Bản án 28/2025/KDTM-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

:

[1] Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp, thụ lý và giải quyết vụ án đúng thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. 10 Các đương sự đã được triệu tập hợp lệ tham gia phiên tòa nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định pháp luật.

[2] Xét kháng cáo của ông Lê Sơn H1 là người đại diện theo uỷ quyền của bị đơn, ông Nguyễn Văn T1 và bà Lê Thị Hồng P1 là người đại diện theo uỷ quyền của bà Lê Thị Thu H, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Ngày 19/4/1999, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 413/QĐ-TTg về việc giao Ngân hàng Đ1 (nay là Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đ1 - theo Quyết định số 2124/QĐ-TTg ngày 30/11/2011 về việc phê duyệt phương án cổ phần hóa Ngân hàng Đ1 - gọi tắt là B2) nhận chuyển giao toàn bộ dư nợ cho vay và toàn bộ tài sản thế chấp, cầm cố (kèm theo hồ sơ) từ Ngân hàng N3 để xử lý thu hồi nợ cho Nhà nước, theo đó B2 đã nhận bàn giao toàn bộ nợ gốc, lãi vay và tài sản thế chấp của các khách hàng còn dư nợ từ Ngân hàng N3 để tiếp tục xử lý tài sản thế chấp, thu hồi nợ cho Nhà nước trong đó có khoản vay của bà H, ông T1.

Do đó, ngày 06/4/2001 và ngày 13/6/2005 B2 lần lượt khởi kiện bà H, ông T1. [2.2] Đơn khởi kiện ngày 06/4/2001 (kiện bà H) B2 là nguyên đơn được ký tên bởi ông Phạm Quốc H2 theo Quyết định của Tổng Giám đốc Ngân hàng Đ1 về việc ủy quyền tham gia tố tụng số 2569/QĐ-NHĐTPT.18 ngày 08/12/2000. Đơn khởi kiện ngày 13/6/2005 (kiện ông T1) Ngân hàng B2 là nguyên đơn được ký tên bởi bà Trần Thị M theo Quyết định của Tổng giám đốc về việc tham gia tố tụng, thi hành án số 0739/QĐ-PCCĐ ngày 18/02/2005 của Tổng giám đốc Ngân hàng B2.

