Bản án 20/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP B đối với bà Ngô Thị Kim Â. 1.1 Buộc bà Ngô Thị Kim  phải có nghĩa vụ thanh toán cho ngân hàng TMCP B, tính đến hết ngày 06/5/2026, tổng số tiền của hai Hợp đồng tín dụng là 738.011.287đồng, trong đó Hợp đồng tín dụng số 0772100008200 ngày 04/5/2021 số tiền nợ gốc là 449.166.681đồng và nợ lãi trong hạn 68.058.189đồng, lãi quá hạn 4.732.425đồng, lãi chậm trả lãi…
Nhận định của Tòa án
- Về tố tụng:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết vụ án: Đây là vụ án dân sự: “Tranh chấp Hợp đồng tín dụng, Hợp đồng thế chấp ”, ngân hàng khởi kiện bà Ngô Thị Kim  có nơi cư trú tại thôn X, xã A, thành phố Hải Phòng theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35, Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân khu vực 2- Hải Phòng. - Về nội dung:
[2] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Hợp đồng tín dụng từng lần số: 0772100008200 ngày 04/5/2021, giấy nhận nợ số 07700008200001 ngày 04/5/2021; Hợp đồng tín dụng từng lần số: 0772200006300 ngày 12/4/2022, giấy nhận nợ số 0772200006300001 ngày 12/4/2022; Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 0772100008300 ngày 04/5/2021 được công chứng tại Văn phòng C số công chứng 7523/HDTC/2021 quyển số 03/TP/CC-SCC/HĐGD do hai bên thống nhất thoả thuận, ký kết bởi những người có đủ thẩm quyền, hình thức, nội dung hợp đồng không vi phạm các điều cấm, không trái pháp luật, đạo đức xã hội. Do vậy, hợp đồng là hợp pháp, là căn cứ pháp lý để các bên thực hiện.
[3] Quá trình thực hiện hợp đồng, ngân hàng đã thực hiện đúng nghĩa vụ của mình giải ngân cho bà Â vay số tiền theo đúng hợp đồng hai bên đã ký. Bà Â xác nhận đã nhận đủ số tiền vay nhưng không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ đã cam kết trong Hợp đồng tín dụng, kế ước nhận nợ hai bên đã ký. Do vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận nên ngân hàng khởi kiện bà Â yêu cầu thanh toán khoản nợ là có căn cứ. - Xét yêu cầu của nguyên đơn đối với khoản nợ gốc và lãi:
[4] Về khoản nợ gốc: Căn cứ lời khai của người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn và bị đơn và các tài liệu, chứng cứ do đương sự cung cấp xác định số tiền nợ gốc ngân hàng đã giải ngân cho bà Â của cả hai Hợp đồng là 1.050.000.000đồng. Quá trình thực hiện hợp đồng bà Â mới thanh toán được cho ngân hàng số tiền nợ gốc là 431.667.264đồng. Như vậy, số tiền nợ gốc bà Â còn phải tiếp tục thanh toán cho ngân hàng là 618.332.736đồng, trong đó Hợp đồng tín dụng từng lần số: 0772100008200 ngày 04/5/2021 là 449.166.681đồng; Hợp đồng tín dụng từng lần số: 0772200006300 ngày 12/4/2022 là 169.166.055đồng.
Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của ngân hàng về việc buộc bà Â phải trả khoản tiền nợ gốc nêu trên là có căn cứ chấp nhận.
