Bản án 64/2026/DS-STCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thẩm quyền: Nguyên đơn ông Di Văn D khởi kiện bị đơn ông Đoàn Văn N địa chỉ cư trú tại ấp R, xã P, thành phố Cần Thơ yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất vô hiệu và trả lại số vàng cố đất.

Do đó, Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất” và vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 – Cần Thơ theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2025.

[2] Xét rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Di Văn D về việc không yêu cầu bị đơn ông Đoàn Văn N trả số tiền mướn đất ba năm 24.000.000 đồng. Việc rút một phần yêu cầu khởi kiện là hoàn toàn tự nguyện nên căn cứ vào khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 chấp nhận và đình chỉ xét xử.

[3] Xét thay đổi yêu cầu khởi kiện, cụ thể theo đơn khởi kiện nguyên đơn ông D yêu cầu hủy hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất nhưng tại phiên tòa ông thay đổi yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất vô hiệu. Hội đồng xét xử nhận thấy việc thay đổi yêu cầu khởi kiện này của nguyên đơn ông D không vượt quá phạm vi khởi kiện nên căn cứ vào khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 chấp nhận yêu cầu thay đổi này của nguyên đơn.

[4] Về nội dung vụ án: Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Di Văn D yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố QSD đất giữa ông Di Văn D và ông Đoàn Văn N lập năm 2014 vô hiệu và buộc ông Đoàn Văn N trả 25 chỉ vàng 24k, giá 01 chỉ vàng 15.560.000 đồng là 389.000.000 đồng. Bị đơn ông Đoàn Văn N không có ý kiến phản đối yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông D. Hội đồng xét xử nhận thấy: [4.1] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện, nguyên đơn ông D đã cung cấp cho Tòa án chứng cứ là Tờ cố đất lập năm 2014 có nội dung “Tôi đứng tên là Đoàn Văn N…..cư ngụ ấp Rẩy Mới xã Thạnh Trị huyện Thạnh Trị tỉnh Sóc Trăng. Lý do Tôi có cố đất của tôi cho ông Di Văn D và vợ Đoàn Thị N1 cùng ở Rẩy Mới….với số đất là 4 công tầm cấy với số vàng 25 chỉ vàng (hai mươi lăm chỉ vàng (10) thời gian là (03 năm)…khi chuộc lại phải chồng đủ số vàng là 25 chỉ hai mươi lăm chỉ vàng 24k (10)….có chữ ký và tên Đoàn Văn N dưới mục “Người cố đất”…)”. [4.2] Tại biên bản hòa giải cơ sở lập ngày 02/06/2026 giữa ông Di Văn D và ông Đoàn Văn N của Tổ hòa giải ấp R, xã T, huyện T, tỉnh Sóc Trăng thể hiện “ý kiến ông Đoàn Văn N: Đồng ý, có cố đất cho ông Di Văn D và số vàng 25 chỉ vàng 10k và có mướng đất nông nghiệp với số tiền 24 triệu đồng, mỗi năm trả cho ông Di Văn D: 1 năm là 01 chri vàng 10k và xin trả dần…..” [4.3] Từ những căn cứ nêu trên thể hiện ông Đoàn Văn N có cố đất cho ông 3 Di Văn D với giá 25 chỉ vàng 24k và sau đó ông D đã cho ông N mướn đất cố lại canh tác. Tức là hiện nay ông N còn chưa trả số vàng cố đất cho ông D là 25 chỉ vàng 24k và phần đất ông N đang cố cho ông D thì ông N vẫn đang canh tác. [4.4] Năm 2014 ông N cố đất cho ông D thì Luật đất đai năm 2013 đang có hiệu lực pháp luật.

Căn cứ vào khoản 1 Điều 167 của Luật đất đai năm 2013 cũng như Điều 27 Luật đất đai năm 2024 quy định người sử dụng đất không có quyền cầm cố QSD đất nên giao dịch cố đất giữa ông D và ông N là vi phạm điều cấm của pháp luật và vô hiệu theo quy định tại Điều 123 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Cho nên việc ông D yêu cầu tuyên bố Hợp đồng cầm cố QSD đất vô hiệu là có căn cứ được Hội đồng xét xử chấp nhận. [4.5] Về xử lý hậu quả Hợp đồng cầm cố QSD đất vô hiệu: Theo Điều 131 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Tại mục [4.3] xác định hiện nay đất cố là do ông N đang canh tác nên ông D không cần phải trả đất cố lại cho ông N mà chỉ cần buộc ông N trả lại số vàng cố đất cho ông D là 25 chỉ vàng 24k. Tại phiên tòa ông D yêu cầu tính giá trị vàng theo giá thị trường với giá 01 chỉ vàng 24k là 15.560.000 đồng, phù hợp với giá vàng được niêm yết hiện tại, ông D cũng yêu cầu ông N trả giá trị vàng tại thời điểm xét xử chứ không yêu cầu ông N trả giá vàng tại thời điểm thi hành án nên đây là quyền tự định đoạt của đương sự được quy định tại Điều 5 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 nên Hội đồng xét xử chấp nhận quy giá trị vàng tại thời điểm xét xử để buộc ông N trả tiền cho ông D. Cần buộc ông D trả lại giá trị 25 chỉ vàng 24k tại thời điểm xét xử sơ thẩm quy ra tiền là 25 chỉ vàng x 15.560.000 đồng = 389.000.000 đồng. Nên yêu cầu khởi kiện của ông D được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông D được chấp nhận toàn bộ nên nguyên đơn ông D không phải chịu án phí và được hoàn trả lại số tiền tạm ứng án phí 7.150.000 đồng (Bảy triệu, một trăm năm chục nghìn đồng) theo biên lai thu số 0002424 ngày 03/02/2026 của cơ quan thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ. Còn bị đơn ông N phải chịu án phí theo quy định tại điểm a, b khoản 1 Điều 24, khoản 2 Điều 26, điểm b khoản 3 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, cụ thể ông N phải chịu án phí không có giá ngạch do hợp đồng cầm cố QSD đất vô hiệu là 300.000 đồng và án phí có giá ngạch đối với việc thực hiện nghĩa vụ trả lại số vàng cố đất cho ông D là 19.450.000 đồng, tổng án phí ông N phải chịu là 19.750.000 đồng.

[6]

Từ những phân tích nêu trên, xét lời đề nghị của Kiểm sát viên là có cơ sở và phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận.