Bản án 298/2025/KDTM-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa;

Căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của các đương sự và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát. Hội đồng xét xử nhận định: [I]. Về Tố tụng. Bị đơn là Công ty TNHH ĐT làm đơn kháng cáo và đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm trong thời hạn luật định nên kháng cáo của đương sự được xác định là hợp lệ. Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Đây là vụ án yêu cầu thanh toán tiền nợ do có tranh chấp theo các Hợp đồng tín dụng số 1507LAV-201400213 ngày 22/4/2014; hợp đồng số 1507LAV-201900041 ngày 15/01/2019 và hợp đồng số 1507 LAV-202000259 ngày 08/4/2020 được ký giữa Công ty TNHH ĐT với Ag - Chi nhánh 7 C ; mục đích vay: Đầu tư xây dựng, sửa chữa, nâng cấp cải tạo Trường mầm non S (nay là Trường mầm non H ). Do vậy, xác định đây là tranh chấp kinh doanh thương mại được quy định tại khoản 1 Điều 30 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Theo thỏa thuận của hai bên trong hợp đồng tín dụng, thì nếu có tranh chấp sẽ giải quyết tại Toà án nhân dân nơi bên Ngân hàng N (Ag) đặt trụ sở. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm b khoản 1 Điều 40 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 và Điều 429 Bộ luật dân sự năm 2015, thì Tòa án nhân dân quận Ba Đình (nay là Toà án nhân dân khu vực 1- Hà Nội) thụ lý giải quyết vụ án là đảm bảo về thẩm quyền giải quyết vụ án và trong thời hiệu khởi kiện. [II]. Xét nội dung kháng cáo.

[1]. Xét đề nghị Ag chấp nhận việc cơ cấu khoản vay đồng thời miễn toàn bộ phần nợ lãi cho Công ty TNHH ĐT tại 03 Hợp đồng tín dụng đã ký với số tiền là: 4.283.996.473 đồng. Các đương sự đều thống nhất xác nhận: 03 Hợp đồng tín dụng (HĐTD) và phụ lục HĐTD; Hợp đồng thế chấp tài sản và các phụ lục Hợp đồng thế chấp tài sản hai bên đã giao kết là tự nguyện, đúng pháp luật. Phía bị đơn cũng xác nhận số tiền gốc còn thiếu nợ Ag Chi nhánh C và cách ngân hàng tính số tiền lãi trong hạn và lãi quá hạn là đúng nhưng xin được miễn giảm số tiền lãi.

Tuy nhiên, phía bị đơn không đưa ra được căn cứ để xin miễn hoặc giảm tiền lãi. Nhận thấy: Các Hợp đồng tín dụng được ký giữa Công ty TNHH ĐT và Ag Chi nhánh C , bao gồm: Hợp đồng tín dụng số 1507LAV-201400213 ký ngày 22/4/2014; Hợp đồng tín dụng số 1507LAV-201900041 ký ngày 15/01/2019 và Hợp đồng tín dụng số 1507 LAV-202000259 ký ngày 08/4/2020. Theo đó, Ngân hàng đã giải ngân đầy đủ theo các Hợp đồng tín dụng đã ký và Công ty TNHH ĐT đã ký khế ước nhận nợ đúng nội dung các Hợp đồng tín dụng. Xét thấy: Các Hợp đồng tín dụng (HĐTD) giữa Ag Chi nhánh C và Công ty TNHH ĐT được các bên ký kết có hình thức và nội dung phù hợp với quy định của pháp luật. Hợp đồng tín dụng được các bên tự nguyện giao kết và cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung hợp đồng. Tại thời điểm ký hợp đồng, các bên đều có đầy đủ năng lực về hành vi dân sự và tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật; nội dung thỏa thuận không vi phạm điều cấm và không trái đạo đức xã hội.

Do đó, xác định HĐTD các bên ký kết là hợp đồng hợp pháp, phù hợp với các quy định của Luật các tổ chức tín dụng và Bộ luật dân sự năm 2015 nên có hiệu lực thi hành đối với các bên. Quá trình thực hiện hợp đồng tín dụng, Công ty TNHH ĐT đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Ngân hàng đã có nhiều thông báo cho Công ty về khoản nợ trên đã được chuyển sang thành nợ quá hạn theo quy định của các Hợp đồng tín dụng quy định về thời hạn và phương thức trả nợ nhưng Công ty không thực hiện nghĩa vụ 8 thanh toán. Việc thỏa thuận lãi trong hạn, lãi quá hạn trong các hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp tài sản là đúng pháp luật, phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 91, khoản 2 Điều 95 Luật các tổ chức tín dụng nên được chấp nhận.

