Bản án 174/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Đơn kháng cáo của bị đơn là hợp lệ và trong thời hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Ngày 02/02/2021 Ngân hàng TMCP V lập "Giấy đăng ký kiêm hợp đồng cho vay tiêu dùng cá nhân, vay kinh doanh cá nhân, mở và sử dụng tài khoản thanh toán, phát hành và sử dụng thẻ ghi nợ và dịch vụ ngân hàng điện tử" số LN2104001455 để cho ông Võ Hùng H vay số tiền 115.500.000đ với mục đích vay tiêu dùng cá nhân và mua bảo hiểm, thời hạn vay 36 tháng, lãi suất trong hạn là 36%/năm. Ngày 24/11/2022 Ngân hàng tiếp tục lập Hợp đồng số LD2232800206 để cho ông H vay 78.700.000đ, với mục đích vay tiêu dùng và mua bảo hiểm, thời hạn vay 36 tháng, lãi suất vay trong hạn là 38,5%/năm. Khi đến hạn trả nợ, ông H không trả nợ gốc và lãi nên Ngân hàng khởi kiện yêu cầu ông H phải trả nợ gốc số tiền còn lại của 02 hợp đồng, đồng thời còn yêu cầu trả nợ lãi trong hạn còn lại chưa trả và lãi suất nợ quá hạn là 150% của lãi trong hạn tương ứng với thời gian chưa trả nợ gốc.