[5] Về khoản tiền lãi: Tại Điều 4, Điều 7 của Hợp đồng tín dụng từng lần số: 0772100008200 ngày 04/5/2021 cho vay và giấy nhận nợ, các bên đã thỏa thuận lãi suất cho vay được thỏa thuận theo giấy nhận nợ; lãi suất cho vay được thỏa thuận theo giấy nhận nợ là 10,5%/1 năm áp dụng trong 12 tháng kể từ ngày giải ngân đầu tiên, được điều chinh 03 tháng 01 lần; lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất vay trong hạn, lãi chậm trả lãi là 10%/năm (365 ngày), thời hạn trả lãi và gốc vào ngày 26 định kỳ 01 tháng/01 lần. Hợp đồng tín dụng từng lần số: 0772200006300 ngày 12/4/2022, lãi suất cho vay được thỏa thuận theo giấy nhận nợ là 12%/1 năm áp dụng trong 12 tháng kể từ ngày giải ngân đầu tiên, được điều chinh 03 tháng 01 lần, lãi suất quá hạn bằng 150% lãi suất vay trong hạn, lãi chậm trả lãi là 10%/năm (365 ngày). Thời hạn trả lãi và gốc vào ngày 26 định kỳ 01 tháng/01 lần.
Căn cứ vào thỏa thuận trên bà Â phải trả số tiền gốc, lãi suất trong hạn, lãi suất quá hạn, lãi chậm trả lãi được tính quy định trong Hợp đồng, Giấy nhận nợ hai bên đã ký cụ thể được điều chỉnh theo quy định của ngân hàng từng thời kỳ. Quá trình thực hiện hợp đồng, bà Â mới thanh toán được cho ngân hàng 339.226.243đồng tiền lãi của hai hợp đồng vay. Từ ngày 26/11/2024, bà Â vi phạm thời hạn trả nợ của hợp đồng cho vay, do đó ngân hàng ra thông báo thu hồi nợ trước hạn đối với toàn bộ khoản vay chưa thanh toán. Do bà Â vi phạm thời hạn trả nợ nên đã phát sinh các khoản nợ lãi nên yêu cầu của ngân hàng về việc yêu cầu bà Â phải trả lãi trong hạn, lãi quá hạn, lãi chậm trả lãi là có căn cứ. Quan điểm của bà Â chỉ đồng ý trả toàn bộ khoản tiền nợ gốc và 01 phần trả nợ lãi, do ngân hàng không chấp nhận nên Hội đồng xét xử không có cơ sở để xem xét đề nghị này của bị đơn.
[6] Tính đến hết ngày 06/5/2026, bà Ngô Thị Kim  còn nợ ngân hàng tổng số tiền của hai Hợp đồng tín dụng là 738.011.287đồng, trong đó Hợp đồng tín dụng số 0772100008200 ngày 04/5/2021, số tiền nợ gốc là 449.166.681đồng và nợ lãi trong hạn 68.058.189đồng, lãi quá hạn 4.732.425đồng, lãi chậm trả lãi 12.363.459đồng; Hợp đồng tín dụng số 0772200006300 ngày 12/4/2022, số tiền nợ gốc là 169.166.055đồng và nợ lãi trong hạn 20.522.896đồng, lãi quá hạn 1.570.586đồng, lãi chậm trả lãi 12.430.996đồng. Do bà  vi phạm nghĩa vụ theo Hợp đồng hai bên đã ký nên buộc bà  phải có nghĩa vụ thanh toán cho ngân hàng toàn bộ khoản tiền gốc, lãi nêu trên. Bà  còn phải trả số tiền lãi phát sinh từ ngày 07/5/2026 trên số tiền nợ theo mức lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng đã ký giữa hai bên cho đến khi bà Ngô Thị Kim  hoàn thành nghĩa vụ trả nợ vay cho ngân hàng.
[7] Kể từ ngày 07/5/2026 cho đến khi thi hành xong, bà Ngô Thị Kim  còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn nợ theo mức lãi suất các bên thỏa thuận nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật. Trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của ngân hàng cho vay. - Về yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm:
[8]
Căn cứ vào lời khai của các đương sự, các chứng cứ do nguyên đơn cung cấp và các chứng cứ do Tòa án thu thập, lời khai của đương sự có đủ cơ sở xác định: Để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán toàn bộ khoản vay của bà Â tại ngân hàng, ngày 04/5/2021 bà Â và ngân hàng đã ký Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 0772100008300 tại công chứng tại Văn phòng C số công chứng 7523/HDTC/2021 quyển số 03/TP/CC-SCC/HĐGD theo nội dung hợp đồng thế chấp tài sản thế chấp là quyền sử dụng diện tích đất 236,25m2 và toàn bộ tài sản gắn liền với thửa đất số 169, tờ bản đồ số 221-B-II, thời hạn sử dụng: Lâu dài tại địa chỉ: Tổ dân phố X, Thị trấn T, huyện A (nay là Thôn X, xã A), thành phố Hải Phòng theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CK940040, số vào sổ cấp GCN: CH 00077/AL do Ủy ban nhân dân huyện A, thành phố Hải Phòng cấp ngày 22/11/2017 cho bà Ngô Thị Kim Â. Hợp đồng thế chấp được đăng ký giao dịch bảo đảm đúng quy định.
