Bản án 332/2026/DS-PTCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Nông Đình V, bà Mạc Thị Đ, bà Trần Nguyên Mỹ H và ông Nông Đình V1 làm trong hạn luật định và nộp tạm ứng án phí phúc thẩm nên vụ án được xem xét, giải quyết theo trình tự, thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo cho rằng án sơ thẩm không áp dụng thời hiệu theo yêu cầu của ông Nông Đình V. Trong đơn đề nghị áp dụng thời hiệu khởi kiện đề ngày 14/11/2025, ông Nông Đình V cho rằng thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là 03 năm, từ ngày 06/6/2022 đến ngày 06/6/2025. Đến ngày ông V làm đơn đề nghị áp dụng thời hiệu (ngày 14/11/2025) thì thời hiệu khởi kiện đối với vụ án này đã hết. Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy: Tranh chấp trong vụ án là tranh chấp hợp đồng đặt cọc và yêu cầu thực hiện nghĩa vụ về tài sản do người chết để lại. Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là 03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Hợp đồng đặt cọc thỏa thuận thời hạn thực hiện là 60 ngày kể từ ngày 05/4/2022 đến ngày 05/6/2022. Đến ngày 21/4/2025 ông Trần Văn L đã nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án là trong thời hiệu khởi kiện 03 năm quy định tại Điều 429 Bộ luật Dân sự năm 2015. Thời hiệu khởi kiện không tính từ ngày ông V làm đơn yêu cầu áp dụng thời hiệu.

Do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu của người kháng cáo về việc áp dụng thời hiệu khởi kiện để đình chỉ giải quyết vụ án.

[3] Xét kháng cáo cho rằng cấp sơ thẩm không đưa Ngân hàng vào tham gia tố tụng. Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy: Yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn L là yêu cầu hủy hợp đồng đặt cọc ngày 05/4/2022 và buộc người kế thừa quyền, nghĩa vụ tài sản của ông Nông Thế V2 hoàn trả số tiền đặt cọc 1.000.000.000 đồng, nên không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ tố tụng của Ngân hàng đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Do đó, cấp sơ thẩm không đưa Ngân hàng tham gia tố tụng là có cơ sở.

[4] Xét kháng cáo về nội dung vụ án, Hội đồng xét xử xét thấy: 8 Ngày 05/4/2022, giữa ông Trần Văn L và ông Nông Thế V2 có ký kết hợp đồng đặt cọc để chuyển nhượng thửa đất số 102, tờ bản đồ số 12, diện tích 25.000m2 đã được UBND huyện B, tỉnh Đắk Lắk cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BX 900531 ngày 22/9/2015 cho ông Nông Thế V2, bà Mạc Thị Đ, địa chỉ thửa đất: Thôn A, xã T, huyện B cũ (nay là thôn A, xã E, tỉnh Đắk Lắk) với giá 2.700.000.000 đồng. Hợp đồng đặt cọc thỏa thuận thời hạn đặt cọc là 60 ngày kể từ ngày 05/4/2022 đến hết ngày 05/6/2022 phải làm thủ tục công chứng, chuyển nhượng tại cơ quan có thẩm quyền. Sau khi ký kết hợp đồng, ông L đã giao số tiền đặt cọc 1.000.000.000 đồng cho ông Nông Thế V2. Theo bản tự khai (viết tay) gửi Tòa án sơ thẩm thì bà Mạc Thị Đ trình bày thời điểm giao kết hợp đồng đặt cọc, quyền sử dụng đất đang thế chấp tại Ngân hàng. Bà Đ và ông Nông Đình V đều xác nhận quá trình thực hiện Hợp đồng có cho gia hạn hợp đồng thêm 02 tháng để bên mua thu xếp bán đất lấy tiền trả cho gia đình bà Đ. Nguyên đơn cũng cho rằng vì quyền sử dụng đất đang thế chấp tại Ngân hàng và ông V2 hay đau ốm nên có gia hạn thời hạn chuyển nhượng là 04 tháng. Như vậy, việc các bên có gia hạn thời hạn thực hiện hợp đồng là thực tế. Bà Trần Nguyên Mỹ H là con dâu ông V2 cho rằng đã nhiều lần nhắn tin cho bà Nguyễn Thị Diễm T2 để yêu cầu ông L đến để tiếp tục thực hiện hợp đồng nhưng ông L không hợp tác nên phải mất tiền đặt cọc. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà H lại cho rằng không được gia đình ủy quyền đứng ra thu xếp, thỏa thuận thực hiện giao dịch chuyển nhượng.