[3] Xét kháng cáo của bị đơn, thấy rằng: [3.1] Các hợp đồng tín dụng được xác lập giữa một bên là Ngân hàng, một bên là cá nhân có nội dung và hình thức về cơ bản là phù hợp với quy định của Luật các tổ chức tín dụng, Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng nên phát sinh các quyền và nghĩa vụ dân sự giữa các bên. Khi đến kỳ hạn trả nợ gốc và lãi, bị đơn không thực hiện đúng nghĩa vụ trả đủ nợ gốc và lãi cho nguyên đơn như đã thỏa thuận trong hợp đồng là vi phạm về nghĩa vụ trả nợ của bên vay. Do đó nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn trả số nợ gốc còn lại, lãi trong hạn còn lại chưa thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả nợ gốc theo các Hợp đồng tín dụng nói trên là có căn cứ theo quy định tại Điều 95 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, sửa đổi, bổ sung năm 2017. [3.2] Đối với lãi trong hạn: Bị đơn cho rằng việc Ngân hàng tính lãi trong hạn với mức theo mức 36%/năm đối với hợp đồng ngày 02/02/2021 và 38,5%/năm đối với hợp đồng ngày 24/11/2022 là không đúng quy định của Bộ luật Dân sự. Xét thấy quan hệ tranh chấp giữa các bên là tranh chấp phát sinh từ hợp đồng tín dụng chứ không phải là hợp đồng vay thông thường, do đó việc xác định lãi suất phải áp dụng Luật Các tổ chức tín dụng và các thỏa thuận hợp pháp trong hợp đồng, không áp dụng giới hạn lãi suất tại Điều 468 Bộ luật Dân sự để điều chỉnh đối với các khoản vay này. Tại khoản 2 Điều 7 của nghị quyết số 01/2019/NQ- HĐTP ngày 11 tháng 01 năm 2019 của Hội đồng Thâm phán Tòa án nhân dân Tối cao quy định: "Khi giải quyết tranh chấp hợp đông tín dụng, Tòa án áp dụng quy định của Luật Các tổ chức tín dụng, văn bản quy phạm pháp luật quy định chi 4 tiết, hướng dẫn áp dụng Luật Các tổ chức tín dụng để giải quyết mà không áp dụng quy định về giới hạn lãi suất của Bộ luật Dân sự năm 2005, Bộ luật Dân sự năm 2015 để xác định lãi, lãi suất". Vì vậy việc Ngân hàng thỏa thuận cho vay tiêu dùng với mức lãi suất như trên là không trái quy định của pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận mức lãi suất này như yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng theo bảng tính lãi chi tiết kèm theo là có căn cứ và đúng quy định của pháp luật. [3.3] Về lãi suất đối với dư nợ gốc bị quá hạn: Theo hồ sơ vụ án, giữa Ngân hàng và ông Võ Hùng H đã giao kết Hợp đồng tín dụng ngày 02/02/2021 ngày 24/11/2022. Các hợp đồng tín dụng nói trên được các đương sự thỏa thuận có thời hạn vay là 03 năm và trả gốc và lãi theo từng tháng. Đến kỳ hạn trả nợ gốc theo các K đã thỏa thuận trong hợp đồng nhưng ông H không thực hiện việc trả đầy đủ dư nợ gốc và không được Ngân hàng cơ cấu lại thời hạn trả nợ nên ngày 09/7/2023 Ngân hàng đã chuyển nợ quá hạn đối với số dư nợ gốc còn lại, đồng thời áp dụng mức lãi suất đối với dư nợ gốc quá hạn bằng 150% mức lãi suất trong hạn tại thời điểm chuyển nợ quá hạn là đúng theo Điều kiện giao dịch chung mà các đương sự đã thỏa thuận và được dẫn chiếu tại các hợp đồng. Nội dung Bảng tính lãi do Ngân hàng xuất trình thể hiện cách xác định số tiền lãi nợ quá hạn phải trả của từng khoản vay trong từng thời kỳ và diễn biến thực tế của khoản vay là đúng quy định của pháp luật. [3.4] Về yêu cầu phản tố: Theo quy định tại Điều 200 Bộ luật Tố tụng dân sự thi, cung với việc phải nộp cho Tòa án văn bản ý kiên của mình đôi với yêu cầu của nguyên đơn, bị đơn có quyền yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn. Bị đơn có quyên đưa ra yêu câu phản tô trước thời điêm mở phiên họp kiêm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và lời trình bày của bị đơn tại đơn kháng cáo, thì bị đơn có đưa ra yêu cầu phản tố buộc Ngân hàng phải bồi thường số tiền 300.000.000đ sau khi phiên tòa sơ thẩm được hoãn lần thứ nhất. Như vậy bị đơn đã đưa ra yêu cầu phản tố sau thời điểm Tòa án cấp sơ thẩm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. Do đó Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận thụ lý yêu cầu phản tố và nhận định bị đơn có quyền khởi kiện yêu cầu đó trong vụ án khác là có căn cứ và đúng quy định của pháp luật. [3.5] Về kháng cáo đối với chứng cứ, kiểm tra hệ thống của Ngân hàng, tiền tạm ứng án phí nguyên đơn phải nộp. Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: Các tài liệu là các hợp đồng và hợp đồng điện tử các bên đã ký có xác nhận bản sao của Ngân hàng; mặt khác bị đơn cũng thừa nhận các khoản vay đó là sự thật nên phù hợp với quy định của pháp luật về thu thập và đánh giá chứng cứ. Việc nộp tiền tạm ứng án phí đối với nguyên đơn chỉ là dự tính phải nộp, còn mức chịu án phí cụ thể phải căn vào kết quả giải quyết vụ án của Tòa án. Đối với yêu cầu kiểm tra nhật ký hệ thống của Ngân hàng nhằm mục đích làm rõ việc áp dụng mức lãi suất trong hạn của Ngân hàng là không cần thiết, bởi các Tổ chức tín dụng có quyền thỏa thuận mức lãi suất với khách hàng mà không phụ thuộc vào mức lãi suất giới hạn theo quy định của Bộ luật Dân sự như đã nhận định ở trên.

[4] Tòa án cấp sơ thẩm đã đánh giá toàn diện và đầy đủ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để chấp nhận toàn bộ các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là 5 có căn cứ và đúng pháp luật, nên không có cơ sở để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

[5]. Án phí dân sự phúc thẩm: Người kháng cáo phải chịu án phí dân sự phúc thấm theo quy định của pháp luật.