Bản án 29/2026/DS-STTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

Sau khi nghiên cứu tài liệu thu thập tại hô sơ vụ án, qua quá trình tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Theo đơn khởi kiện của bà Hà Thị Tuyết L yêu cầu bà Ngô Thị M trả số tiền huê hụi còn thiếu 167.000.000 đồng nên Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là "Tranh chấp huê, hụi" theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Bị đơn có nơi cư trú tại xã H, tỉnh Lâm Đồng nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13 - Lâm Đồng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa hôm nay vắng mặt đại diện theo ủy quyền bà L, ông B2 là bà Nguyễn Thị H, bà L, ông B2 đề nghị xét xử vắng mặt bà H. Bị đơn bà Ngô Thị M hiện đang chấp hành án tại trại giam X1 và bà M đề nghị 4 xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 227, Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bà M và bà H là đúng quy định pháp luật.

[3] Về nội dung vụ án: Nguyên đơn bà Hà Thị Tuyết L trình bày vào năm 2019 bà có mở 07 dây huê, trong đó bà Ngô Thị M tham gia chơi huê. Sau khi bà M hốt huê thì không tiếp tục thực hiện nghĩa vụ đóng huê chết, bỏ đi khỏi địa phương nên bà L phải sử dụng tiền gia đình để đóng thay cho bà M nhằm bảo đảm các dây huê tiếp tục hoạt động đến khi mãn huê. Tổng số tiền bà L yêu cầu bà M thanh toán là 167.000.000 đồng. Bị đơn bà Ngô Thị M thừa nhận có tham gia chơi huê do bà L làm thủ huê nhưng cho rằng chỉ tham gia khoảng 01 đến 02 dây huê, các dây huê đã kết thúc từ tháng 3/2020 (âm lịch) và bà không còn nghĩa vụ đóng tiền huê chết cho bà L. Những người làm chứng bà Nguyễn Thị X, bà Nguyễn Thị Minh H1, bà Nguyễn Thị H2 và bà Nguyễn Thị T đều xác nhận có tham gia chơi huê do bà L làm thủ huê và có bà M cùng tham gia. Những người làm chứng cũng xác nhận sau khi hốt huê bà M rời khỏi địa phương và các dây huê vẫn tiếp tục hoạt động cho đến khi mãn huê.

Tuy nhiên, lời khai của người làm chứng có nhiều điểm mâu thuẫn với tài liệu do chính nguyên đơn cung cấp. Các nhân chứng đều khai rằng tại thời điểm bà M hốt huê thì phần huê của họ vẫn còn sống và sau đó bà L đã chung tiền cho họ, điều này thể hiện họ là những người hốt huê sau bà M.

Tuy nhiên, theo các tờ phơ huê do nguyên đơn cung cấp thì bà H2 và T lại được thể hiện đã hốt huê trước bà M. Như vậy, lời khai của các nhân chứng không phù hợp với chính tài liệu do nguyên đơn giao nộp, làm phát sinh mâu thuẫn về thứ tự và thời điểm hốt huê giữa các thành viên trong dây huê. Đồng thời, các nhân chứng đều xác nhận việc bà M hốt huê và không tiếp tục đóng huê chết là do bà L thông báo lại, không ai trực tiếp chứng kiến việc giao nhận tiền hốt huê hoặc việc nguyên đơn đóng thay tiên huê cho bị đơn. Đây là lời khai mang tính suy đoán, không xác định được cụ thể số tiền, thời điểm, số kỳ huê cũng như nghĩa vụ tài chính cụ thể của bị đơn nên không đủ giá trị chứng minh. Hội đồng xét xử xét thấy, mặc dù bị đơn không phủ nhận việc có tham gia chơi huê do bà L làm thủ huê, tuy nhiên bị đơn không thừa nhận còn nợ tiền huê hụi như yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình thì phải có nghĩa vụ cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp. Trong vụ án này, nguyên đơn bà Hà Thị Tuyết L yêu cầu bị đơn trả số tiền huê còn thiếu nhưng không có tài liệu đối chiếu, không có sổ hụi, giấy nợ tiền hoặc chứng cứ hợp pháp khác để chứng minh.

[4] Về đánh giá chứng cứ: Đối với các tài liệu do nguyên đơn cung cấp, Hội đồng xét xử xét thấy chủ yếu là các giấy ghi chép danh sách thành viên chơi huê và các ghi chú về kỳ hốt huê do một mình nguyên đơn tự ghi chép, không có chữ ký 5 xác nhận của bị đơn hoặc những người tham gia dây huê. Ngoài ra, nguyên đơn không cung cấp được giấy giao nhận tiền, giấy chốt nợ hoặc tài liệu thể hiện việc bà L đã thực tế đóng thay tiền huê chết cho bà M. Đối với lời khai của những người làm chứng chỉ xác nhận việc bà M có tham gia chơi huê và sau khi hốt huê thì rời khỏi địa phương, tuy nhiên không ai xác định được cụ thế bà M còn thiếu bao nhiêu phần huê chết, số tiền còn nợ là bao nhiêu và việc bà L đã đóng thay cụ thể như thế nào. Hội đồng xét xử xét thấy, trong quan hệ huê hụi, việc giao nhận tiền, góp hụi, hốt hụi là những sự kiện phải được chứng minh bằng chứng cứ cụ thể. Trường hợp không chứng minh được thì không có căn cứ xác định nghĩa vụ trả tiền của bị đơn. Do nguyên đơn không thực hiện được nghĩa vụ chứng minh, nên yêu cầu khởi kiện buộc bị đơn trả số tiền 167.000.000 đồng là không có căn cứ để chấp nhận.

[5] Về án phí: Do yêu cầu của nguyên đơn không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.

[6] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát đối với vụ án phù hợp với nhận định của Tòa án nên chấp nhận