Bản án 412/2026/DS-PTCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của nguyên đơn ông Lê Xuân H; bị đơn ông Chu Đình M và bà Võ Thị L làm trong thời hạn luật định, tạm đóng án phí đúng quy định nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Tại phiên tòa phúc thẩm, ông H thay đổi nội dung kháng cáo, ông H chỉ yêu cầu ông M trả tiền phạt cọc 300.000.000 đồng, không yêu cầu bà L trả tiền phạt cọc.

Nhận thấy, giữa ông Lê Xuân H và ông Chu Đình M ký kết với nhau 02 hợp đồng đặt cọc để đảm bảo cho việc các bên ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền 7 sử dụng đất đối với thửa đất số 54, 55 và thửa 56, tờ bản đồ số 03, tại thôn E, xã L, huyện P, tỉnh Bình Phước (nay là thôn L, xã B, tỉnh Đồng Nai) với giá chuyển nhượng thỏa thuận là 4.040.000.000 đồng, gồm: Hợp đồng đặt cọc đề ngày 08/4/2022, nội dung ông H đặt cọc cho ông Chu Đình M số tiền 200.000.000 đồng; ông H đã giao tiền đặt cọc 200.000.000 đồng bằng tiền mặt cho ông M nhưng giao cho bà Võ Thị L nhận thay. Hợp đồng đặt cọc đề ngày 20/4/2022, nội dung ông H đặt cọc thêm cho ông Chu Đình M số tiền 300.000.000 đồng. Thực tế ông H chỉ giao cho ông Chu Đình M (thông qua người nhận thay tiền là ông Bùi Đình P) số tiền 300.000.000 đồng nhưng hai bên thống nhất ghi là đặt cọc 500.000.000 đồng (tức bao gồm cả số tiền cọc 200.000.000 đồng đã giao vào ngày 08/4/2022). Xét các bên khi tham gia giao dịch dân sự có đủ năng lực hành vi dân sự; hoàn toàn tự nguyện; mục đích, nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Tại thời điểm thỏa thuận đặt cọc thì các thửa đất trên do ông Nông Văn P1 nhận chuyển nhượng từ ông Vũ Viết H1 đến ngày 25/4/2022 ông P1 được đăng ký biến động quyền sử dụng đất. Tại bản tự khai ngày 11/3/2025 ông P1 xác nhận, năm 2022 ông có ủy quyền cho em ruột là ông Nông Văn T1 được chuyển nhượng quyền sử dụng đất (BL 134). Đến thời điểm các bên thỏa thuận sẽ ký hợp đồng chuyển nhượng thì quyền sử dụng đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho ông P1; phía nguyên đơn ông H biết điều này nhưng không thắc mắc khiếu nại, ông H chỉ từ chối nhận chuyển nhượng vì cho rằng đất đang tranh chấp, nên hợp đồng đặt cọc không vô hiệu như nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm. Do vậy, Tòa án cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

Tuy nhiên, nguyên đơn yêu cầu hủy hợp đồng đặt cọc nên cần chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn.

[3] Xét kháng cáo của ông H: Nguyên đơn ông H cho rằng các thửa đất trên đang tranh chấp và chiều ngang của đất bị thiếu so với hợp đồng đặt cọc, nên lỗi thuộc về bị đơn, bị đơn phải chịu phạt cọc. Phía bà L thì cho rằng bà và ông M, ông T1 đã thỏa thuận mời địa chính đến để đo vẽ nhưng ông H không đến.

Xét thấy, ông H không chứng minh được thời điểm ông đặt cọc để nhận chuyển nhượng đất với ông M thì đất đang tranh chấp; bà L, ông M cũng không có chứng cứ gì để chứng minh các bên đã thỏa thuận mời địa chính đo vẽ, nên hai bên đều có lỗi làm cho việc không giao kết được hợp đồng. Xét hai bên đều có lỗi nên ông M không phải chịu phạt cọc. Do vậy, Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông M phải trả lại cho ông H số tiền cọc 300.000.000 đồng là có căn cứ, nên không chấp nhận kháng cáo của ông H về yêu cầu ông M phải trả tiền phạt cọc.

