Bản án 24/2026/DS-STCác tranh chấp khác

việc thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện, không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu, phù hợp với quy định tại Điều 70, Điều 244 Bộ luật Tố tụng Dân sự được sửa đổi bổ sung năm 2025 nên chấp nhận. 5

[5] Kết quả đo đạc từ cơ quan chuyên môn thể hiện diện tích đất tranh chấp là 2.382,5m2 được giới hạn bởi các điểm 1, 2, 3, 4, 1 trên sơ đồ hiện trạng thửa đất do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai La Gi ký duyệt ngày 29/01/2024. Kết quả xác minh tại Ủy ban nhân dân xã Tân Bình xác định diện tích đất tranh chấp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ai và thuộc thửa đất số 01 và thửa đất số 05, cùng tờ bản đồ

69. Theo tờ bản đồ địa chính năm 2009, nghiệm thu năm 2017 thì diện tích đất tranh chấp có 114m2 thuộc thửa số 05 được quy chủ cho ông Phạm Minh M và phần diện tích còn lại thuộc thửa số 01, tờ bản đồ 69 chưa được quy chủ cho ai. Toàn bộ phần diện tích đất ông M đang tranh chấp do ông Trương Minh C làm nhà, hàng rào, trồng cây trên đất và quản lý, sử dụng từ năm 2022 đến nay.

[6] Nguyên đơn yêu cầu Toà án công nhận diện tích đất tranh chấp 2.382,5m2 thuộc quyền sử dụng của ông và bà Nguyễn Thị H; buộc ông Nguyễn Du T di dời tài sản, trả lại diện tích đất lấn chiếm với lập luận rằng phần đất này có một phần thuộc thửa đất số 04, tờ bản đồ số 69 và phần còn lại là biến động tăng thêm của thửa đất số 04, tờ bản đồ số 69, hiện đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CĐ 277318 cho ông, bà H thống nhất với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; Bị đơn có ý kiến phần đất nguyên đơn tranh chấp không liên quan đến ông, ông không tranh chấp đất với nguyên đơn. Ông C xác định diện tích đất tranh chấp thuộc quyền sử dụng của ông, ông không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông M, đồng thời ông M khởi kiện ông T là không đúng. [6.1] Quá trình xem xét thẩm định tại chỗ, người làm chứng đã cung cấp thông tin xác định ông C là người đang quản lý, sử dụng và đầu tư tài sản trên diện tích đất tranh chấp. Quá trình làm việc, ông C xác định mình là người đang trực tiếp quản lý sử dụng và là chủ sở hữu quyền sử dụng đối với diện tích đất tranh chấp. UBND xã Tân Bình cũng xác định ông C là người đang quản lý, sử dụng đất tranh chấp, từ năm 2009 đến nay, ông M, bà H, ông T đều không quản lý, sử dụng hay canh tác gì trên đất, không ai đăng ký kê khai quyền sử dụng đất, không ai bị xử phạt vi phạm hành chính về đất đai đối với phần diện tích đất hiện đang tranh chấp. Ông M, bà H, ông T đều không thuộc trường hợp sử dụng đất ổn định, liên tục và không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất tranh chấp. Như vậy, ông T không quản lý sử dụng diện tích đất tranh chấp. Bản thân nguyên đơn cũng thừa nhận bị đơn xác định không tranh chấp với nguyên đơn. Quá trình giải quyết, mặc dù đã được giải thích về việc khởi kiện người thực tế quản lý, sử dụng đất tranh chấp, tuy nhiên, nguyên đơn đều xác định chỉ yêu cầu khởi kiện ông Nguyễn Du T và không yêu cầu xem xét trách nhiệm của ông Trương Minh C.

Xét thấy, ông T không có hành vi tranh chấp, lấn chiếm, xâm phạm quyền lợi ích hợp pháp của ông M, việc nguyên đơn khởi kiện buộc ông T có nghĩa vụ di dời tài sản, trả lại diện tích đất lấn chiếm là không đúng bị đơn. [6.2] Về nguồn gốc diện tích đất tranh chấp: Nguyên đơn xác định diện tích đất tranh chấp do ông và bà H nhận chuyển nhượng của ông Huỳnh Ngọc Q và bà Đỗ Thị T năm 2001, hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà nguyễn Thị H là hồ sơ cấp giấy lần đầu.

