Bản án 735/2026/DS-PTTranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của các đương sự, ý kiến đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Ngày 09/12/2025 Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Tây Ninh xét xử sơ thẩm vụ kiện, ngày 24 và ngày 26/12/2025 nguyên đơn bà Lâm Thị C và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà Dương Thị V, ông Thái Văn L nộp đơn kháng cáo bản án sơ thẩm, kháng cáo trong hạn luật định, nên vụ án được xem xét, giải quyết theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Dương Thị V và ông Thái Văn L xin rút kháng cáo và rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 06/11/2019 với ông Lê Văn S, bà Lâm Thị C. Bị đơn anh Lê Văn S1, nguyên đơn bà Lâm Thị C và người kế thừa quyền, nghĩa vụ của ông Lê Văn S đồng ý, thống nhất với việc rút yêu cầu khởi kiện của vợ chồng bà V, ông L nên Toà án cấp phúc thẩm huỷ một phần bản án sơ thẩm đối với yêu cầu khởi kiện của bà V, ông L và đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của bà V, ông L. Đối với bà Lâm Thị C xin rút yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu anh Lê Văn S1 trả lại diện tích đất 7.374,6 m2 thuộc một phần thửa 349, tờ bản đồ số 10 nhưng bị đơn anh Lê Văn S1 không đống ý; bà C yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm xác định diện tích đất 31.964 m2 là tài sản thuộc sở hữu chung của bà và ông S. Căn cứ khoản 1 Điều 299 của Bộ luật Tố tụng dân sự Hội đồng xét xử không chấp nhận rút yêu cầu khởi kiện của bà C.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của bà Lâm Thị C thấy rằng: [2.1] Trong quá trình giải quyết vụ án, bà Lâm Thị C yêu cầu anh Lê Văn S1 trả lại bản chính Giấy CNQSD đất số 02102 cấp ngày 11/12/1999 đứng tên ông Lê Văn S và quyền sử dụng đất diện tích 407,1 m2 thuộc một phần thửa 349, tờ bản đồ số 10 hiện vợ chồng anh S1 đang quản lý sử dụng cụ thể (đất hình chữ L) hướng Đông giáp đường N - Xóm Chàm dài 4m; hướng Tây giáp thửa 74 dài 10,19 m + 11,96 m; hướng Nam giáp đất chị Lê Kim C3 dài 17,29m + 66,88m; hướng Bắc giáp ông S1 dài 80,73m do vợ chồng anh S1 đang quản lý sử dụng. Biên bản hòa giải lập ngày 17/8/2024 (BL 129) và biên bản hòa giải lập ngày 19/9/2024 (BL 181) thì đối với thửa 349, 360, bà C yêu cầu anh S1 trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trả lại diện tích đất 407,1m2 mà anh S1 đang quản lý, sử dụng. [2.2] Tại phiên toà sơ thẩm, bà Lâm Thị C Y cầu anh S1 có trách nhiệm trả lại bản chính Giấy CNQSD đất số 02102 cấp ngày 1/12/1999 mang tên ông Lê Văn S và trả lại diện tích đất 7.374,6 m2 thuộc một phần thửa 349, tờ bản đồ số 10 hiện vợ chồng anh S1 đang quản lý sử dụng. Tại mục

[5] bản án sơ thẩm nhận định: Xét thấy Đơn khởi kiện ngày 30/11/2022 nguyên đơn ông S, bà C không yêu cầu đòi quyền sử dụng đất liên quan đến thửa 349, tờ bản đồ số 10 nhưng tại phiên tòa nguyên đơn bà Lâm Thị C lại có yêu cầu anh Lê Văn S1 trả lại diện tích đất 7.374,6 m2 thuộc một phần thửa 349, tờ bản đồ số 10 hiện vợ chồng anh S1 đang quản lý sử dụng. Căn cứ khoản 1 Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự thì Tòa án chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện của nguyên đơn ông S, bà C nên yêu cầu của bà C là vượt quá phạm vi đơn khởi kiện ban đầu nên Hội đồng xét xử không chấp nhận. [2.3]

Xét thấy, trong quá trình giải quyết vụ án bà Lâm Thị C yêu cầu anh Lê Văn S1 có trách nhiệm trả lại bản chính Giấy CNQSD đất số 02102 cấp ngày 11/12/1999 đứng tên ông Lê Văn S và quyền sử dụng đất diện tích 407,1 m2 thuộc một phần thửa 349, tờ bản đồ số 10 hiện vợ chồng anh S1 đang quản lý sử dụng. Việc yêu cầu khởi kiện của bà C đối với diện tích đất 407,1 m2 thuộc một phần thửa 349 đã được Toà án cấp sơ thẩm xem xét hoà giải 02 lần. Tại phiên toà sơ thẩm, bà C thay đổi yêu cầu khởi kiện - yêu cầu anh Lê Văn S1 trả lại diện tích đất 7.374,6 m2 thuộc một phần thửa 349, tờ bản đồ số 10; Toà án cấp sơ thẩm cho rằng bà C thay đổi yêu cầu vượt quá phạm vi khởi kiện là đúng, lẽ ra Toà án sơ thẩm nhận định phần vượt quá yêu cầu sẽ không được xem xét giải quyết và Toà án phải giải quyết đối với diện tích đất 407,1 m2 thuộc một phần thửa 349 vì đã được Toà án hoà giải 02 lần, xem bà C khởi kiện có căn cứ chấp nhận hay không chấp nhận. [2.4] Do Toà án cấp sơ thẩm chưa xem xét nội dung mà bác toàn bộ yêu cầu của bà C đối với diện tích đất 7.374,6 m2 thuộc một phần thửa 349, tờ bản đồ số 10 nên Toà án cấp phúc thẩm hủy một phần bản án sơ thẩm về nội dung này, giao hồ sơ vụ án về cho Toà án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục chung.

[3] Bà C cho rằng quyền sử dụng đất diện tích 31.964 m² thuộc thửa 349, 360, tờ bản đồ số 10 là tài sản chung của bà và ông Lê Văn S. Căn cứ tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ thể hiện: Bà C và ông S chung sống với nhau từ năm 1997, không đăng ký kết hôn (con gái của bà C và ông S là chị C1 sinh năm 1998). Trước đó, ông S có vợ là bà Trương Thị Đ, đã ly hôn vào năm 1990, tại bản án ly hôn phần tài sản về quyền sử dụng đất ông S được hưởng là 0,5 ha đất ruộng gần nhà, 1,5 ha đất rẫy trồng mì nhưng không nêu rõ vị trí thửa đất ở đâu (BL 16). Phần đất diện tích 31.964m2 thuộc thửa 349, 360 tờ bản đồ số 10 ông S được cấp giấy vào ngày 11/12/1999 (là trong thời gian chung sống với bà C), về hồ sơ cấp giấy hiện không thu thập được. Cùng thời điểm này bà C cũng được cấp giấy chứng nhận QSDĐ đối với thửa 318, 418, 419 tờ bản đồ số

10. Như vậy, ông S bà C không đăng ký kết hôn, phần đất 31.964 m² do ông S đứng tên, không thu thập được hồ sơ cấp giấy.

Tuy nhiên, phần đất này được cấp giấy trong thời gian ông S và bà C sống chung.

Do đó, khi giải quyết lại vụ án Toà án cấp sơ thẩm cần làm rõ phần đất trên ông S có vào thời gian nào, nguồn gốc từ đâu mà có, bà C có cùng tạo lập hay không? Để từ đó mới có cơ sở xác định phần đất trên là tài sản riêng của ông S hay tài sản chung của ông S và bà C.

[4] Về án phí: Số tiền tạm ứng án phí bà Lâm Thị C và những người thừa kế quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Lê Văn S là anh Lê Văn S1, chị Lê Kim C3, chị Lê Kim N, chị Lê Kim C1 đã nộp 5.300.000 (năm triệu, ba trăm nghìn) đồng theo biên lai thu số 0004187 ngày 01/12/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tân Biên (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 11), tỉnh Tây Ninh sẽ được xem xét khi Toà án giải quyết lại vụ án. Án phí phúc thẩm dân sự: Bà Dương Thị V và ông Thái Văn L phải chịu ½ án phí phúc thẩm dân sự, bà Lâm Thị C không phải chịu.

[5] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.