[9] Xét thấy: Tại Điều 3 của Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 0772100008300 hai bên thỏa thuận nghĩa vụ được bảo đảm là toàn bộ nghĩa vụ của bên thế chấp..theo các thỏa thuận về việc cho vay, ..các hợp đồng được ký kết trong khoảng thời gian từ ngày 09/5/2021 đến ngày 31/12/2099 (bao gồm mọi nghĩa vụ thanh toán, trả nợ của các Hợp đồng tín dụng được phát sinh trong và sau khoản thời gian này). Hợp đồng thế chấp tài sản được hai bên đã ký được thoả thuận, ký kết bởi những người có đủ năng lực, thẩm quyền, được chứng nhận bởi cơ quan công chứng chứng thực và được đăng ký giao dịch đảm bảo theo quy định của pháp luật. Do vậy, Hợp đồng thế chấp là hợp pháp, là căn cứ pháp lý phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các bên.
[10] Theo kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ của Tòa án nhân dân khu vực 2- Hải Phòng ngày 05/02/2026 bà Ngô Thị Kim  đang quản lý sử dụng diện tích đất 300,1m2 đều xây tường bao quanh đất, diện tích đất tăng thêm so với diện tích đất bà  được Nhà nước giao là 63,85m2 (có sơ đồ kèm theo). Trên thửa đất có nhà và các tài sản khác, tường bao. Theo bà Â, ngân hàng xác định hiện trạng tài sản thế chấp vẫn giữ nguyên hiện trạng không có thay đổi bổ sung gì so với thời điểm thế chấp. Diện tích đất tăng thêm là đất giáp ao tập thể có tường bao. Theo cung cấp của Phòng kinh tế hạ tầng và đô thị xã A diện tích đất bà  đang sử dụng không có tranh chấp về diện tích đất, cũng như mốc giới đất các hộ đang sử dụng, không thực hiện các thủ tục chuyển nhượng, tặng cho ai.
[11]
Căn cứ vào thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp, do bà  vi phạm nghĩa vụ thanh toán theo Hợp đồng cho vay và giấy nhận nhận nợ đã ký với ngân hàng nên yêu cầu về việc đề nghị Tòa án tuyên phát mại tài sản thế chấp để thu hồi nợ là quyền sử dụng diện tích đất 236,25m2 và toàn bộ tài sản gắn liền với thửa đất số 169, tờ bản đồ số 221-B-II, thời hạn sử dụng: Lâu dài tại địa chỉ: Tổ dân phố X, Thị trấn T, huyện A (nay là Thôn X, xã A), thành phố Hải Phòng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CK940040, số vào sổ cấp GCN: CH 00077/AL do Ủy ban nhân dân huyện A, thành phố Hải Phòng cấp ngày 22/11/2017 cho bà Ngô Thị Kim  để thu hồi nợ trong trường hợp bà  không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ nêu trên của ngân hàng đưa ra là có căn cứ. Đối với diện tích đất bà  đang sử dụng ngoài diện tích đất được Nhà nước cấp không nằm trong diện tích đất bà  thế chấp cho Ngân hàng khi nào cơ quan Nhà nước có chủ trương thu hồi đất chủ sử dụng đất phải có trách nhiệm chấp hành quyết định thu hồi của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
[12] Số tiền phát mại tài sản thế chấp thu được sau khi thanh toán nợ cho ngân hàng nếu còn thừa sẽ trả lại cho bên thế chấp bà Ngô Thị Kim  nếu thiếu bà Ngô Thị Kim  phải tiếp tục hoàn thành nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng
[13] Về chi phí tố tụng: Ngân hàng không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.