Căn cứ vào Điều VII của các Khế ước vay vốn hai bên thỏa thuận “... thì sẽ do Tòa án kinh tế hoặc Tòa án có thẩm quyền xét xử”. Tại thời điểm nguyên đơn khởi kiện và được thụ lý về việc tranh chấp “Hợp đồng tín dụng” bị đơn có địa chỉ A đường N, Phường D, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh. Căn cứ điểm m khoản 1 Điều 29, điểm b khoản 1 Điều 33 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 thì thời điểm thụ lý năm 2007 vụ kiện thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (nay là khoản 1 Điều 30, khoản 3 Điều 38 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015). Ngày 29/5/2001 Tòa án nhân dân Quận 10 thụ lý vụ án số 137/2001 về Khế ước 2156 và 2287. Ngày 03/01/2007 Tòa án nhân dân Quận 10 ban hành Quyết định chuyển vụ án số 01/2007/CVA-DS-ST căn cứ điểm m khoản 1 Điều 29 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 chuyển hồ sơ đến Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý số 125/2007/KTST ngày 09/3/2007 và giải quyết bằng Bản án số 1615/2008/KDTM-ST ngày 29/9/2008. Do có kháng cáo nên Tòa án nhân dân tối cao - Tòa phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử bằng Bản án số 65/2009/KDTM-PT ngày 28/5/2009 hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm số 1615/2008/KDTM-ST. 11 Ngày 21/7/2009 Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý sơ thẩm (lần 2) số 551/2009/TLST-KDTM. Ngày 17/8/2005 Tòa án nhân dân Quận 10 thụ lý vụ án số 178/2005 về Khế ước 2185. Ngày 28/12/2006 Tòa án nhân dân Quận 10 ban hành Quyết định chuyển vụ án số 37/2006/CVA-DS-ST căn cứ điểm m khoản 1 Điều 29 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 chuyển hồ sơ đến Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý số 121/2007/TLST-KDTM ngày 09/3/2007. Do hai vụ kiện có cùng quan hệ, cùng tài sản thế chấp cho các khoản vay, ông T1, bà H là vợ chồng nên Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định nhập vụ án số 1581/2018/QĐST-KDTM ngày 07/11/2018, Quyết định nhập vụ án thụ lý số 551/2009/TLST-KDTM ngày 21/7/2009 vào vụ án thụ lý số 121/2007/TLST-KDTM ngày 09/3/2007 hiện Tòa đang giải quyết. [2.3] Tại thời điểm Tòa án cấp sơ thẩm xuống tài sản thế chấp để xem xét thẩm định tại chỗ thì tại kho (đại diện nguyên đơn xác định là tài sản thế chấp) 1A khu 4 A, B nay là địa chỉ 3 đường K, phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh, có 2 Công ty đang gửi hàng đó là Công ty Cổ phần P3 và Công ty TNHH Một thành viên B3, vì vậy Tòa án có gửi thông báo tham gia tố tụng đến cho 02 đơn vị này. Sau khi biết được kho hàng là tài sản đang có liên quan đến tài sản thế chấp thì 02 công ty này đã không thuê kho của ông H2 nữa. Theo kết quả xác minh ngày 27/8/2024 của Công an phường A, quận B thì kho hàng địa chỉ 3 đường K, phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh và nhà kho kế bên không có ai cư trú, không có hoạt động kinh doanh vì vậy Tòa án cấp sơ thẩm không đưa Công ty Cổ phần P3 và Công ty TNHH Một thành viên B3 vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là có căn cứ. Bà Nguyễn Thị Bích K2 là vợ ông H2 có làm Giấy xác nhận ngày 16/11/2023 xác định phần đất số 180/17 (số cũ 80/8/C2) (nay là 3 đường K, phường A, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh) là tài sản riêng của ông H2 trước khi kết hôn, bà K2 không liên quan cũng không tranh chấp tài sản này vì vậy Hội đồng xét xử không đưa bà K2 vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Bà Tăng Thị Mỹ K1 là người đã đi nộp tiền trên Phiếu thu ngày 15/3/1997 (500 triệu đồng) và Phiếu thu ngày 21/3/1997 với địa chỉ: 3 đường T, Nhà B, Thành phố Hồ Chí Minh. Theo kết quả xác minh của Công an phường T thì phường T, Quận G không có số 33/4 Trần Xuân S. Bà H, ông T1 không biết bà K1 hiện đang cư ngụ ở đâu, thời gian quá lâu cũng không biết địa chỉ cụ thể của bà K1. Mặt khác, do có sự thay đổi về địa giới hành chính từ 01/4/1997 (đường T, Nhà B đổi thành đường T, Quận G). Để bảo đảm bà Tăng Thị Mỹ K1 nhận được thông tin về vụ kiện, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tiến hành thủ tục thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng: Đ2 (VTV9) vào các ngày 19, 12 20, 21/7/2024 và B4 số 204, 205, 206 ngày 22, 23, 24/7/2024 nhưng bà K1 không