[4] Xét kháng cáo của bà Võ Thị L về nghĩa vụ trả lại tiền nhận đặt cọc cho ông H: Ngày 08/4/2022 ông H giao cho bà L nhận thay ông M số tiền cọc là 200.000.000 đồng; bà L thừa nhận đã nhận thay số tiền này cho ông M và đã giao số tiền này lại cho ông M. Lời khai của người làm chứng là ông Nguyễn Khang V khai nhận có chứng kiến việc bà L giao tiền cho ông M nhưng không nhớ rõ thời gian.

Tuy nhiên, ông M không thừa nhận, bà L cũng không cung cấp được chứng cứ nào khác để chứng minh bà đã giao tiền lại cho ông M. Do vậy, Tòa án cấp sơ 8 thẩm buộc bà L có nghĩa vụ trả lại ông H số tiền 200.000.000 đồng là có căn cứ, nên không chấp nhận kháng cáo của bà L.

[5] Xét kháng cáo của bị đơn ông Chu Đình M: Ông M yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H. Căn cứ chứng cứ, tài liệu hồ sơ thể hiện, ngày 20/4/2022, ông H giao cho ông M số tiền 300.000.000 đồng để bảo đảm việc nhận chuyển nhượng thửa đất số 54, 55, 56 mà ông M đang thỏa thuận sẽ chuyển nhượng lại cho ông H. Khoản tiền này gồm 250.000.000 đồng chuyển khoản cho ông Nông Văn T1 và 50.000.000 đồng giao tiền mặt. Việc ông H giao số tiền cho ông T1 là theo yêu cầu của ông M không phải là giao dịch độc lập giữa ông H với ông T1. Theo lời khai của bà L, ông P thì ngày 20/4/2022 ông H muốn đặt cọc thêm 300.000.000 đồng cho ông M; ông M cũng đồng ý. Khi đó ông M liên hệ với ông T1, sau đó gọi điện cho bà L, ông P và ông H để thống nhất việc ông H giao thêm số tiền đặt cọc 300.000.000 đồng cho ông M bằng cách giao cho ông T1; ông H đã chuyển khoản 250.000.000 đồng và giao 50.000.000 đồng tiền mặt cho ông T1. Người làm chứng ông Nguyễn Văn T2 cũng xác nhận ngày 20/4/2022 tại thôn D, xã Đ, ông T2 chứng kiến việc bên bán là ông Chu Đình M, do ông Bùi Đình P đại diện, nhận tiền đặt cọc của bên mua là ông Lê Xuân H số tiền 300.000.000 đồng; trong đó 250.000.000 đồng chuyển khoản vào tài khoản ông Nông Văn T1, 50.000.000 đồng giao tiền mặt cho ông T1. Mặt khác, Tòa án cấp sơ thẩm đã thu thập chứng cứ tại Toà án nhân dân khu vực 11-Đồng Nai, trong hồ sơ vụ án về “tranh chấp hợp đồng đặt cọc” do ông M khởi kiện ông Nông Văn T1. Tại đơn khởi kiện này, ông M khởi kiện yêu cầu ông T1 có nghĩa vụ trả lại cho ông M số tiền đã nhận cọc là 700.000.000 đồng, trong đó bao gồm số tiền 300.000.000 đồng do ông H đã chuyển cho ông T1 và 50.000.000 đồng tiền mặt ông H giao cho ông T1 vào ngày 20/4/2022. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông M cho rằng trong vụ án đang được Tòa án khu vực 11 – Đồng Nai thụ lý, ông chỉ yêu cầu ông T1 trả số tiền 400.000.000 đồng, không yêu cầu đối với khoản tiền 300.000.000 đồng.

Xét thấy, việc thay đổi lời khai của ông M tại phiên tòa phúc thẩm không làm thay đổi bản chất vụ án. Do vậy, Tòa án sơ thẩm buộc ông M phải trả số tiền cọc là 300.000.000 đồng cho ông H là có căn cứ, nên không chấp nhận kháng cáo của ông M.

Từ những phân tích trên, không chấp nhận kháng cáo của ông Lê Xuân H; bà Võ Thị L và ông Chu Đình M.

[6] Về án phí dân sự sơ thẩm; chi phí tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm xác định đúng.

[7] Án phí dân sự phúc thẩm: Kháng cáo của ông Lê Xuân H; ông Chu Đình M và bà Võ Thị L không được chấp nhận nên mỗi người phải chịu 300.000 đồng được trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp.

[8] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phù hợp với một phần nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. Vì những lẽ trên;

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự.