Bản án 435/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng thuê nhà

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của đương sự làm trong hạn luật định, nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về nội dung vụ án: Ông Nguyễn Trọng H1 (cha ruột của nguyên đơn ông Nguyễn Trọng N) được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với Nhà đất tại thửa đất số 124, tờ bản đồ số 35, địa chỉ: 19/16, khu phố H, 5 phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai, nay là phường H, thành phố Đ; Theo giấy CNQSHNO&QSD đất số 4701230713 do UBND thành phố B cấp ngày 15/9/2003. Sau khi ông H1 chết, các đồng thừa kế của ông H1, bà T1 đã có văn bản từ chối, giao cho ông Nguyễn Trọng N toàn quyền định đoạt đối với di sản thừa kế của ông H1 để lại. Vì vậy ông Nguyễn Trọng Nghĩa L người thừa kế hợp pháp của ông H1.

Tuy nhiên, nhà đất tại thửa đất số 124, tờ bản đồ số 35 có nguồn gốc của ông Nguyễn Văn K và bà Nguyễn Thị N1. Ngày 15/01/1986, ông K và bà N1 (chết ngày 14/9/2003) được Ty Xây dựng Đ1 cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu căn nhà nói trên. Năm 1993, ông Nguyễn Văn K chết. Năm 2000, ông Nguyễn Trọng H1 dựa vào Giấy cam kết hội đồng gia tộc ngày 4/4/2000 và Giấy ủy quyền cho tặng nhà ở và chuyển quyền sử dụng đất ở đô thị để đăng ký kê khai nhà ở đất ở đối với nhà đất tại thửa 124. Qua xem xét hồ sơ cấp đất, nhận thây: - Giấy cam kết hội đồng gia tộc ngày 4/4/2000 chỉ có chữ ký của bà Đinh Thị H3, Nguyễn Thị T2, Nguyễn Trọng H1 và Nguyễn Mạnh H4 (bl 114). Trong khi theo trình bày của bị đơn thì ông K và bà N1 có 6 người con là: Nguyễn Văn H5, Nguyễn Thị L1 (mẹ ông H, mất năm 2009), Nguyễn Văn T3, Nguyễn Mạnh H4, Nguyễn Văn L2 và Nguyễn Trọng H1. Theo Trích lục chứng thư hôn thú (b1 93) thì bà Nguyễn Thị L1 đúng là con gái của ông K và bà N1. Nhưng trong Giấy cam kết Hội đồng gia tộc này đều không có chữ ký của bà L1 lẫn bà N1 - Giấy ủy quyền cho tặng nhà ở và chuyển quyền sử dụng đất ở đô thị giữa bà Nguyễn Thị N1 và ông Nguyễn Trọng H1 thì lại không có chữ ký của bà N1 (bl 107) - Tại Đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất đối với thửa 124, ông H1 không khai thửa đất này là do ông nhận thừa kế hay nhận tặng cho của mẹ mà ông khai là "khai phá năm 1954". Thời điểm này ông H1 mới có 3 tuổi, việc khai phá này là do cha mẹ ông, tức ông K bà N1 khai phá chứ không phải là ông khai phá (bl 104). Theo Đơn đăng ký nhà ở đất ở thì ông H1 lại khai nguồn gốc đất là "chuyển nhượng", nguồn gốc nhà ở là "xây dựng năm 1967" (bl 103) tức là ông K bà N1 xây dựng chứ không phải ông H1.

Từ những phân tích trên cho thấy, việc UBND thành phố B cấp GCNQSD đất cho ông Nguyễn Trọng H1 ngày 15/9/2003 dựa trên hồ sơ đăng ký kê khai trên là không đúng, cần phải hủy bỏ theo Điều 34 Bộ luật tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm đã không đưa cơ quan cấp giấy vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bỏ sót tư cách tố tụng, không hủy giấy CNQSD đất vì cho rằng tại phiên tòa bị đơn đã rút yêu cầu này là không đúng quy định pháp luật. Ngày 27/02/2022, ông Nguyễn Văn H đã có yêu cầu chia thừa kế đối với nhà đất tranh chấp và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông HI (bl 86 - 88). Ngày 05/8/2022, ông H lại có Đơn phản tố, sơ thẩm cho rằng Đơn của ông H chưa phù hợp về hình thức và chưa rõ ràng về nội dung nên yêu cầu ông H sửa chữa, bô sung trong thời hạn 10 ngày (bl 126). Nhưng sau đó, Tòa án cấp sơ thâm không có Thông báo trả lại đơn cho ông H do ông không sửa đổi bổ sung theo yêu cầu của Tòa án là không đúng quy định của Điều 192 và Điều 202 Bộ luật tố tụng dân sự; Ông H không thừa nhận Hợp đồng thuê nhà giữa bà P (vợ ông) và ông H1. Ông nhiều lần làm đơn đề nghị giám định chữ viết chữ ký của bà P và ông H1 nhưng cấp sơ thẩm cho rằng Đơn yêu cầu của ông H không rõ ràng, hình thức chưa phù hợp nên không giám định là thu thập chứng cứ chưa đầy đủ; (Tại câp phúc thầm, ông H cũng đã làm lại Đơn yêu cầu giám định cũng như cung cấp các tài liệu có chữ ký của bà P để phục vụ cho việc giám định). Theo kết quả xác minh ngày 22/5/2023 thì trên nhà đất tranh chấp, ngoài ông H và bà P còn có anh Nguyễn Hồng S, sinh năm 2002 và chị Nguyễn Hoàng Mỹ T4, sinh năm 2009 cư trú (bl 149). Sơ thẩm buộc ông H và bà P phải trả lại nhà đất cho nguyên đơn nhưng không đưa anh S vào tham gia tô tụng là bỏ sót tư cách tố tụng, gây khó khăn cho công tác thi hành án.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy cần phải hủy án sơ thẩm, giao hồ sơ về cho cấp sơ thẩm giải quyết lại.

[3] Về án phí phúc thẩm: do hủy án sơ thẩm nên ông H không phải chịu án phí dân sự phúc thấm. Trả lại cho ông H 300.000 đ tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp.

[4] Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xem xét khi giải quyết lại án sơ thẩm.

[5] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai và Luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho bị đơn phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận. Vì những lẽ trên;