đến Tòa án, không trình bày ý kiến. [2.4] Tại tòa ông C và bà N xác nhận Ngân hàng TMCP N3 hiện nay không còn hoạt động nhưng chưa giải thể, chưa phá sản vẫn tồn tại để xử lý nợ, từ thời điểm vụ kiện mới được thụ lý Ngân hàng TMCP N3 đã ủy quyền cho bà N tham gia tố tụng (Văn bản ủy quyền số 05/NHNĐ –GUQ ngày 13/02/2006 và số 020/NHNĐ –GUQ ngày 14/6/2004) của vụ án ông T1 và bà H, thời hạn ủy quyền đến khi kết thúc vụ kiện. Vụ kiện diễn ra đã lâu nhưng chưa giải quyết xong cũng không nhận được sự thay đổi khác của Ngân hàng TMCP N3, do đó Tòa án cấp sơ thẩm vẫn chấp nhận ủy quyền trên là có căn cứ. Các ủy quyền khác của ông C, bà P1, ông H2 đúng quy định. [2.5] Đại diện bà H cho rằng hồ sơ bị tẩy xóa đề nghị Tòa án chuyển sang Công an. Vấn đề này đã được xem xét trước thời điểm thụ lý nên Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an Thành phố H đã ban hành Quyết định không khởi tố vụ án hình sự số 49-01 ngày 09/3/2001. Sau khi thụ lý bà H và Ngân hàng yêu cầu chuyển hồ sơ sang Công an nên ngày 13/5/2002 Tòa án nhân dân Quận 10 có Công văn số 52/CV-TA gửi Cơ quan Cảnh sát điều tra để xem xét dấu hiệu vi phạm và Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an Thành phố H phúc đáp bằng Công văn số 240/CV-PC 16 (Đ2) ngày 14/01/2003: “...vụ kiện thuộc phạm vi điều chỉnh của Bộ luật dân sự...”, vì vậy yêu cầu chuyển sang Công an của đại diện bà H không được chấp nhận. [2.6] Về yêu cầu của nguyên đơn, Do các hồ sơ vay của Ngân hàng N3 ký với ông T1, bà H có sửa chữa mà qua bản sao y hay bản photo có đối chiếu bản chính không thể hiện rõ được những chỗ sửa nên Tòa án cấp sơ thẩm yêu cầu nguyên đơn xuất trình bản chính hồ sơ vay làm cơ sở xem xét giải quyết. Về hình thức mỗi bộ hồ sơ vay chỉ có 01 tờ giấy A4 đôi gồm 04 trang: trang 01 là “Đơn xin vay vốn”; trang 02, 03 là “Khế ước vay vốn”; trang 04 là “Bảng theo dõi thu nợ”, kèm theo là các Phiếu chi (nhận tiền gốc) và P2 thu (trả lãi). [2.6.1] Xét yêu cầu của nguyên đơn đối với bà H về Khế ước vay vốn số 2156: Về tài liệu chứng cứ bằng mắt thường Hội đồng xét xử nhận thấy: Đơn xin vay vốn bà H làm ngày 08/11/1996 bị sửa hàng số khế ước. Khế ước vay vốn số 2156 ngày 09/11/1996 có sửa địa chỉ của Ngân hàng N3. Bảng theo dõi không sửa chữa. Phiếu chi số 87 ngày 09/11/1996 có sửa ngày tháng chi tiền. Kiểm tra sổ lấy số Khế ước số 2156 được lấy từ ngày 01/11/1996. Sổ nhật ký quỹ số 16 năm 1996 trang 56 có ghi Phiếu chi số 87 Lê Thị Thu Hồng 3014.2156 - 500.000.000 đồng. 13 Nguyên đơn yêu cầu bà H có nghĩa vụ trả số tiền gốc 500.000.000 đồng và tiền lãi tính đến ngày 27/9/2024 là 3.113.438.167 đồng. Nguyên đơn cho rằng tài liệu có sửa tuy nhiên việc cho bà H vay tiền là có thật nên bà H phải có trách nhiệm hoàn trả gốc và lãi. Đại diện bà H cho rằng do mối quan hệ thân thiết với ông K1 nên bà H có ký khống cho ông K1 một số bộ hồ sơ vay (do ông T4 đưa) để NGÂN HÀNG N3 hoàn thiện hồ sơ kiểm tra. Để chứng minh đại diện bà H xuất trình tại Tòa một số văn bản Khế ước vay tiền thế chấp bất động sản và Phiếu chi của Ngân hàng do ông T4 đưa cho bà H và những người thân là anh em bên bà H hay ông T1 để ký. Bà H mới ký vài bộ nhưng thấy ký khống nhiều quá nên không đồng ý ký nữa. Do tài liệu bị sửa chữa, bà H không nhận tiền nên không đồng ý trả tiền gốc và lãi. Căn cứ Bản kết luận giám định số 2997/C21(P7) ngày 27/02/2001 của V1 - Bộ C3 thì “41. Chữ ký Lê Thị Thu H trên Đơn xin vay vốn ngày 08/11/1996 (ký hiệu A125), trên Phiếu chi (ký hiệu A126) với chữ ký của Lê Thị Thu H trên các tài liệu mẫu gửi giám định là chữ ký của cùng một người (Tập Khế ước 2156)”. Căn cứ Công văn số 240/CV-PC 16 (Đ2) ngày 14/01/2003 của Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an Thành phố H có nội dung: “Tại Khế ước này (2156) phát hiện số Khế ước bị sửa chữa từ số 2151 thành 2156, Phiếu chi số 87 ngày 09/11/1996 bị sửa chữa lại từ ngày 13 hoặc 23/7/1996 (do sửa chữa bằng cơ học do đó chữ số trước số 3 quá mờ nhòe nên không giám định được rõ). Như vậy căn cứ vào ngày tháng nguyên thủy ghi trên Phiếu chi thì Phiếu chi được ghi trước Khế ước khoảng 04 tháng”. Nội dung văn bản này trùng với Bản Kết luận giám định số 269/KLGĐ ngày 10/12/2001 của Tổ chức giám định kỹ thuật hình sự - Công an Thành phố H.