Tuy nhiên, các đoạn tin nhắn giữa bà H và bà T2 do chính bà H cung cấp không thể hiện việc bà H yêu cầu bà T2 báo cho ông L đến để thực hiện hợp đồng đặt cọc, bản thân bà T2 cũng không được ông L ủy quyền trong việc giao dịch đặt cọc giữa ông L và ông V2. Sau khi ký kết hợp đồng đặt cọc, đến ngày 11/10/2022 thì ông V2 chết. Ngày 08/12/2023, các thành viên trong gia đình ông Nông Thế V2 đã họp và thỏa thuận tặng cho di sản thừa kế là quyền sử dụng thửa đất nêu trên cho ông Nông Đình V (con ông V2, bà Đ). Sau khi nhận toàn bộ quyền sử dụng đất theo văn bản phân chia di sản thừa kế, ông V đã thế chấp quyền sử dụng đất cho Ngân hàng vào ngày 22/01/2024. Hợp đồng đặt cọc thỏa thuận sau khi thủ tục công chứng hoàn tất, hoàn thành giấy tờ nhận bìa đỏ sang tên đổi chủ thì bên B (bên mua) giao đủ số tiền còn lại cho bên A (bên bán). Hợp đồng đặt cọc còn ghi nhận “Trong quá trình thực hiện nếu có trở ngại thì hai bên cùng nhau bàn bạc, thỏa thuận dựa trên tinh thần tôn trọng quyền lợi lẫn nhau. Nếu hai bên không thống nhất được thì đề nghị khiếu nại lên Tòa án giải quyết”. Bên mua đã giao số tiền đặt cọc là 1.000.000.000 đồng (hơn 1/3 số tiền các bên thỏa thuận chuyển nhượng) nên bên bán cho rằng bên mua từ chối giao kết hợp đồng là không phù hợp thực tế, không có chứng cứ nào thể 9 hiện đã yêu cầu bên mua đến văn phòng công chứng để ký kết hợp đồng nhưng bên mua không thực hiện. Hơn nữa, hậu quả của Hợp đồng đặt cọc chưa được cơ quan có thẩm quyền giải quyết nhưng bà Đ, ông V và các thành viên gia đình đã thực hiện phân chia di sản, thế chấp tại Ngân hàng. Quá trình hòa giải thì ông V và gia đình đưa ra các yêu cầu như nâng giá đất, công chăm sóc đầu tư trên đất để buộc phía ông L phải trả thêm tiền thì mới tiếp tục chuyển nhượng thửa đất cho ông L.

Do đó, bà Đ và các thành viên trong gia đình cho rằng phía ông Trần Văn L vi phạm hợp đồng đặt cọc để từ chối không trả lại tiền cọc cho ông L là không có cơ sở Khoản 3 Điều 615 Bộ luật dân sự quy định: Trường hợp di sản thừa kế đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Ông Nông Đình V là người nhận toàn bộ thửa đất số 102, tờ bản đồ số 12 nên phải thực hiện nghĩa vụ về tài sản do ông Nông Đình V3 để lại.

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của ông Trần Văn L về việc buộc ông Nông Đình V hoàn trả số tiền đặt cọc 1.000.000.000 đồng cho ông L là có căn cứ, đúng quy định tại các Điều 328 và 615 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[5]

Từ những phân tích và nhận định trên, Hội đồng phúc thẩm thấy không có căn cứ để chấp nhận đơn kháng cáo của ông Nông Đình V và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Cần Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 15/2025/DS-ST ngày 23/12/2025 của Toà án nhân dân khu vực 2 – Đắk Lắk.

[6] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên ông Nông Đình V, bà Mạc Thị Đ1, bà Trần Nguyên Mỹ H và ông Nông Đình V1 phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.