Bản án 19/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Về tố tụng: [1.1]. Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền: Ngân hàng TMCP B1 yêu cầu ông Lê Văn Đ, bà Nguyễn Thị Q, chị Lê Thị Lan A1 là hàng thừa kế thứ nhất của chị Lê Thị P trả nợ. Ngày 18/2/2025 chị Lê Thị P đã chết theo trích lục khai tử số 20/2025 ngày 17/3/2025 (quyển số 01/2025), nên Hội đồng xét xử xác định đây là quan hệ tranh chấp hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp và thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại; các bị đơn có hộ khẩu thường trú tại khối C và khối E, phường H, tỉnh Nghệ An nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 4 – Nghệ An theo khoản 3, Điều 26, Điều 35, Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi bổ sung năm 2025. [1.2] Về việc xét xử vắng mặt: Nguyên đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Tòa án đã tống đạt hợp lệ Thông báo thụ lý, giấy báo đương sự, thông báo phiên họp kiểm tra việc giao nộp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải, Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Quyết định hoãn phiên tòa cho bị đơn ông Lê Văn Đ, bà Nguyễn Thị Q, chị Lê Thị Lan A1 nhưng đều vắng mặt không có lý do chính đáng. Vì vậy căn cứ Điều 227, 228, 238 BLTTDS, Tòa án xét xử vắng mặt nguyên đơn và bị đơn. [2 ] Về nội dung: [2.1 ] Căn cứ Hợp đồng tín dụng số 1092400020600 ngày 28/08/2024; hợp đồng thế chấp số 1092400020500 ngày 28/8/2024, được công chứng tại số công chứng 6503, quyển số 03/2024TP/CC-SCC/HĐGD do Văn phòng C, tỉnh Nghệ An chứng nhận; Giấy đề nghị kiêm hợp đồng cấp thẻ tín dụng, mở, sử dụng tài khoản 4 thanh toán và đăng ký dịch vụ ngân hàng Đ1; giấy đề nghị giải ngân kiêm giấy nhận nợ có chữ ký xác nhận của Ngân hàng TMCP B3 và chị Lê Thị P,

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, căn cứ vào việc hiện tại ngân hàng đang giữ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc của chị Lê Thị P, có đủ cơ sở để xác nhận chị Lê Thị P có vay của ngân hàng TMCP B3 số tiền 800.000.000 đồng tại tài khoản vay và tài khoản thẻ tín dụng là 40.000.000 đồng với lãi suất 8,5%/năm, lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất trong hạn, lãi chậm trả là 10%/năm; thời hạn cho vay là 12 tháng. Mặc dù ông Lê Văn Đ cho rằng việc chị P vay tiền tại ngân hàng ông không biết, nhưng ông Đ, bà Q, chị Lan A1 là hàng thừa kế thứ nhất của chị P. Các bên thừa nhận chị P khi chết không để lại di chúc gì, nhưng tài sản của chị P để lại chưa chia là thửa đất số số 392, tờ bản đồ số 43, diện tích 196,2 m2 địa chỉ: khối E, phường H, tỉnh Nghệ An. Căn cứ Điều 615 Bộ luật dân sự sửa đổi bổ sung năm 2025 quy định “Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thoả thuận khác”. Điều 466 Bộ luật dân sự sửa đổi bổ sung năm 2025 quy định “Nghĩa vụ trả nợ của bên vay. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thoả thuận khác”. Vì vậy ông Đ, bà Q, chị Lan A1 là người được hưởng di sản của chị P để lại thì phải thực hiện nghĩa vụ do chị P để lại trong phạm vi được hưởng di sản. Do đó việc ngân hàng B3 yêu cầu hàng thừa kế thứ nhất của chị P trả số tiền vay và lãi suất và Tòa án đã thụ lý giải quyết là có căn cứ, cần được chấp nhận. Về số tiền phải trả, qua các tài liệu có trong hồ sơ cho thấy từ khi vay đến khi chị P chết, mới trả được cho ngân hàng số tiền lãi là 30,926,029 đồng. Ngày 28/2/2024, chị P chết, khoản nợ đã chuyển sang nợ quá hạn từ ngày 10/3/2025. Do đó những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của chị P phải trả nợ gốc và nợ lãi, lãi quá hạn là đúng quy định pháp luật và sự thỏa thuận giữa chị P và ngân hàng. Hơn nữa số tiền ngân hàng yêu cầu hàng thừa kế thứ nhất của chị P trả nợ vẫn nằm trong giá trị tài sản mà chị P để lại, theo biên bản định giá của ngân hàng ngày 28/8/2024. Hàng thừa kế thứ nhất của chị P là 03 người, nên cần chia số tiền nợ của ngân hàng thành 3 phần tương đương nhau, mỗi người phải có trách nhiệm trả nợ tạm tính đến ngày 28/4/2026 cụ thể là: 327.279.946 đồng, trong đó: Dư nợ khoản vay: gốc vay là 266.666.666 đồng, lãi trong hạn là 14.077.106 đồng, phạt chậm lãi 5 là 1.260.469 đồng, lãi quá hạn là: 26.097.534 đồng; Dư nợ khoản thẻ: gốc thẻ là 12.129.687 đồng, lãi thẻ là 7.048.511 đồng. [2.2 ] Xét hợp đồng thế chấp số 1092400020500 ngày 28/8/2024, giữa Ngân hàng TMCP B3 và chị Lê Thị P được ký kết trên cơ sở tự nguyện, được công chứng đúng quy định tại văn phòng C và được đăng ký giao dịch bảo đảm tại Chi nhánh văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thị xã H, vì vậy hợp đồng thế chấp có hiệu lực. Qua xem xét thẩm định tại chỗ và điều tra xác minh cho thửa đất thế chấp có tứ cận và ranh giới sử dụng ổn định, không có tranh chấp với các hộ liền kề, tài sản thế chấp được thẩm định không có gì thay đổi so với khi thế chấp.

Vì vậy, việc nguyên đơn yêu cầu xử lý tài sản thế chấp khi ông Đ, bà Q, chị Lan A1 không trả được nợ cho ngân hàng hoặc trả không đầy đủ là đúng quy định pháp luật, cần được chấp nhận.

[2] Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn ngân hàng TMCP B3 đã nộp tiền chi phí xem xét thẩm định tại chỗ là 5.000.000 đồng. Nay ngân hàng yêu cầu bị đơn phải chịu lệ phí xem xét thẩm định trên là có căn cứ theo quy định tại Điều 157 Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Về án phí: Ông Lê Văn Đ, bà Nguyễn Thị Q, chị Lê Thị Lan A1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định. Tuy nhiên ông Đ, bà Q là người cao tuổi nên được miễn tiền án phí dân sự thẩm theo quy định tài Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.