Căn cứ vào hồ sơ do Công an Thành phố H ghi lời khai của bà Phạm Thiếu B1 - Thủ quỹ CHI NHÁNH C2 - Ngân hàng N3 vào ngày 02/11/2000 như sau: “Về thủ tục chi tiền: khi cán bộ tín dụng như anh T5, anh T4, anh Đ, chị H3, chị L … đưa Phiếu chi xuống cho quỹ thì trên Phiếu chi đã có chữ ký của Giám đốc chữ ký cán bộ tín dụng ở phần sổ phụ, chữ ký kế toán trưởng (chị N) ở phần kiểm soát. Riêng về khách hàng thì có khách hàng đã ký ở phần người nhận ở mặt trước Phiếu chi có người còn ký sẵn luôn ở phần mặt sau phiếu chi. Có phiếu thì họ chưa ký, trước khi nhận tiền tôi mới yêu cầu họ ký vào. Ông B1 kiểm tra chứng minh nhân dân hoặc 1 giấy tờ gì đó mà xác nhận được người nhận tiền là người có tên trên Phiếu chi thì mới tiến hành chi tiền. Trước khi chi tiền ông B1 yêu cầu họ ký vào mặt trước Phiếu chi nếu chưa ký và tôi kê loại tiền khách hàng nhận ra mặt sau Phiếu chi và yêu cầu khách hàng ký nhận vào, nếu họ đã ký trước rồi thì thôi, ông B1 chỉ kê tiền là được. Sau đó giao đủ tiền cho khách hàng và họ kiểm tiền trước mặt ông B1. Phiếu chi do Phòng tín dụng đưa 2 liên, ông B1 sau khi chi tiền xong thì giữ lại bản chính có kê từng loại tiền, còn bản phụ (không kê tiền phía sau) thì giao cho khách hàng cùng với tiền 14 mà họ nhận. Về nguyên tắc là phải có bảng kê từng loại tiền khách hàng nhận nhưng vì để tiết kiệm và tiện lợi nên ông B1 kê luôn vào phía sau phiếu chi”.

