Bản án 83/2026/DS-PTYêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Giữ nguyên Quyết định bản án sơ thẩm số 62/2026/DS-ST ngày 26 tháng 02 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 11 - NB.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Bà Đinh Thị H, vợ chồng ông Lương Ngọc T và bà Nguyễn Thị N đã được triệu tập hợp lệ đến phiên tòa lần thứ 2 nhưng bà H, ông T, bà N đều vắng mặt không có lý do, họ không có kháng cáo.
Vì vậy, căn cứ khoản 2 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bà H, ông T, bà N.
[2] Xét đơn kháng cáo của ông Lương Ngọc D làm trong thời hạn luật định phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 272, khoản 1 Điều 273, Điều 276 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên được Hội đồng xét xử chấp nhận xem xét giải quyết. 5
[3] Về thẩm quyền: Nguyên đơn bà Phạm Thị T khởi kiện đề nghị Tòa án xác định phần tài sản của người phải thi hành án trong khối tài sản chung vợ chồng nhưng có tranh chấp với người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Bị đơn và đối tượng tranh chấp trong vụ án tại xóm 4, xã Nghĩa Sơn, tỉnh NB.
Do đó, tranh chấp này được xác định là tranh chấp về xác định quyền sử dụng, quyền sở hữu tài sản của người phải thi hành án trong khối tài sản chung để thi hành án.
Vì vậy, căn cứ khoản 12 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tòa án nhân dân khu vực 11 - NB thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền.
[4] Xét nội dung kháng cáo của ông Lương Ngọc D đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết sửa Bản án sơ thẩm số 62/2026/DS-ST ngày 26-02-2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 11 - NB theo hướng xác định lại tỷ lệ phân chia tài sản, theo đó: Phần giá trị tài sản thuộc quyền của bà Đinh Thị H không vượt quá 30% trong tổng giá trị tài sản chung của vợ chồng, phù hợp với đúng thực tế công sức đóng gớp của bà Đinh Thị H thấy rằng: Bà Đinh Thị H là người có nghĩa vụ thi hành bản án số 15/2024/DS-ST ngày 10-5-2024 Toà án nhân dân huyện Nghĩa Hưng, tỉnh NĐ. Kết quả xác minh của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nghĩa Hưng thể hiện: Bà Đinh Thị H có quyền về tài sản đối với thửa đất số 512 tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn, GCNQSDĐ số CM 964295 ngày 26-10- 2018 tên ông Lương Ngọc D, bà Đinh Thị H. Cơ quan Thi hành án đã ban hành thông báo đề nghị ông Lương Ngọc D, bà Đinh Thị H xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với tài sản để thi hành án nhưng ông D, bà H không thực hiện.
Do đó, nguyên đơn bà Phạm Thị T đề nghị Tòa án xác định phần quyền về tài sản của bà Đinh Thị H trong khối tài sản chung vợ chồng với ông Lương Ngọc D để thi hành án theo quy định tại Điều 74 Luật Thi hành án dân sự.
[5] Hồ sơ do Văn phòng đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) Nghĩa Hưng cung cấp thể hiện: Năm 2018, ông T, bà Tý H đồng chuyển nhượng thửa đất số 512, tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn diện tích 113,4m2 cho vợ chồng ông D, bà H. Vợ chồng ông D, bà H đã được cấp GCNQSDĐ số CM 964295 ngày 26-10-2018 tên ông Lương Ngọc D, bà Đinh Thị H. Quá trình giải quyết vụ án, ông D, ông T, bà N và người làm chứng ông T, bà T đều không có ý kiến gì về giao dịch chuyển nhượng giữa ông T, bà T và ông D, bà H. Sau khi được cấp GCNQSDĐ, ông D, bà H xây nhà, công trình sử dụng ổn định cho đến nay. Như vậy, quyền sử dụng thửa đất số 512, tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn diện tích 113,4m2 và tài sản, công trình xây dựng trên đất là tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân giữa ông D, bà H.
[6] Quá trình giải quyết vụ án, ông D, ông T, bà N còn trình bày: Thửa đất số 512, tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn là tài sản ông T, bà N tặng cho ông D với điều kiện để ở thờ cúng, không được sử dụng vào 6 bất cứ mục đích gì khác.
Tuy nhiên, ông T, bà N, ông D đều không cung cấp được căn cứ chứng minh về hợp đồng tặng cho có điều kiện hoặc văn bản thể hiện việc hạn chế quyền định đoạt đối với tài sản tặng cho theo quy định của pháp luật. Trên GCNQSDĐ số CM 964295 ngày 26-10-2018 tên ông Lương Ngọc D, bà Đinh Thị H không có mục nào ghi nội dung hạn chế quyền của người sử dụng đất. Trước đó, ông D, bà H cũng đã từng thế chấp tài sản nhà đất để đảm bảo cho khoản vay tại LPBank mà không cần ông T, bà N phải làm thủ tục bảo lãnh.