Tuy nhiên, hồ sơ địa chính lưu giữ 6 tại UBND xã Tân Bình không có thông tin quy chủ diện tích đất tranh chấp cho ông Q và bà T; Ông M cũng không cung cấp được tài liệu chứng cứ thể hiện việc chuyển nhượng. Lời khai của ông M, bà H về nguồn gốc đất tranh chấp không thống nhất, ông M lúc khai thời điểm nhận chuyển nhượng ông Q, bà T dẫn đi chỉ ranh, phần đất ông và bà H nhận chuyển nhượng đã được cấp đủ, đúng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số S 487781 ngày 25/4/2001; có lúc ông M, bà H khai Giấy chứng nhận cấp không đủ diện tích đã nhận chuyển nhượng, phần đất tranh chấp là phần mua lại từ ông Q, bà T nhưng chưa được cấp giấy tuy nhiên từ thời điểm được cấp giấy chứng nhận số S 487781 ngày 25/4/2001, ông bà không có ý kiến gì về việc Uỷ ban nhân dân huyện Hàm Tân cấp không đủ đất cho ông, bà. Ngược lại, xác minh tại địa phương và người sinh sống lâu năm tại địa phương thì diện tích đất tranh chấp trước đây là mương nước, không ai quản lý sử dụng. Đến năm 2009, ông M đăng ký kê khai nhưng do không đủ điều kiện nên UBND xã Tân Bình đã trả lại hồ sơ cho ông M. Như vậy, việc nguyên đơn xác định diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc do ông và bà H nhận chuyển nhượng từ ông Q, bà T là không có cơ sở. Bên cạnh đó, ông M có ý kiến cho rằng diện tích đất tranh chấp có một phần thuộc thửa đất số 04, tờ bản đồ số 69 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CĐ 277318, phần còn lại là diện tích biến động tăng thêm của thửa đất nêu trên, xét thấy, theo hồ sơ địa chính lưu trữ tại cơ quan chuyên môn thì phần đất tranh chấp thuộc thửa số 01 và thửa số 05 tờ bản đồ số 69, không thuộc thửa số 04, tờ bản đồ số 69 như nguyên đơn trình bày.

Do đó, không có căn cứ để xem xét. [6.3] Về quá trình sử dụng: Ông M trình bày diện tích đất tranh chấp do ông và bà H canh tác từ năm 2001 cho đến năm 2022 thì xảy ra tranh chấp. Quá trình xem xét thẩm định tại chỗ thể hiện, trên đất có tài sản của ông C, đối với 25 cây keo tràm ông C cho rằng là keo mọc rài, ông M xác định keo tràm của ông M trồng.

Xét thấy, ông M không có tài liệu chứng cứ để chứng minh về quá trình sử dụng đất từ năm 2001 cho đến nay, cũng như không chứng minh được cây keo tràm trên đất là của ông M. Ngược lại, xác minh tại UBND xã Tân Bình cũ và người dân sinh sống lâu năm xác định diện tích đất tranh chấp từ năm 2009 đến năm 2022 không ai quản lý sử dụng, năm 2022, ông C tiến hành san lấp, xây dựng nhà tạm, trồng cây trên đất. Hơn nữa, hiện trạng đất tranh chấp hiện nay vẫn còn mương nước.

Do đó, lời trình bày của ông C về việc hiện trạng đất là vùng trũng, ông C là người san lấp và đầu tư tài sản trên đất là có cơ sở. Lời trình bày của nguyên đơn về quá trình sử dụng là không có cơ sở để chấp nhận. [6.4] Trong tổng diện tích đất tranh chấp có 114m2 thuộc một phần thửa số 05 được quy chủ cho ông Phạm Minh M. UBND xã Tân Bình xác định ông M có đăng ký kê khai đối với diện tích đất nêu trên nhưng thực tế không quản lý, sử dụng. Hơn nữa, sổ mục kê lập vào thời điểm đo đạc năm 2009 không phải là một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật đất đai nên không có căn cứ để xem xét. [6.5] Xét ý kiến của nguyên đơn về việc ông là người ký giáp ranh vào thời điểm ông Nguyễn Du T làm hồ sơ đăng ký kê khai, cấp giấy chứng nhận 7 quyền sử dụng đất, đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với thửa đất số 26, tờ bản đồ số 69, thửa đất toạ lạc tại thôn Tân Lý 2, xã Tân Bình, thị xã La Gi cũ – là thửa đất giáp ranh diện tích đất tranh chấp về phía bắc.

