Bản án 562/2026/DS-PTCác tranh chấp khác

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Hữu T làm trong hạn luật định và đúng trình tự thủ tục mà Bộ luật tố tụng dân sự quy định nên Hội đồng xét xử chấp nhận giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Ông Nguyễn Hữu T có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, căn cứ khoản 3 Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên tòa phúc thẩm xét xử vắng mặt bị đơn.

[3] Xét yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Hữu T, xét thấy: Thửa đất số 18, tờ bản đồ số 24, diện tích 2075m2 do ông Trần Văn H đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bị vây bọc bởi các bất động sản khác, không có lối đi ra đường công cộng. Để đi ra đường công cộng ông H phải đi qua thửa đất số 16, tờ bản đồ số 24 do cụ Phạm Thị S ( mẹ của bị đơn) đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đi qua lối mòn do các hộ dân tự nguyện bỏ ra làm lối đi chung để ra đường công cộng. Ông T cho rằng ông H có lối đi khác để ra đường công cộng nên yêu cầu Tòa án xác minh. Theo biên bản xác minh của Tòa án cấp sơ thẩm đối với bà Trần Thị V, ông Trần Văn H5 thể hiện: Trước đây khi cụ B là ông nội của ông H còn sống có đi nhờ các bờ mẫu của những chủ sử dụng đất như: bà Đỗ Thị T1, ông Trần Văn H5, ông Trần Văn N1 và qua một số thửa đất của chủ sử dụng khác để ra đường công cộng. Sau khi cụ B chết, ông N1 đã rào lại không cho đi nhờ trên bờ mẫu là đất của ông N1. Hiện nay bà V phải đi qua nhiều chủ sử dụng đất khác và còn phải đi ngay trước cửa nhà ông H5 để ra lối đi đường đan do bà con hùn làm lối đi ra đường công cộng. Ông Trần Văn H từ khi được chia thừa kế đã sử dụng lối đi khu vực bà Phạm Thị M 4 L1, ông Trần Thanh B1, như vậy ông H không có lối đi như bị đơn trình bày. Vị trí đi qua thửa đất số 16 tờ bản đồ số 24 là thuận tiện hơn ra đường công cộng. Mặt khác, theo lời xác nhận của ông B1, bà L1 ông T2 tại biên bản xác minh ngày 28/10/2025 thì cách đây khoảng hai năm ông H và các hộ dân có hùn tiền đổ đá, làm đường đan để bà con cùng nhau đi chung tại vị trí đất tranh chấp.

[4] Theo quy định tại khoản 1 Điều 254 của Bộ luật dân sự 2015: “Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi”. Như vậy vị trí lối đi nguyên đơn yêu cầu mở theo họa đồ hiện trạng sử dụng đất ngày 10/9/2025 có diện tích 45,5m2giáp ranh thửa đất 377, tờ bản đồ số 16 hiện trạng là mương, bị rào một phần hàng rào lưới B40 chiều ngang 01mét, không có công trình kiến trúc gì trên đất, không có cây trồng. Như vậy, vị trí tách thửa 16-1 nguyên đơn yêu cầu mở lối đi không bị chia cắt, không làm ảnh hưởng đến việc quản lý, sử dụng phần đất còn lại của bị đơn. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ.

Tuy nhiên, bản án sơ thẩm không tuyên hạn chế quyền sử dụng đất đối với phần đất mở lối đi cho ông Trần Văn H và các bên có quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền để điều chỉnh lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không buộc ông T tháo dỡ hàng rào lưới B40 có chiều ngang 01m là thiếu sót, do đó cần phải bổ sung phần này để đảm bảo thi hành án.

[5] Đối với phần đền bù giá trị quyền sử dụng đất cho bị đơn, xét thấy phần đất mở lối đi cho ông H do cụ Phạm Thị S đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tuy nhiên trong quá trình giải quyết vụ án phía bị đơn không đồng ý cung cấp địa chỉ của hàng thừa kế của cụ S nên không đưa vào tham gia tố tụng được, chỉ xác định được ông Nguyễn Hữu T là con cụ S đang quản lý sử dụng thửa đất số

16. Tại biên bản định giá tài sản ngày 15/08/2025, hội đồng định giá xác định giá trị phần đất được mở lối đi là 700.000 đồng/m2 x 45.5 m2= 31.850.000 đồng. Hàng rào lưới B 40 có chiều ngang 01 mét được xác định là 309.000 đồng. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông H phải đền bù giá trị đất cho ông T (đại diện hàng thừa kế thứ nhất của cụ S) số tiền trên là phù hợp với quy định tại Điều 254 Bộ luật dân sự 2015. Phần đất mở lối đi có hiện trạng là mương, ông H có trách nhiệm tự cải tạo, san lấp để tạo lối đi. Ông T kháng cáo, nhưng không cung cấp được chứng cứ nào mới chứng minh cho yêu cầu kháng cáo là có căn cứ nên không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông T. Sửa bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Vĩnh Long về chi phí tố tụng và cách tuyên như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

[6] Về án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo không được chấp nhận nên ông T phải chịu 300.000đ án phí phúc thẩm.

[7] Về chi phí tố tụng: tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn ông Trần Văn H tự nguyện chịu toàn bộ số tiền 3.076.000đ thay cho ông T nên HĐXX ghi nhận 5 và sửa phần này, không buộc bị đơn phải hoàn trả số tiền chi phí tố tụng cho nguyên đơn.

[8] Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.