. Mọi cá nhân, tổ chức có đủ điều kiện theo quy định pháp luật đều có quyền tham gia đấu giá tài sản. Nên Hội đồng xét xử không chấp nhận quyền ưu tiên mua tài sản cho bất kỳ bị đơn nào trong vụ án này. Về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại: Đây là khoản nợ do ông Võ Thành V đã chết để lại nên quyền và nghĩa vụ về tài sản của ông V được chuyển giao cho những người thừa kế theo quy định tại Điều 614 Bộ luật Dân sự năm 2015. Theo khoản 1 Điều 615 Bộ luật Dân sự năm 2015, những người thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại trong phạm vi di sản được hưởng.

Do đó, các bị đơn là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Võ Thành V có nghĩa vụ thanh toán khoản nợ đối với Ngân hàng nhưng chỉ trong phạm vi giá trị di sản do ông V để lại, không phải chịu trách nhiệm bằng tài sản riêng của mình vượt quá phần di sản được hưởng. 9

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận 01 phần kháng cáo của bị đơn bà P2, bà C.

[3] Chi phí đo đạc định giá và lệ phí trích đo địa chính cấp sơ thẩm: Về chi phí thẩm định: theo yêu cầu của đại diện nguyên đơn, ngày 18/12/2025 Tòa án đã thành lập đoàn thẩm định để xác định lại hiện trạng thực tế của phần đất và nhà trên đất là tài sản mà ông Võ Thành V và bà Nguyễn Thị Hồng P đã thế chấp cho nguyên đơn và nguyên đơn yêu cầu được phát mãi trong giai đoạn thi hành án. Chi phí thẩm định là 7.000.000 đồng (Bảy triệu đồng), các bị đơn chịu do yêu cầu nguyên đơn được chấp nhận theo Điều 157 Bộ luật tố tụng dân sự. Nguyên đơn đã tạm ứng theo phiếu thu ngày 26/11/2025 (BL 174) và Bảng chi ngày 20/12/2025 (BL 190) nên các bị đơn có nghĩa vụ hoàn lại cho nguyên đơn số tiền này trong giai đoạn thi hành án. Mỗi bị đơn phải chịu tương ứng với phần nghĩa vụ tài sản phải thực hiện là 1/5 x 7.000.000 đồng = 1.400.000 đồng (Một triệu bốn trăm nghìn đồng).

[4] Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm là phù hợp với nhận định trên của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do chấp nhận một phần kháng cáo nên bà Võ Thị H P2 không phải chịu án phí.