Bản án 27/2026/DS-STTranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Nguyễn Văn T về việc “Yêu cầu tuyên bố văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng số công chứng 1976, quyển số 02/2020 ngày 29/9/2020 vô hiệu và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CX533453 cấp ngày 05/10/2020 đối với thửa đất số 14, tờ bản đồ số 25, địa chỉ: Sao Đỏ - Chí Linh - Hải Dương (nay là phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng)…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, ý kiến của đương sự, Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Tại phiên toà vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Phòng C2 thành phố Hải Phòng, chủ tịch Ủy ban nhân dân phường C, Ủy ban nhân dân phường C, người làm chứng là bà Đinh Thị Tuyết M nhưng đều có đơn xin xét xử vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ Điều 227, Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành xét xử vụ án. Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Tòa án thụ lý vụ án về tranh chấp “yêu cầu tuyên bố văn bản chia tài sản chung của vợ chồng vô hiệu và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” thuộc loại vụ án về tranh chấp hợp đồng, bị đơn là bà Nguyễn Thị Minh P có nơi cư trú tại: Tổ dân phố T1, phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 9 - Hải Phòng theo quy định tại khoản 11 Điều 26, Điều 34, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự. Về quan hệ tranh chấp: Tại đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa nguyên đơn là ông Nguyễn Văn T yêu cầu Toà án tuyên bố tuyên 9 bố văn bản chia tài sản chung của vợ chồng vô hiệu và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do vậy, Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật giải quyết trong vụ án là “Yêu cầu tuyên bố văn bản chia tài sản chung của vợ chồng vô hiệu và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
[2] Về nội dung: Xem xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử thấy rằng: - Xét văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng: Về đối tượng của giao dịch: Đối tượng của giao dịch là quyền sử dụng đất, cụ thể là quyền sử dụng thửa đất số 14, tờ bản đồ số 25 (theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thửa đất số 18-13, tờ bản đồ số 26), địa chỉ thửa đất: Sao Đỏ - Chí Linh - Hải Dương (nay là phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng), thể hiện rõ tại trích lục bản đồ địa chính và biên bản xác minh hiện trạng, thực tế xem xét thẩm định tại chỗ. Tại thời điểm giao kết văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng thì tài sản này được xác định cụ thể (có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để chứng minh tài sản thuộc quyền sử dụng của ông T và bà P), được phép giao dịch (không bị tranh chấp về quyền sở hữu; tính đến thời điểm công chứng, quyền sử dụng đất không có tranh chấp, không bị kê biên để thi hành án, không phải là tài sản đang được dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự …). Nguồn gốc thửa đất là tài sản chung của ông T và bà P tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, được Ủy ban nhân dân huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AM 847453, số vào sổ cấp GCNQSD đất: Số H 04095 ngày 13/3/2009. Quá trình ông T, bà P sử dụng đất ổn định, tính đến ngày 29/9/2020 không có tranh chấp. Như vậy, thời điểm ông T, bà P ký kết văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng thửa đất trên là giao dịch bằng chính tài sản hợp pháp của ông T, bà P, không vi phạm điều cấm của pháp luật. Về hình thức giao dịch: Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng được lập thành văn bản công chứng số 1976, quyển số 02/2020 TP/CC- SCC/HĐGD ngày 29/9/2020 phù hợp với khoản 2 Điều 119 Bộ luật dân sự. Về chủ thể giao kết văn bản: Ông Nguyễn Văn T và bà Nguyễn Thị Minh P đều là người nhận thức bình thường, có đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự. Nguyên đơn là ông Nguyễn Văn T xác định ông biết chữ, biết đọc, biết viết, nhận thức bình thường, không bị hạn chế hay mất khả năng nhận thức nên có đủ căn cứ xác định ông T đủ điều kiện về năng lực hành vi dân sự khi giao kết hợp đồng. Ông T cho rằng công chứng viên không đọc nội dung văn bản cho ông nghe, ông không đọc nội dung văn bản trước khi ký là không có căn cứ. Mặt khác, ông T là người ký phiếu yêu cầu công chứng văn bản, là người ký vào biên bản xác minh hiện trạng, là người được đọc văn bản trước khi ký nên ông buộc phải chịu trách nhiệm đối với nội dung của văn bản ông đã ký. Hiện nay ông T không còn sinh sống trên thửa đất số 14, bà P vẫn thường xuyên sinh sống trên thửa đất số
14. Về ý chí của các bên tham gia giao kết văn bản: Các bên tham gia giao kết văn bản gồm ông T, bà P đều thừa nhận có sự việc ông T ký, điểm chỉ vào văn 10 bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng tại Phòng C2 tỉnh Hải Dương nên nội dung này không cần chứng minh. Trước khi Công chứng viên chứng nhận văn bản, ông T và bà P đã ký biên bản xác minh hiện trạng, ông T là người ký phiếu yêu cầu công chứng và được đọc biên bản, không ai ép buộc. Mặt khác, ông T và bà P đều thừa nhận đối với thửa đất số 137 và thửa đất số 75 bà P đã ký ủy quyền để ông chuyển nhượng cho người khác và hiện ông T đang giữ số tiền chuyển nhượng này, đến nay ông T vẫn không chia cho bà P bất kỳ khoản nào từ việc chuyển nhượng 02 thửa đất trên. Nên xác định có sự việc ông bà chia tài sản chung của vợ chồng, phù hợp với lời trình bày của bà P. Như vậy, có căn cứ xác định việc các bên ký kết vào văn bản nêu trên là khách quan, minh bạch, đúng ý chí của người có quyền về tài sản là ông T, bà P với mục đích giao cho bà P toàn quyền sử dụng thửa đất số
14. Về mục đích, nội dung văn bản: Mục đích, nội dung của văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Nội dung của Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng phù hợp với Điều 398 Bộ luật dân sự. Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng có đầy đủ thông tin các bên giao kết, thông tin về tài sản, các bên giao kết đã ký kết, điểm chỉ vào Văn bản trước mặt công chứng viên; thời điểm xác lập hợp đồng là ngày các bên cùng ký vào văn bản nên hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật. Về địa điểm thực hiện thủ tục công chứng: Thời điểm ký kết, điểm chỉ văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng được thực hiện công khai, minh bạch tại Phòng C2 tỉnh Hải Dương (nay là Phòng C2 thành phố Hải Phòng) có mặt đầy đủ 02 bên là ông T và bà P, công chứng viên nên việc giao kết văn bản tại trụ sở Phòng C2 tỉnh Hải Dương phù hợp với quy định tại Điều 399 Bộ luật dân sự và khoản 1 Điều 44 Luật công chứng năm 2014: “Việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, …”. Về thủ tục công chứng và trình tự giao kết giao dịch: Sau khi tiếp nhận hồ sơ do người yêu cầu công chứng là ông T, bà P, phiếu yêu cầu công chứng do ông T viết nên thủ tục yêu cầu công chứng đã đảm bảo. Các bên tham gia giao kết có quyền đọc và đã ký vào từng trang của văn bản; ký, ghi rõ họ tên và điểm chỉ vào trang cuối của Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng trước sự có mặt của Công chứng viên; sau đó Công chứng viên thực hiện lời chứng là đúng trình tự thủ tục theo quy định của Luật công chứng. - Xét yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CX533453 cấp ngày 05/10/2020, số vào sổ cấp giấy chứng nhận 13226: Về trình tự, thủ tục thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Bà Nguyễn Thị Minh P nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất gồm: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành AM 847453 mang tên ông Nguyễn Văn T và bà Nguyễn Thị Minh P do UBND huyện Chí Linh cấp ngày 13/3/2009, số vào sổ cấp giấy chứng nhận H.04095, thửa đất số 18-13, tờ bản đồ số 26; Trích lục bản đồ địa chính thửa đất số 14, tờ bản đồ số 25 được Văn phòng Đăng ký quyền sử 11 dụng đất thị xã Chí Linh lập ngày 31/8/2020, xác nhận ngày 04/9/2020, UBND phường Sao Đỏ ký xác nhận ngày 04/9/2020; Biên bản xác minh hiện trạng ngày 31/8/2020, có chữ ký của ông Nguyễn Văn T và bà Nguyễn Thị Minh P, có xác nhận của cán bộ địa chính phường Sao Đỏ, cán bộ Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất thành phố Chí Linh và Chủ tịch UBND phường Sao Đỏ xác nhận ngày 31/8/2020; Văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng ngày 29/9/2020 giữa ông Nguyễn Văn T với bà Nguyễn Thị Minh P được Công chứng viên phòng Công chứng số 2 tỉnh Hải Dương chứng nhận ngày 29/9/2020 là đầy đủ giấy tờ thủ tục. Ủy ban nhân dân thành phố Chí Linh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà P theo hồ sơ đề nghị xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đúng trình tự thủ tục, không vi phạm bất kỳ quy định nào của pháp luật liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số phát hành CX 533453 mang tên bà Nguyễn Thị Minh P được UBND thành phố Chí Linh cấp ngày 05/10/2020, số vào sổ cấp giấy chứng nhận 13226 có đầy đủ thông tin về thửa đất số 14, tờ bản đồ số 25, diện tích 90,0m2 đất ở tại đô thị, nguồn gốc sử dụng: Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, nhận quyền sử dụng đất theo văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng. Diện tích được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phù hợp với hiện trạng sử dụng đất của bà P, không có sự chồng lấn hay sai lệch vị trí.
Do đó, việc Ủy ban nhân dân thành phố Chí Linh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà P là đúng quy trình, quy định của pháp luật.
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xác định văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng có hiệu lực pháp luật kể từ thời điểm công chứng nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Nguyễn Văn T về việc “Yêu cầu tuyên bố văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng số công chứng 1976, quyển số 02/2020 ngày 29/9/2020 vô hiệu và yêu cầu Tòa án hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CX533453 cấp ngày 05/10/2020 đối với thửa đất số 14, tờ bản đồ số 25, địa chỉ: Sao Đỏ - Chí Linh - Hải Dương (nay là phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng) mang tên bà Nguyễn Thị Minh P”. - Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án đều không có yêu cầu độc lập nên không xem xét giải quyết.
[3] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Nguyễn Văn T không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là 6.100.000 đồng. Đối trừ với số tiền nguyên đơn đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng là 6.100.000 đồng, nên xác định nguyên đơn đã nộp đủ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản.
[4] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu án phí theo quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự, Luật phí và lệ phí và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy 12 ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Vì các lẽ trên:
Quyết định
Căn cứ: Khoản 11 Điều 26, Điều 34, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 157, Điều 158, Điều 161, khoản 1 Điều 165, Điều 166, Điều 227, Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 117, 119, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 129, 398, 401, 501, 502, 503 Bộ luật dân sự; Điều 166, 167 Luật đất đai năm 2013; Điều 5, Điều 41, Điều 47 Luật công chứng năm 2014; Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật dân sự, Luật tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản, Luật hòa giải - đối thoại Tòa án số 85/20025/QH15 ngày 25/6/2025; Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 về hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của các tòa án nhân dân; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xử:
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Nguyễn Văn T về việc “Yêu cầu tuyên bố văn bản thỏa thuận chia tài sản chung của vợ chồng số công chứng 1976, quyển số 02/2020 ngày 29/9/2020 vô hiệu và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CX533453 cấp ngày 05/10/2020 đối với thửa đất số 14, tờ bản đồ số 25, địa chỉ: Sao Đỏ - Chí Linh - Hải Dương (nay là phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng) mang tên bà Nguyễn Thị Minh P”.
2. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Buộc ông Nguyễn Văn T phải chịu 6.100.000 đồng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản. Đối trừ với số tiền 6.100.000 đồng ông T đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng, ông T đã nộp đủ số tiền xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản.
3. Về án phí: Nguyên đơn là ông Nguyễn Văn T phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí ông T đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án ký hiệu: BLTU/25E số: 0005323 ngày 29/10/2025 của Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng. Ông T đã nộp đủ án phí.
4. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn có mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên toà có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.