Bản án 524/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của bị đơn ông Vũ Xuân M làm trong thời hạn luật định, đủ điều kiện để xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn xin xét xử vắng mặt nên tiến hành phiên toà phúc thẩm vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định tại Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Xét kháng cáo của bị đơn ông Vũ Xuân M, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 18/5/2022 của Tòa án (BL 67-70) và Tờ trích đo địa chính số TĐ 107-2022 ngày 01/12/2022 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện H (BL 72, 73) xác định phần đất tranh chấp đo đạc thực tế có tổng diện tích là 2.323,7m2 (gồm 8 phần đất, được ký hiệu từ thửa số 1 đến 8 trên Tờ trích đo), đất tọa lạc tại ấp S, xã S, huyện H, tỉnh Kiên Giang (nay là ấp S, xã S, tỉnh An Giang), tờ bản đồ 02, thửa số 13, 13a, tổng diện tích hai thửa là 6 1.440m2 (thửa số 13 có diện tích là 300m2 và thửa 13a có diện tích là 1.140m2), thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 811499 (số vào sổ SK 001583) ngày 12/7/2004 đứng tên Hộ Vũ Hồng M3 (BL 34, 108), được cấp đổi từ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 03/4/1995 do UBND huyện H cấp cho Hộ ông Vũ Hồng M3 (BL 23-25). Hiện trạng trên đất có căn nhà tình nghĩa do Nhà nước cấp cho ông Vũ Xuân K và căn nhà của ông H1 là con của ông K đang sử dụng để ở. Ngoài ra, trên đất còn có các ngôi mộ của thân tộc và các cây trồng do ông K trồng trên đất. [2.2] Nguyên đơn và bị đơn đều thừa nhận nguồn gốc đất là của ông Vũ Xuân K được chính quyền địa phương xét giao đất từ khoảng năm 1976 do ông K là thương binh, tuy nhiên ông K chưa làm thủ tục kê khai, đăng ký để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định. Nguyên đơn ông K khai vào năm 1978, do chỗ ở của cụ N và ông M3 bị nước lũ dâng cao không ở được, nên ông K có cho mẹ là cụ N cùng ông M3 (là em của ông K) đến ở nhờ trên đất. Đến năm 1987, ông M3 cưới vợ và đến khoảng năm 1994 thì ông M3 cùng vợ cất nhà ra ở riêng tại ấp T, xã B, huyện H để ở cho đến nay. Nhưng vào năm 1995, ông M3 tự làm đơn đăng ký kê khai và được cấp giấy chứng nhận ngày 03/4/1995 diện tích 1.440m2, đến ngày 12/7/2004 thì ông M3 được cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Y 811499 (số vào sổ SK 001583) nhưng ông K không hay biết. Trên thực tế thì từ năm 1995 ông K và các con ông K vẫn ở trên đất, ông M3 không có sử dụng thửa đất này. Ngoài ra, vào năm 2018 ông K còn được Nhà nước quyết định tặng nhà tình nghĩa (sửa chữa) để cho ông K quản lý, sử dụng nhà.

Do đó, ông K yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông Vũ Xuân M và công nhận cho ông K được sử dụng phần đất theo đo đạc thực tế có diện tích là 2.323,7m2 (trong đó có tổng diện là 456,7m2 đất thuộc hành lang an toàn giao thông đường bộ, tại các thửa số 2, 3, 4, 5 trong Tờ trích đo) và ông K được kê khai đăng ký cấp quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Còn bị đơn ông Vũ Xuân M thừa nhận phần đất tranh chấp là của ông K được cấp vào năm 1976, sau đó ông K có đổi đất với cụ N nên cụ N sử dụng phần đất của ông K và cụ N có cho đất ông M phần đất đã nhận đổi với ông K. Do quan hệ mẹ con nên việc ông K cụ bà N đổi đất với nhau không làm giấy tờ và việc cụ N cho đất ông M cũng không có giấy tờ. [2.3]

Xét thấy, bị đơn ông M nại ra việc ông K với cụ N có trao đổi đất với nhau, sau đó cụ N cho đất ông M. Nhưng lời khai của ông M không được ông K thừa nhận. Ông M cũng không cung cấp được giấy tờ, tài liệu để chứng minh nguồn gốc đất là của cụ N nhận đổi đất với ông K và sau đó cụ N tặng cho lại ông M, nên không có cơ sở để chấp nhận lời nại ra của ông M. Trong khi trên thực tế ông M không có sử dụng đất mà do gia đình ông K là người trực quản lý sử dụng đất.

Do đó, việc ông M kê khai đăng ký cấp giấy quyền sử dụng đất và được UBND huyện H cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Vũ Hồng M3 ngày 03/4/1995 và được cấp đổi theo giấy CNQSD đất số Y 811499 (số vào sổ SK 001583) ngày 12/7/2004 là chưa đúng quy định của pháp luật. 7 Phần đất tranh chấp theo đo đạc thực tế có diện tích là 2.323,7m2 (trong đó có tổng diện là 456,7m2 đất thuộc hành lang an toàn giao thông đường bộ, tại các thửa số 2, 3, 4, 5 trong Tờ trích đo), diện tích đất theo đo đạc thực tế có chênh lệch tăng hơn (tăng thêm 883,7m2) so với diện tích được cấp trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ của ông M3 là 1.440m2. Nhưng từ năm 1995 đến nay thửa đất này là do gia đình ông K là người trực tiếp canh tác, quản lý và sử dụng, ranh giới ổn định và không tranh chấp với các hộ giáp ranh.

Do đó, nguyên đơn ông K yêu cầu được quyền sử dụng đối với diện tích đất theo đo đạc thực tế là 2.323,7m2 (trong đó có tổng diện là 456,7m2 đất thuộc hành lang an toàn giao thông đường bộ, tại các thửa số 2, 3, 4, 5 trong Tờ trích đo) và được yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (nếu đủ điều kiện) theo quy định của Luật Đất đai là có căn cứ. Xét thấy ông M3 không có quản lý sử dụng đất, nên không có căn cứ xác định phía ông M3 đã có công sức cải tạo, quản lý gìn giữ đối với phần đất tranh chấp vì vậy không có căn cứ để chia đôi diện tích theo yêu cầu của ông M3.

Do đó, Bản án sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vũ Xuân K là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

[3] Tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn ông Vũ Xuân M kháng cáo yêu cầu chia đôi diện tích đất và yêu cầu công nhận cho vợ chồng ông M, bà H được sử dụng 1/2 diện tích đất tranh chấp nhưng bị đơn cũng không xuất trình được tài liệu chứng cứ nào mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ông M.

Do đó, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Vũ Xuân M, giữ nguyên Bản án sơ thẩm theo Quan điểm đề nghị của đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh là có căn cứ.

[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do ông M kháng cáo không được chấp nhận nên ông M phải chịu án phí phúc thẩm theo luật định. Nhưng xét ông Vũ Xuân M là người cao tuổi nên được miễn nộp án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

[5] Các Quyết định khác của Bản án sơ thẩm về chi phí tố tụng, về hoàn trả tiền nộp tạm ứng án phí sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.