Bản án 312/2026/DS-PTTranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm

Sau khi nghiên cứu tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến các bên đương sự, Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn kháng cáo và nộp tiền tạm ứng án phí trong thời hạn quy định là kháng cáo hợp lệ được xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm bị đơn và người đại diện uỷ quyền của bị đơn đều có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt đương sự.

[2] Về nguồn gốc thửa đất: Hai thửa đất 232 (cũ 210) và 713 (cũ 209A) tờ bản đồ số 44 (cũ 10) là tài 7 sản chung của ông Nguyễn Minh S và bà Nguyễn Thị Lan P. Thửa 210 được Ủy ban nhân dân thị xã B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 30/11/1993; Thửa 209A được Ủy ban nhân dân thành phố B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 24/01/2005. Năm 2013, ông Nguyễn Minh S chết. Ngày 12/01/2016, hàng thừa kế thứ nhất của ông S gồm vợ là bà Nguyễn Thị Lan P và 07 người con lập Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế (bút lục 184) và giao cho bà Nguyễn Thị Lan P được toàn quyền quản lý và định đoạt đối với hai thửa đất nêu trên. Ngày 26/01/2016, Chi nhánh Văn phòng ký đất đai thành phố B chỉnh lý biến động sang tên hai thửa đất trên cho bà Nguyễn Thị Lan P. Ngày 09/12/2024, bà Nguyễn Thị Lan P được Chi nhánh Văn phòng ký đất đai thành phố B cấp đổi sang Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DQ 809823 đối với thửa đất 232 (cũ 210); ngày 07/11/2024, bà P được Chi nhánh Văn phòng ký đất đai thành phố B cấp đổi sang Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DQ 699383 đối với thửa đất 713 (cũ 209A). Ngày 19/12/2024, bà Nguyễn Thị Lan P lập hợp đồng chuyển nhượng hai thửa đất nêu trên cho ông Huỳnh Phúc M và bà Tô Thị T, được Văn phòng C1 chứng nhận. Ngày 09/01/2025 và ngày 10/01/2025, Chi nhánh phòng ký đất đai thành phố B chỉnh lý biến động mang tên ông Huỳnh Phúc M và bà Tô Thị T. Như vậy, nguyên đơn ông M, bà T đã được xác lập quyền sử dụng hợp pháp đối với hai thửa đất nêu trên.

[3] Đối với kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị B: Xét thấy: Bị đơn cho rằng ông Nguyễn Minh S có di chúc để lại nhà đất cho chồng của bị đơn là ông Nguyễn Như H3.

Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ án ở Tòa án sơ thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm (bị đơn vắng mặt) nhưng không cung cấp được di chúc hoặc bất kỳ tài liệu, chứng cứ nào chứng minh căn nhà và đất nêu trên là tài sản hợp pháp của bị đơn. Hơn nữa lời khai của bị đơn mâu thuẫn với Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế ngày 12/01/2016 do chính chồng bị đơn là ông Nguyễn Như H3 đã ký tên đồng ý giao quyền tài sản đối với hai thửa đất trên lại cho bà P. Việc bị đơn đang ở trên thửa đất từ năm 1994 đến nay là xuất phát từ quan hệ gia đình, bà P cho ở nhờ. Khi bà P chuyển nhượng nhà, đất cho nguyên đơn, nên nguyên đơn yêu cầu bị đơn di dời giao nhà và đất cho nguyên đơn quản lý sử dụng. Do đó bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc bị đơn bà Nguyễn Thị B trả cho nguyên đơn căn nhà và đất tại thôn B, xã H, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk (nay là phường T, tỉnh Đắk Lắk) thuộc thửa số 232 (cũ 210), tờ bản đồ số 44 (cũ 10), diện tích: 1557,9 m2 và thửa đất số 713 (cũ 209A), tờ bản đồ số 44 (cũ 10), diện tích: 230,8 m2 tại xã H, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk (nay là phường T, tỉnh Đắk Lắk) là có căn cứ, đúng pháp luật theo quy 8 định tại Điều 164, 166 Bộ luật Dân sự 2015. Mặc dù buộc bị đơn phải trả lại nhà đất, nhưng bản án sơ thẩm đã xem xét toàn diện khách quan công sức duy trì, tôn tạo tài sản của bị đơn đã ghi nhận sự tự nguyện của nguyên đơn trong việc hoàn trả toàn bộ giá trị vật kiến trúc và cây trồng trên đất cho bị đơn bà B với tổng số tiền 629.147.006 đồng là có căn cứ. Bị đơn kháng cáo nhưng không cung cấp thêm tài liệu chứng cứ gì mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[4] Về án phí: Bị đơn kháng cáo không được chấp nhận phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/NQ- UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.