Xét thấy, thửa đất số 26 giáp ranh với các thửa số 1, 4, và

5.

Do đó, việc ông M ký giáp ranh với tư cách chủ sử dụng đất liền kề (thửa số 4) ở phía tây là phù hợp. Việc ký giáp ranh này không đồng nhất với việc ông M là người đang có quyền sử dụng phần đất đang tranh chấp (thửa số 1 và thửa số 5) ở phía nam. Như vậy lời trình bày của ông M là không có cơ sở. [6.6] Điều 12 Luật đất đai năm 2024 quy định “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật này.”; Khoản 33 điều 3 Luật đất đai quy định “33. Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho người đang sử dụng đất ổn định đối với thửa đất xác định theo quy định của Luật này”. Theo quy định tại Điều 138 Luật đất đai thì “Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định…” . Như vậy, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ được xem xét đối với hộ gia đình cá nhân sử dụng đất ổn định. Ông M, bà H không có quá trình sử dụng đất ổn định, không có giấy tờ về quyền sử dụng đất đối với diện tích đất tranh chấp. Cơ quan chuyên môn cũng có ý kiến diện tích đất tranh chấp không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông M, bà H vì họ không có quá trình sử dụng liên tục. Do đó yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất tranh chấp là không có cơ sở để chấp nhận.

[7] Đối với yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc ông Nguyễn Du T bồi thường thiệt hại số tiền 30.000.000 đồng bao gồm tiền đúc 70 trụ rào là 10.000.000đ và 20.000.000đ là giá trị của cây keo lá tràm bị chặt phá, tuy nhiên bị đơn không thừa nhận. Quá trình giải quyết, Toà án đã yêu cầu nguyên đơn cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh cho lời trình bày của mình là có cơ sở nhưng nguyên đơn không cung cấp chứng cứ gì. Do vậy, yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc ông T bồi thường số tiền 30.000.000 đồng là không có cơ sở xem xét.

[8] Từ những căn cứ nêu trên Hội đồng xét xử xác định việc nguyên đơn yêu cầu Toà án công nhận quyền sử dụng đất đối với 2.382,5m2 tại Tổ dân phố Tân Lý 2, phường La Gi, tỉnh Lâm Đồng cho nguyên đơn và bà Nguyễn Thị H, buộc ông Nguyễn Du T phải tháo dỡ, di dời tài sản trên đất để trả lại diện tích đất lấn chiếm cũng như yêu cầu ông Nguyễn Du T bồi thường số tiền 30.000.000 đồng là không có cơ sở chấp nhận.

[9] Quá trình giải quyết, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trương Minh C xác định nguồn gốc đất tranh chấp trước đó của ông Nguyễn Du T chuyển nhượng cho ông, tuy nhiên, ông không yêu cầu xem xét giao dịch 8 chuyển nhượng giữa các bên, do vậy, đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông T và ông C, Hội đồng xét xử không xét.

[10] Về chi phí tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn đã nộp tạm ứng chi phí xem xét thẩm định, định giá là 4.500.000đ; chi phí đo đạc là 1.894.000đ. Nguyên đơn đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

Xét thấy, yêu cầu của nguyên đơn không được chấp nhận toàn bộ, do đó, nguyên đơn phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng theo quy định tại điều 157, 165 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2025.

[11] Do yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Đối với yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất, đây là tranh chấp mà Toà án chỉ xem xét quyền sử dụng đất tranh chấp thuộc về ai mà không xem xét giá trị, do đó, theo điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, nguyên đơn đơn chỉ phải chịu án phí không có giá ngạch. Đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm không được chấp nhận, nguyên đơn phải chịu án phí có giá ngạch,

[12] Về quyền kháng cáo: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trương Minh C đã tham gia phiên toà xét xử vụ án nêu trên và đã được Hội đồng xét xử thông báo về việc ấn định thời gian tuyên án vào lúc 14 giờ 00 phút cùng ngày 27/02/2026, tuy nhiên, thời điểm Toà án tuyên án, ông C vắng mặt không có lý do chính đáng, do vậy, thời hạn kháng cáo của ông C được tính kể từ ngày tuyên án. Vì các lẽ trên,

Căn cứ vào: