Bản án 1130/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất

[1] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Thanh X1 có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Văn C2, bà Vũ Thị L1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ để tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không có lý do.

Do đó, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự trên theo quy định tại Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn xác định chỉ kháng cáo một phần bản án sơ thẩm đối với phần quyết định không chấp nhận yêu cầu của bà Bùi Thị Kim L đối với yêu cầu ông Trương Tiến C và bà Vũ Thị L1 bồi thường số tiền 34.000.000 đồng và chi phí tố tụng (mục 2 và 5 của bản án sơ thẩm); người đại diện hợp pháp của ông T1, bà T2 xác định kháng cáo một phần bản án sơ thẩm đối với phần quyết định buộc ông Lê Văn T1 và bà Thịnh Thị T2 liên đới thanh toán cho ông Trương Tiến C và bà Vũ Thị L1 số tiền 234.047.520 đồng. Như vậy, đối với phần quyết định của bản án sơ thẩm tuyên buộc ông Trương Tiến C và bà Vũ Thị L1 phải tháo dỡ, di dời 01 phần căn nhà diện tích 40 m² diện tích xây dựng (80 m² diện tích sàn) và nhà tạm diện tích 32,5 m² trên thửa đất 491, tờ bản đồ 182, tọa lạc tại khu phố A, phường A, Thành phố Hồ Chí Minh để trả lại quyền sử dụng đất cho bà Bùi Thị Kim L và ông Phạm Thanh X1 tại vị trí A kèm theo sơ đồ bản vẽ, các đương sự không kháng cáo, Viện Kiểm sát không kháng nghị và người đại diện hợp pháp của bị đơn xác định đồng ý với quyết định trên, không kháng cáo.

Do đó, phần quyết định của bản án sơ thẩm nêu trên đã phát sinh hiệu lực pháp luật. Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 293 của Bộ luật Tố tụng dân sự xem xét trong phạm vi kháng cáo của bà L; ông T1, bà T2 và nội dung kháng nghị theo Quyết định kháng nghị.

[3] Về tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào Hợp đồng ủy quyền ngày 18/3/2024 để xác định ông T với tư cách là người đại diện cho bà L là không đúng vì phạm vi ủy quyền trên chỉ ủy quyền cho ông T tham gia tại Ủy ban nhân dân phường A, không ủy quyền tham gia tố tụng tại Tòa án cấp sơ thẩm. Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm có vi phạm tố tụng; tuy nhiên tại Tòa án cấp phúc thẩm, ông T có cung cấp Hợp đồng ủy quyền ngày 07/01/2025 thể hiện bà L ủy quyền cho ông T tham gia tố tụng trong vụ án trên.

Do đó, vi phạm tố tụng trên đã được khắc phục, Tòa án cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm. 8

[4] Đối với kháng cáo của nguyên đơn về việc yêu cầu ông Trương Tiến C và bà Vũ Thị L1 bồi thường số tiền 34.000.000 đồng và chi phí tố tụng: [4.1] Theo nội dung Biên bản hòa giải ngày 29/5/2024 thể hiện: Ông C đồng ý trả lại phần đất xây dựng nhà cho bà L trong vòng 60 ngày kể từ ngày lập biên bản. Bà L cho rằng hết thời hạn trên, ông C không thực hiện giao đất cho bà L dẫn đến bà L phải thuê nhà nên ông C phải bồi thường thiệt hại số tiền thuê nhà.

Xét thấy, bà L không chứng minh được thiệt hại cũng như lỗi của ông C là nguyên nhân bà L phải thuê nhà ở để phát sinh trách nhiệm bồi thường của ông C.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu trên là có căn cứ theo quy định tại Điều 584 của Bộ luật Dân sự. [4.2] Về chi phí tố tụng: Theo hồ sơ, Tòa án cấp sơ thẩm thu tạm ứng chi phí tố tụng là 12.000.000 đồng (bút lục 405). Theo quy định tại Điều 157 và Điều 165 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì yêu cầu khởi kiện của bà L với ông C chỉ được chấp nhận một phần nên nguyên đơn phải chịu.

Do đó, kháng cáo của bà L về chi phí tố tụng là không có căn cứ.

[5] Xét đối với kháng cáo của ông T1, bà T2:

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, nguyên đơn không yêu cầu ông T1, bà T2 bồi thường. Quá trình tố tụng, đến ngày 27/8/2025, Tòa án cấp sơ thẩm mới tiến hành lấy lời khai của ông T1, bà T2; nội dung là lấy lời khai đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án không có yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập về trách nhiệm bồi thường của ông T1, bà T2. Sau khi có quyết định xét xử, người đại diện hợp pháp của bị đơn có đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại, yêu cầu này chưa được Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý nhưng Hội đồng xét xử vẫn xem xét, tuyên buộc trách nhiệm bồi thường đối với ông T1, bà T2 là vượt quá yêu cầu khởi kiện, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông T1, bà T2, làm mất quyền chứng minh của ông T1, bà T2.

Do đó, kháng cáo của ông T1, bà T2 và Quyết định kháng nghị là có căn cứ chấp nhận một phần.

[6] Đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên tòa là có căn cứ chấp nhận một phần.

[7] Về án phí dân sự phúc thẩm: Người kháng cáo phải chịu theo quy định.