Do đó, không có căn cứ xác định quyền sử dụng đất kể trên là tài sản bị ràng buộc bởi điều kiện hạn chế về quyền định đoạt. Ông D và bà H kết hôn năm 1993, theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình và các Điều 208, 210, 213 Bộ luật Dân sự thì thửa đất số 512 tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn là tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân và được xác định là tài sản chung vợ chồng ông D, bà H.
[7] Ông Diện xác định, tài sản gồm nhà và công trình xây dựng trên thửa đất số 512, tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn do ông D tự vay mượn tiền để xây dựng, là tài sản riêng của ông D, không phải tài sản chung của ông D, bà H. Bà H xác định nhà, công trình xây dựng trên đất là tài sản chung vợ chồng. Ông D, bà H, ông T, bà N đều khai nhà đất là do ông D, bà H xây dựng, cùng nhau sử dụng từ năm 2018 đến nay. Giữa ông D, bà H không có thỏa thuận nào về việc xác định tài sản chung, tài sản riêng hình thành trong thời kỳ hôn nhân.
Do đó, không có cơ sở xác định nhà, công trình xây dựng trên thửa đất số 512, tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn là tài sản riêng ông D. Tại khoản 1 Điều 29 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: …“Vợ, chồng bình đẳng với nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập”…. Như vậy, vợ chồng ông D, bà H có quyền định đoạt ngang nhau đối với tài sản chung hình thành trong thời kỳ hôn nhân.
[8] Người làm chứng ông T, bà T nguyên là chủ sử dụng thửa đất số 512, tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn xác định ông T, bà N có đứng ra giao dịch chuyển nhượng thửa đất trên nhưng ông D, bà H là người trực tiếp sử dụng, đứng tên trên GCNQSDĐ. Ông D trình bày còn vay nợ để tạo lập khối tài sản kể trên; bà H đề nghị xác định bà H có 30% quyền trong khối tài sản chung với ông D như Thi hành án đã xác định. Căn cứ nguồn gốc, diễn biến, quá trình hình thành khối tài sản chung, Hội đồng xét xử xét thấy cần xác định ông D có quyền và được quyền định đoạt phần tài sản lớn hơn bằng 55% tổng giá trị tài sản chung vợ chồng; bà H được quyền định đoạt đối với 45% tổng giá trị tài sản chung vợ chồng là phù hợp quy định pháp luật và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của các đương sự.
[9] Về việc thi hành án: Đến thời điểm hiện nay, ngoài nghĩa vụ thi hành Bản án số 15/2024/DS-ST ngày 10-5-2024, Toà án nhân dân huyện Nghĩa 7 Hưng, tỉnh NĐ thì bà H không phải thi hành nghĩa vụ thi hành án nào khác.
Do đó, phần quyền sở hữu, sử dụng 45% tổng giá trị tài sản chung giữa bà H, ông D (thửa đất số 512, tờ bản đồ số 3a xã Nghĩa Sơn và tài sản, công trình xây dựng trên đất) của bà Đinh Thị H là tài sản của người phải thi hành án được sử dụng để thi hành án.
[10] Qua những phân tích nêu trên đã cho thấy những kết luận trong bản án sơ thẩm là hoàn toàn phù hợp với những quy định của pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm đã áp dụng đúng các quy định của pháp luật để giải quyết vụ án. Tại phiên tòa phúc thẩm ông Lương Ngọc D cũng không đưa ra được các chứng cứ và lý lẽ để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của ông D. Lý do kháng cáo của ông D là không có căn cứ.
Vì vậy, yêu cầu kháng cáo của ông D không được chấp nhận cần giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
[11] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo của ông Lương Ngọc D không được chấp nhận nên cần buộc ông D phải nộp án phí dân sự phúc thẩm. Số tiền ông D đã nộp tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm 300.000 đồng theo Biên lai thu tiền số 0001404 ngày 30-3-2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh NB sẽ được đối trừ vào số tiền án phí phúc thẩm ông D phải nộp.
[12] Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị Hội đồng xét xử không giải quyết, có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Quyết định
Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015: Không chấp nhận kháng cáo của ông Lương Ngọc D; giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm. Căn cứ các Điều 208, Điều 210, Điều 213 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 29, Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Điều 74 Luật Thi hành án dân sự; khoản 12 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 147; Điều 148 và khoản 2 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015: khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Giữ nguyên Quyết định bản án sơ thẩm số 62/2026/DS-ST ngày 26 tháng 02 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 11 - NB.
2. Án phí dân sự phúc thẩm: Buộc ông Lương Ngọc D phải nộp số tiền 300.000đ, nhưng được đối trừ vào số tiền ông D đã nộp tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm 300.000đ theo Biên lai số 0001404 ngày 30-03-2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh NB, ông Lương Ngọc D đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm. 8 Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự nguyên đơn, người phải thi hành án dân sự bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự. Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án.