Do đó, việc Ngân hàng N khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Công ty TNHH ĐT phải thanh toán trả Ngân hàng số tiền nợ trên là có căn cứ được chấp nhận. Quá trình thực hiện các HĐTD có phát sinh đại dịch Covid. Thực hiện chủ trương của Đảng và nhà nước, thì ngân hàng đã 07 lần cơ cấu lại khoản tiền vay của bị đơn và điều chỉnh lãi suất đối với các khoản tiền vay cho bên vay theo đúng chính sách của Nhà nước và quy định của Ngân hàng nhà nước. Tòa án cấp sơ thẩm xét xử vụ án, theo đó buộc Công ty TNHH ĐT thanh toán cho Ngân hàng tổng số tiền còn nợ tính đến ngày 16-8-2024 là: 32.710.622.678 đồng, bao gồm: Số tiền nợ gốc là: 24.337.202.539 đồng; Nợ lãi là: 8.373.420.139 đồng và khoản tiền lãi phát sinh sau ngày 16-8-2024 đến khi Công ty TNHH ĐT trả hết nợ vay tại Ag Chi nhánh C là có căn cứ, phù hợp quy định của pháp luật. Tài liệu phía bị đơn cung cấp thể hiện: Ngày 18/11/2025, Ag Chi nhánh C ban hành Thông báo số 3137A/NHNo.CG -KHDN “Về việc miễn, giảm lãi” cho Công ty TNHH ĐT tại 03 HĐTD với số tiền miễn, giảm tổng là: 7.349.481.366 đồng khi bị đơn trả nợ tiền gốc đúng hạn đợt 01 chậm nhất vào ngày 30/11/2025 và đợt 02 chậm nhất vào ngày 25/12/ 2025.

Tuy nhiên, do phía bị đơn không thực hiện trả nợ theo Thông báo số 3137A/NHNo .CG-KHDN ngày 18/11/2025 nêu trên.

Do đó, ngày 01/12/2025 Ag Chi nhánh Cấu Giấy đã ban hành thông báo số 3287/NHNo.CG-KHDN “V/v hết hiệu lực Thông báo miễn giảm lãi số 3137A/NHNo.CG-KHDN ngày 18/11/2025” và đề nghị Tòa án tiếp tục giải quyết vụ án theo pháp luật. Phía bị đơn sau đó cũng không xuất trình được tài liệu gì mới thể hiện việc bị đơn đã thực hiện nghĩa vụ theo Thông báo số 3137A/ NHNo.CG -KHDN ngày 18/11/2025 của Ag Chi nhánh C nên không có căn cứ xem xét việc miễn, giảm tiền lãi cho bị đơn. Kháng cáo của bị đơn là không có cơ sở được chấp nhận.

[2]. Xét kháng cáo yêu cầu không xử lý tài sản bảo đảm và không buộc giao trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). [2.1]. Đối với yêu cầu không xử lý tài sản bảo đảm. Căn cứ Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành từ vay vốn số 01/2012/ HĐTC được lập ngày 23/10/2012, giữa Công ty TNHH ĐT và Ngân hàng N (Ag) - Chi nhánh C và các phụ lục Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành từ vay vốn được lập vào các ngày 03/4/2013; 08/01/2015; 06/7/2016; 10/01/2019 và được đăng ký giao dịch bảo đảm ngày 27/8/2013. Xét thấy: Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay số 01/2012/HĐTC ngày 23/10/2012 giữa Công ty TNHH ĐT và Ag Chi nhánh C đã được ký kết đúng 9 quy định; chủ thể tham gia ký kết hợp đồng có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, các chủ thể hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm. Hợp đồng thế chấp được tiến hành đăng ký giao dịch bảo đảm tại cơ quan có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật. Tại thời điểm các bên giao kết hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp các tài sản hình thành trong tương lai từ nguồn vay của Công ty TNHH ĐT tại Ag Chi nhánh C chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên các tài liệu liên quan đến dự án Trường mầm non H do các cơ quan có thẩm quyền cấp phép được kèm theo hợp đồng thế chấp tài sản hình thành từ vốn vay số 01/2012/HĐTC giữa Ag Chi nhánh C với Công ty TNHH ĐT đã được ghi nhận đầy đủ tại đơn yêu cầu đăng ký giao dịch bảo đảm gửi trung tâm đăng ký giao dịch tài sản Hà Nội. Việc đăng ký giao dịch bảo đảm được thực hiện theo đúng quy định hiện hành. Đối với tài sản bảo đảm, bao gồm: Toàn bộ bất động sản Trường mầm non sao Mbao gồm cả tài sản hình thành trong tương lai. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành xem xét thẩm định xác định hiện trạng các công trình kiến trúc gắn liền với đất bao gồm: Nhà 05 tầng và 01 tầng hầm để xe. Theo giấy phép xây dựng số 407/GPXD do UBND quận Cầu Giấy cấp ngày 23-8-2012 đối với Công ty TNHH ĐT kèm theo hợp đồng thế chấp và đăng ký giao dịch bảo đảm tài sản thế chấp tại thời điểm thẩm định, chủ đầu tư đã xây dựng thêm 01 tầng hầm và 02 tầng nhà. Việc xây dựng công trình vượt quá số tầng cho phép của Công ty TNHH ĐT, chủ đầu tư phải tự chịu trách nhiệm trước các cơ quan có thẩm quyền vì việc xây dựng quá phép của chủ đầu tư (Bên thế chấp) đã vi phạm điểm 3.2.1. của Hợp đồng thế chấp. Như vậy có căn cứ xác định việc thế chấp tài sản hình thành trong tương lai của Công ty TNHH ĐT tại Ag Chi nhánh C được thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Hội đồng xét xử xét thấy: Hợp đồng thế chấp tài sản về mặt nội dung và hình thức đều đảm bảo theo quy định của pháp luật nên yêu cầu phát mại tài sản bảo đảm để thu hồi nợ của nguyên đơn trong trường hợp bị đơn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ cần được chấp nhận. Phần xây dựng vượt quá giấy phép xây dựng của Công ty TNHH ĐT, bên nhận thế chấp có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét trong trường hợp phát mại tài sản bảo đảm để thu hồi nợ. Trường hợp Công ty TNHH ĐT không thanh toán hoặc thanh toán không đủ số tiền gốc và tiền lãi nói trên cho Ag Chi nhánh C , buộc Trường mầm non H phải có trách nhiệm bàn giao lại toàn bộ bất động sản là tài sản bảo đảm cho Ngân hàng để cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ theo quy định là có căn cứ. Quyết định của bản án sơ thẩm là phù hợp quy định của pháp luật. 10 Kháng cáo của bị đơn đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng không xử lý tài sản bảo đảm là không có cơ sở được chấp nhận. [2.2]. Đối với yêu cầu không buộc Công ty giao lại GCNQSDĐ. Căn cứ nội dung được ghi nhận tại Điều 1; mục 3.2 và mục 3.3 Điều 3 quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên của Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành từ vay vốn số 01/2012/HĐTC được lập ngày 23/10/2012, thì hai bên đã thỏa thuận: Công ty TNHH ĐT (bên B) có nghĩa vụ giao bản chính GCNQSDĐ cho Ag Chi nhánh C (bên A) khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ. Theo Giấy chứng nhận đầu tư được cấp ngày 22/12/2000, thì Dự án Trường mầm non S (nay là Trường mầm non H ) có tổng vốn đầu tư dự kiến là 15.530.000.000 đồng. Quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án, các bên đương sự đều xác nhận tài sản thế chấp là toàn bộ tài sản gắn liền với đất trên diện tích đất 1.752m2 thuộc dự án Trường mầm non H tại phường D, quận C, thành phố Hà Nội. Tại thời điểm thế chấp, tài sản thế chấp được định giá là 55.105.217.000 đồng để làm căn cứ cho vay.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng theo đó buộc Công ty TNHH ĐT (bị đơn) phải trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CU 918746, số vào sổ cấp GCNQSDĐ số CT 10367 do Sở Tài nguyên và Môi trường cấp ngày 11/3/2020 cho Ag Chi nhánh C (nguyên đơn) là có căn cứ.

Vì vậy, nội dung Bị đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xử “Không chấp nhận việc xử lý tài sản bảo đảm là toàn bộ tài sản gắn liền với đất trên diện tích 1.752m2 thuộc dự án Trường mầm non H tại phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, Hà Nội do tài sản này chưa được nghiệm thu, hoàn công và đăng ký tài sản gắn liền với đất, đăng ký tài sản bảo đảm theo quy định pháp luật; không chấp nhận việc trả lại GCNQSD đất, quyền sở hữu nhà ở gắn liền với thửa đất cho Ngân hàng” là không có căn cứ chấp nhận. Do Bị đơn không có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập nên Tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên dành quyền khởi kiện vụ án dân sự khác khi các bên có yêu cầu là phù hợp. Kháng cáo của phía Công ty TNHH ĐT là không có cơ sở được chấp nhận.

[3]. Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được Tòa án chấp nhận nên người kháng cáo là Công ty TNHH ĐT phải chịu án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm. Từ những nhận định trên, Căn cứ Điều 148; khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Căn cứ khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12- 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.