[14] Về án phí: Bà Ngô Thị Kim  phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu của Ngân hàng được Toà án chấp nhận. Trả lại cho ngân hàng số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp.
[15] Về quyền kháng cáo bản án: Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật. Vì các lẽ trên:
Quyết định
Căn cứ vào khoản 3 Điều 26; Điều 147; Điều 157, 165 Bộ luật Tố tụng dân sự; các điều 317, 318, 319, 320, khoản 1 Điều 351 Bộ luật Dân sự; điểm g khoản 1 Điều 179 Luật đất đai; khoản 14 Điều 4; các điều 90, 91, 95, 98 Luật các tổ chức tín dụng; Điều 3 Nghị định số 83/NĐ-CP ngày 23 tháng 7 năm 2010 của Chính phủ về đăng ký giao dịch bảo đảm; Điều 6; khoản 2, Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban thường vụ Q ban hành ngày 30 tháng 12 năm 2016. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP B đối với bà Ngô Thị Kim Â. 1.1 Buộc bà Ngô Thị Kim  phải có nghĩa vụ thanh toán cho ngân hàng TMCP B, tính đến hết ngày 06/5/2026, tổng số tiền của hai Hợp đồng tín dụng là 738.011.287đồng, trong đó Hợp đồng tín dụng số 0772100008200 ngày 04/5/2021 số tiền nợ gốc là 449.166.681đồng và nợ lãi trong hạn 68.058.189đồng, lãi quá hạn 4.732.425đồng, lãi chậm trả lãi 12.363.459đồng; Hợp đồng tín dụng số 0772200006300 ngày 12/4/2022, số tiền nợ gốc là 169.166.055đồng và nợ lãi trong hạn 20.522.896đồng, lãi quá hạn 1.570.586đồng, lãi chậm trả lãi 12.430.996 đồng. Kể từ ngày 07/5/2026 cho đến khi thi hành xong, bà Ngô Thị Kim  phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn nợ theo mức lãi suất các bên thỏa thuận nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật. Trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của ngân hàng cho vay. 1.2 Trường hợp bà Ngô Thị Kim  không trả được nợ cho ngân hàng TMCP B thì ngân hàng có quyền yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền phát mại toàn bộ tài sản thế chấp để thực hiện nghĩa vụ bảo đảm đã cam kết theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 0772100008300 được công chứng tại Văn phòng C số công chứng 7523/HDTC/2021 quyển số 03/TP/CC-SCC/HĐGD đã ký giữa bà Ngô Thị Kim  và Ngân hàng TMCP B là: Quyền sử dụng diện tích đất 236,25m2 và toàn bộ tài sản gắn liền với thửa đất số 169, tờ bản đồ số 221-B-II, thời hạn sử dụng: Lâu dài tại địa chỉ: Tổ dân phố X, Thị trấn T, huyện A (nay là Thôn X, xã A), thành phố Hải Phòng theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CK940040, số vào sổ cấp GCN: CH 00077/AL do Ủy ban nhân dân huyện A, thành phố Hải Phòng cấp ngày 22/11/2017 cho bà Ngô Thị Kim  để thu hồi nợ (có sơ đồ kèm theo). Số tiền phát mại tài sản thế chấp thu được sau khi thanh toán nợ cho ngân hàng nếu còn thừa sẽ trả lại cho bên thế chấp bà Ngô Thị Kim  nếu thiếu bà  phải tiếp tục hoàn thành nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng TMCP B. Đối với diện tích đất bà  đang sử dụng ngoài diện tích đất được Nhà nước cấp không nằm trong diện tích đất bà  thế chấp cho Ngân hàng khi nào cơ quan Nhà nước có chủ trương thu hồi đất chủ sử dụng đất p