Bản án 20/2026/DS-STCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ vào kết quả hỏi và tranh tụng tại phiên toà. Sau khi thảo luận và nghị án Hội đồng xét xử Toà án nhân dân Khu vực 5, tỉnh Bắc Ninh nhận định:

[1] Thủ tục tố tụng: Ông Cao Văn D đại diện theo ủy quyền cho UBND phường C, Người có quyền và nghĩa vụ liên quan đều xin vắng mặt tại các buổi tiếp cận công khai chứng cứ, hoà giải và cho đến khi xét xử xong vụ án. Căn cứ Điều 85, Điều 227, Điều 228 BLTTDS năm 2015, Toà án xét xử theo thủ tục chung.

[2] Quan hệ tranh chấp: Ông Phan Văn M cho rằng gia đình anh Hoàng Văn B lấn chiếm sử dụng một lối đi chung ở giữa vườn nhà anh Hoàng Văn B. Nên ông khởi kiện đề nghị UBND xã T (Nay là phường C) giải quyết, đơn khởi kiện của ông được hòa giải tại UBND xã T (N là Phường C, Bắc Ninh) nhưng không thành nên ông Phan Văn M khởi kiện đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 5 - Bắc Ninh giải quyết: Buộc gia đình anh Hoàng Văn B, sinh năm 1983 (Trú tại: TDP Đ, phường C, tỉnh Bắc Ninh) phải “Trả lại một lối đi” khác có diện tích 518,6 m2 (Theo kết quả đo đạc ngày 11 tháng 11 năm 2025). Hội đồng xét xử xác định đây là vụ án “Tranh chấp lối đi chung” theo quy định tại khoản 9 Điều 26 và Điều 35, Điều 39 BLTTDS năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2025; Điều 1 Luật số 85/QH/2025 ngày 25/6/2025 của Quốc Hội nên thuộc thẩm quyền giải quyết tại Toà án nhân dân Khu vực 5, Bắc Ninh, nên được xem xét về nội dung vụ án.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì thấy:

Căn cứ vào các tài liệu thu thập có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử xét thấy: 3.1. Gia đình ông Phan Văn M có một diện tích đất ở + đất vườn được cấp GCNQSD đất số vào sổ cấp GCNQSĐ đất: CS 02802 cấp ngày 21/05/2001, diện tích theo GCNQSD đất: 5.5654m2 (360 m2 đất ở + 5.294 m2 đất trồng cây lâu năm. (Địa chỉ thửa đất: Thôn Đ, xã T, L, Bắc Giang. Kể từ 1/7/2025 là: TDP Đ, phườn Chũ, tỉnh Bắc Ninh) bị bao bọc xung quanh không có lối vào, ông cho rằng từ những năm 1980 qua đất của gia đình anh Hoàng Văn B có một lối đi sang đất nhà ông có chiều dài khoảng 120 m, chiều rộng khoảng 5m, nhà nước quy quy hoạch cho ông con đường này để gia đình ông đi nhưng gia đình anh Hoàng Văn B chiếm hết con đường này và dịch chuyển để gia đình ông đi con đường khác, sau đó gia đình anh Hoàng Văn B chiếm hết không cho gia đình ông đi nên ông Phan Văn M yêu cầu Tòa án giải quyết buộc gia đình anh Hoàng Văn B trả lại lối đi khác (giáp vườn nhà ông Phan Văn N, Hoàng Văn B1 và Diệp Thị N1) qua phần đất của gia đình anh Hoàng Văn B đang quản lý và sử dụng theo kết quả đo đạc thẩm định thực tế: 518,6 m2 và tháo dỡ, ri rời tài sản trên diện tích đất 518,6 m2. 6 Gia đình anh Hoàng Văn B không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn M vì anh cho rằng trên phần đất gia đình anh đang quản lý và sử dụng không có một lối nào đến đất nhà ông Phan Văn M. Sau khi xem xét diện tích đất anh Hoàng Văn B đang quản lý và sử dụng và phần đất ông Phan Văn M yêu cầu gia đình anh Hoàng Văn B trả lại lối đi có diện tích 518,6 m2, cùng các tài liệu có của cơ quan chuyên môn cung cấp, kết quả xem xét thẩm định tại chỗ, bản đồ địa chính thể hiện vị trí đất của gia đình ông Phan Văn M và gia đình ông Hoàng Văn B tại: TDP Đ, phườn C, Bắc Ninh, trong suốt quá trình giải quyết theo thủ tục hành chính các cơ quan chuyên môn đều không xác định được vị trí, diện tích con đường mòn ban đầu ở vị trí nào, diện tích bao nhiêu, không cắm được mốc giới, không có tài liệu nào thể hiện trên phần đất hiện nay anh Hoàng Văn B đang quản lý, sử dụng có một lối đi nào đến vị trí diện tích đất nhà ông Phan Văn M, vị trí đất gia đình ông Phan Văn M và gia đình anh Hoàng Văn B không giáp nhau mà cách nhau một con suối rộng trên dưới 10m, sâu 5m, phải xây cầu kiên cố mới đến được đất nhà ông Phan Văn M, trên phần đất diện tích 518,6 m2 gia đình anh Hoàng Văn B đã xây dựng một trang trại nuôi chim bồ câu kiên cố. Anh Hoàng Văn B cũng xác nhận nếu ông Phan Văn M cung cấp được đầy đủ tài liệu chứng cứ xác định trên phần đất của gia đình anh đang quản lý và sử dụng có lối đi chung đến đất nhà ông Phan Văn M thì anh sẽ trả lại vị trí là lối đi chung đó, anh không nhất trí với yêu cầu trả lại lối đi khác có diện tích 518,6 m2 (Theo kết quả thẩm định ngày 11 tháng 11 năm 2025). 3.2. Mặt khác sau khi xem xét thẩm định đối chiếu với các vị trí khác tính từ đường công cộng đến phần đất của gia đình ông Phan Văn M như qua đất nhà ông La Văn H3 có chiều dài 48,4m, qua đất nhà ông Nông Văn M2 có chiều dài 76,1 m, các vị trí này tính từ đường công cộng đến đất nhà ông Phan Văn M thì đều thuận lợi hơn vị trí đất ông Phan Văn M yêu cầu “Trả lại lối đi” qua phần đất gia đình ông Hoàng Văn B đang quản lý và sử dụng. Tại Điều 254 BLDS năm 2015 quy định: “Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Lối đi được mở trên bất động sản liền kề nào mà được coi là thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi”. Như vậy nếu vị trí đất nhà ông Phan Văn M bị bao bọc xung quanh không có lối vào ông hoàn toàn có quyền chọn một vị trí thuận lợi và hợp lý nhất xung quanh “Yêu cầu mở lối đi” vào vị trí đất nhà ông theo quy định tại Điều 254 BLDS năm 2015. 3.3. Từ những lập luận trên HĐXX xét thấy việc ông Phan Văn M cho rằng ông Hoàng Văn B lấn chiếm, sử dụng một lối đi chung ở giữa vườn nhà anh Hoàn Văn B2 nên ông khởi kiện buộc gia đình anh Hoàng Văn B phải trả lại trả lối đi 7 khác có diện tích 518,6 m2 (Theo kết quả thẩm định ngày 11 tháng 11 năm 2025) và tháo dỡ, ri rời tài sản trên diện tích 518,6 m2 là không có căn cứ chấp nhận.

[4] Chi phí tố tụng: Ông Phan Văn M đã phải tạm ứng chi cho việc thẩm định và định giá tài sản 3.500.000 đồng (Ba triệu năm trăm nghìn đồng). Do yêu cầu khởi kiện của ông không được chấp nhận nên ông Phan Văn M phải chịu chi phí xem xét thẩm định và định giá tài sản. Ông Phan Văn M đã nộp đủ.

[5] Án phí: Do yêu cầu khởi kiện của ông Phan Văn M là nguyên đơn khởi kiện không được chấp nhận, đáng lẽ ông phải chịu án phí theo quy định, tuy nhiên ông là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 12 Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Toà án;

[6] Quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn, người liên quan có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.