Bản án 489/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu và chứng cứ có trong hồ s , được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, lời phát iểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Xét đ n kháng cáo của à Lê Thị M nộp trong thời hạn luật định. Căn cứ Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân s , xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Tòa án cấp s thẩm 6 xác định quan hệ pháp luật “Tranh chấp quyền sử dụng đất” thụ lý giải quyết phù hợp khoản 9 Điều 26, Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân s .

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của à Lê Thị M yêu cầu xét xử theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H, sửa ản án s thẩm. Hội đồng xét xử xét thấy: Ông H yêu cầu công nhận diện tích đất 662,9m2, thuộc một phần thửa đất 1063, tờ ản đồ số 09, đất tọa lạc tại xã N, huyện C, tỉnh Đồng Tháp (nay là phường M, tỉnh Đồng Tháp). Ông H cho rằng thửa đất 1063, tờ ản đồ số 09 có nguồn gốc của cụ Đ và cụ L1 là cha mẹ của ông H, ông H4 để lại, ông H tr c tiếp sử dụng từ năm 1978 làm nhà ở, nhà có kết cấu khung gỗ ạch đàn, mái lợp lá, nền lót ván gỗ tạp và đăng ký hộ khẩu. Đến năm 1997, chuyển đến diện tích đất khác đối diện ên kia sông C ở. Năm 2015, m 06 ghe cát, mỗi ghe 40m3 xây hàng rào, việc m cát trong phạm vi xây hàng rào, còn diện tích đất ngoài phạm vi hàng rào trồng cây như dừa, chanh, lộc vừng. Năm 2021, ông làm lại nhà trên đất như hiện nay. Bà M cho rằng diện tích đất tranh chấp gia đình sử dụng, đến năm 1993 ông H4 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khi ông H4 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có căn nhà của ông H trong phạm vi hàng rào tại vị trí hiện nay, phần đất tranh chấp trước đây là ao và mư ng. Năm 2006, ông H4 làm thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sau khi ông H4 chết bà M kê khai thừa kế và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 30/6/2023. Tòa án cấp s thẩm cho rằng ông Lê Văn B, bà Lê Thị C là anh chị ruột của ông H, ông H4 xác định khi cha mẹ còn sống phần đất tranh chấp đã chia ông H ½ diện tích và chia cho ông H4 ½ diện tích. Khoảng năm 1978, ông H làm nhà ở trên đất; diện tích đất còn lại ông H trồng cây, đào ao nuôi cá và ông Lê Thanh D1 con ruột của ông Lê Văn X là cháu ruột của ông H, ông H4 xác định trước đây ông H có cho ông X làm nhà ở dưỡng già trên diện tích đất tranh chấp, căn nhà ở vị trí phía sau nhà ông H hiện nay, chiều ngang khoảng 4,5m, chiều dài khoảng 09m và Công văn số: 1007/UBND-HC, ngày 22/5/2025 của Ủy an nhân dân huyện C xác định: Khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho ông H4 thì không xác định được ai là người sử dụng đất. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông H4 là không đo đạc th c tế, không tiến hành lấy ý kiến ông H đang ở trên đất. Xác định diện tích đất tranh chấp thuộc một phần thửa đất 1063, tờ ản đồ số 09 được cụ Đ và cụ L1 chia cho ông H và ông H4, khi ông H4 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có căn nhà, cây trồng, không tiến hành lấy ý kiến ông H và lúc ông H4 còn sống di nguyện để lại diện tích đất cho ông H; ngoài diện tích đất ông H xây hàng rào, làm nhà ở thì diện tích đất còn lại ông H cho ông X làm nhà ở tạm trên đất, nên công nhận cho ông H được quyền sử 7 dụng diện tích 662,9m2, uộc à M di dời mái che; nhà ếp và các cây trồng như mít lớn và nhỏ, dừa, chanh, chuối, cóc. Theo hồ s cấp quyền sử dụng đất thể hiện: Ngày 22/4/1993, ông Lê Văn H4 có đ n xin đăng ký quyền sử dụng ruộng đất nhiều thửa đất 1834, 1837, 1859, 1771, 1768, 1770, 1769 và 1645, diện tích 29.739m2, nguồn gốc đất ông à để lại. Ngày 20/8/1993, ông H4 được Ủy an nhân dân huyện C cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 11/02/2004, ông H4 có đ n cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhiều thửa đất có thửa đất 1063, diện tích 3.744m2 trong đó 400m2, mục đích T và 3.344m2, mục đích vườn, lý do cấp đổi đúng hiện trạng diện tích do ản đồ cũ sai. Đến ngày 27/10/2006, ông H4 được Ủy an nhân dân huyện C cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 3.744m2, trong đó 962m2 đất ở tại nông thôn và 2.782m2đất trồng cây lâu năm, thửa đất 1063, tờ ản đồ số 09, đất tại xã N, huyện C, tỉnh Đồng Tháp, đến ngày 01/02/2023 ông H4 chết. Sau khi ông H4 chết ngày 23/5/2023 bà M, chị Lê Thị Thẩm D và chị Lê Thị Ngân H2 là hàng thừa kế thứ nhất lập văn ản phân chia di sản thừa kế của ông H4 trong đó có thửa đất 1063. Ngày 30/6/2023, bà M được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại Biên ản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 02/3/2026 và tại phiên tòa phúc thẩm ông H thừa nhận từ mí lộ đến trụ hàng rào ông m cát xây dụng nhà ở, từ trụ hàng rào trở ra phía sau khoảng 7 mét có 03 cây dừa, ông chỉ trồng 01 cây, cặp ờ ao có 06 cây dừa ông chỉ có trồng 01 cây và từ khi trồng ông không có thu hoạch trái, các cây trồng còn lại mít, cóc, chanh do gia đình à M trồng, ông san lấp một phần đất từ trụ hàng rào trở ra phía sau khoảng 10 mét, việc thuê san lấp lâu quá không nhớ. Trong khi à M cho rằng ông H chỉ sử dụng phần đất m cát xây d ng nhà từ mí lộ đến trụ hàng rào, từ trụ hàng rào trở ra phía sau hậu gia đình à sử dụng từ trước cho đến nay, trước khi sử dụng thuê gia đình à Lê Kim T, ông Nguyễn Văn C1 san lấp; à T và ông C1 trình ày có làm thuê san lấp phần đất tranh chấp cho gia đình bà M. Tại Công văn số: 1007/UBND-HC, ngày 22/5/2025 của Ủy an nhân dân huyện C cung cấp thông tin:

1. Thửa đất số 1063, tờ ản đồ số 09 ( ản đồ lưới tọa độ) tọa lạc tại xã N trước đây không xác định được nguồn gốc sử dụng của ai.

Tuy nhiên, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho ông Lê Văn H4, tại thửa số 1859, tờ ản đồ số 01 ( ản đồ 299), với hình thức Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, thời điểm cấp giấy không xác định ai là người quản lý sử dụng đất.

3. Hiện nay thửa đất số 1063, tờ ản đồ số 09 đang được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho à Lê Thị M. Cấp theo hình thức nhận thừa kế quyền sử dụng đất từ hộ ông Lê Văn H4, khi cấp giấy chứng nhận không có tiến hành đo đạc th c tế, không xác định ai là người quản lý sử dụng đất. 8

4. Không xác định được thời điểm cấp đất lần đầu năm 1993 cho ông Lê Văn H4 có tiến hành lấy ý kiến của ông H hay không. Từ khi ông H4 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho đến khi chết, ông H không tranh chấp và không đăng ký quyền sử dụng đất. Như vậy, có c sở xác định ông H chỉ sử dụng phần đất từ mí lộ đến trụ hàng rào diện tích đo đạc th c tế 166,9m2 như à M trình ày, Tòa án cấp s thẩm công nhận cho ông H được quyền sử dụng diện tích 662,9m2, uộc à M di dời mái che; nhà ếp và các cây trồng là chưa phù hợp với th c tế ông H sử dụng đất, tại phiên tòa phúc thẩm người đại diện của à M và chị H2 t nguyện cho thêm ông H phần đất từ trụ hàng rào trở ra phía sau hậu diện tích 57,3m2, di dời phần mái che và nền lót gạch tàu; còn các cây trồng để cho ông H sử dụng, đây là s t nguyện của đư ng s nên ghi nhận.

Do đó, ông H được sử dụng diện tích 224,2m2, mục đích sử dụng: ODT, thuộc một phần thửa đất 1063, tờ ản đồ số 09, đất tọa lạc tại xã N, huyện C, tỉnh Đồng Tháp (nay là phường M, tỉnh Đồng Tháp), do bà M đồng ý giao phần diện tích đất nêu trên cho ông H sử dụng, Tòa án cấp s thẩm không đưa c quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào tham gia tố tụng không làm thay đổi ản chất nội dung vụ án.

[3] Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy kháng cáo của à M là có căn cứ, sửa một phần ản án dân s s thẩm số: 104/2025/DS-ST ngày 16 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu v c 9 - Đồng Tháp.

[4] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ chấp nhận.

[5] Xét ý kiến của người ảo vệ quyền và lợi ích hợp của ông H có một phần căn cứ nên chấp nhận.

[6] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Số tiền 10.152.756 đồng, ông H và bà M mỗi người phải chịu ½ là 5.076.378 đồng, do ông H đã nộp