Căn cứ vào hồ sơ do Công an Thành phố H có Bản tự khai ngày 12/5/2000 của ông Bạch Văn T2 có nội dung: “Khi nhận hồ sơ vay của ông T1, ông V từ ông K1 ông T2 thấy: - Đơn xin vay vốn đã ghi sẵn có số tiền, khách hàng ký tên sẵn. - Khế ước vay chưa viết, có khi khách hàng ký sẵn có khi chưa ký thì giao lại cho khách hàng ký khi viết xong khế ước. - Phiếu chi tiền có khi có chữ ký sẵn của khách hàng, chưa ghi nội dung, số tiền, có khi chưa ký thì khi viết Phiếu chi xong giao lại cho khách hàng ký. Sau khi làm xong thủ tục trình cho ông K1 ký duyệt, bản của khách hàng ông Kim G giao lại cho ông T1, bà H”.

Căn cứ vào hồ sơ do Công an Thành phố H ghi lời khai của ông Lê Thành T5 ngày 16/10/2000 có nội dung: “Khi khách hàng đến vay tại CHI NHÁNH C2 thì phải làm những thủ tục gì? Đáp: …Khi đã xong hồ sơ cho vay rồi thì người cán bộ tín dụng vào thụ lý hồ sơ, viết Phiếu chi hồ sơ đó, ký tên phần sổ phụ trên Phiếu chi đưa cho Giám đốc ký, Giám đốc ký xong chuyển xuống Phòng kế toán ký kiểm soát, xong chuyển qua quỹ để chi tiền, khách hàng ký tên mặt trước Phiếu chi và Khế ước ngay khi lập hồ sơ. Ký vào mặt sau Phiếu chi nơi kê các loại tiền khách nhận là ký tại quỹ ngay khi họ nhận tiền. Khi chi tiền thì yêu cầu phải là người có tên trên Khế ước mới được ký trên Phiếu chi không có trường hợp ngoại lệ. … Hồ sơ vay của 4 người (T1, H, V, N1) này là cho vay theo lệnh của Giám đốc vì vậy trong các hồ sơ vay do 4 người này đứng tên không có tờ trình thẩm định hồ sơ vay, thẩm định tài sản thế chấp của cán bộ tín dụng và Phòng tín dụng CHI NHÁNH C2. Tài sản thế chấp không có công chứng hoặc nếu có thì cán bộ tín dụng cũng không được kiểm tra tài sản thế chấp. Tất cả hồ sơ vay do 4 người trên đứng tên nêu trên không tuân thủ theo nguyên tắc cho vay của Ngân hàng như ông T5 đã khai từ đầu. Tất cả các hồ sơ đứng tên 4 người Tấn, H, V, N1 nêu trên trường hợp vào ông ký tên trên sổ phụ thì hồ sơ đó ông Hoàng Trọng K đưa cho ông, khi đưa ông đã có chữ ký của khách hàng trên khế ước, trên Phiếu chi và có còn để trống chưa viết gì (Khách hàng đã ký khống). Chỉ duy nhất là đơn xin vay đã viết rồi và khách hàng đã ký anh K bảo ông làm thủ tục cho vay tiền thì ông mới viết vào khế ước, làm tài khoản, viết vào Phiếu chi nội dung chi và số tiền do Giám đốc chỉ đạo, thường là số tiền đúng với số tiền ghi trên đơn xin vay”. Tại biên bản lấy lời khai ngày 22/01/2003 ông T5 khai: “Tôi là người sửa lại từ số 2151 sang 2156 vì khi tôi lấy hồ sơ này thấy số 2151 là đã của 1 khách hàng là Lư Thị Mỹ D vay 70 triệu thế chấp sổ tiết kiệm do cô Phan Thanh B 15 N2 vào rồi, do đó tôi thấy trùng lắp số nên tôi phải sửa lại là 2156 là số ngày mà tôi lấy số tại sổ, còn ngày tháng là do anh Bạch Văn T2 viết”.

Căn cứ vào các Khế ước vay tiền thế chấp động sản nội dung đã được điền sẵn mang tên bà Lê Thị Thu H, số tiền vay 500.000.000 đồng và các Phiếu chi đã điền đủ thông tin tên bà H với số tiền vay 500.000.000 đồng đã có trong hồ sơ (được đối chiếu bản chính) thì sự thật đúng như bà H trình bày được xác nhận bằng trình bày của bà B1, ông T2, ông T5 như trích dẫn trên: Hồ sơ vay của ông T1, bà H không thực hiện đúng trình tự, thủ tục, Phiếu chi đã được ký sẵn trước khi nhận tiền, vì vậy có thể giải thích được nguyên nhân chữ ký phía sau Phiếu chi số 87 có phần lệch so với vị trí thủ quỹ liệt kê loại tiền giao cho khách. Tại Công văn số 240/CV-PC 16 (Đ2) ngày 14/01/2003 của Cơ quan cảnh sát điều tra - Công an Thành phố H có nội dung: “Riêng trường hợp sửa chữa số Khế ước và ngày tháng của Khế ước như đã nêu trên là do Bạch Văn T2 và Lê Thành T5 - Cán bộ tín dụng của Chi nhánh C2 sửa trong trường hợp khi Nguyễn Văn T1 và Lê Thị Thu H đến gặp Hoàng Trọng K để xin vay tiền và đã được Kim duyệt nhưng không giải ngân ngay mà đến một thời gian sau Nguyễn Văn T1 và Lê Thị Thu H mới yêu cầu giải ngân nên phải sửa lại số Khế ước và ngày cho phù hợp với ngày giải ngân (trường hợp của Khế ước 2287 và 2156), hoặc là ghi sai ngày tháng phải sửa lại (trường hợp của Khế ước 2156). Kiểm tra trên sổ ghi theo dõi Khế ước không có trường hợp trùng số. Kiểm tra sổ quỹ và chứng từ thu chi tại Chi nhánh C2 - Ngân hàng TMCP N3 thì thấy vào các ngày giải ngân của các Khế ước đều thực tế có chi tiền và được cân đối trên sổ quỹ, không có việc chi khống, các Phiếu chi tiền đều đã được giám định đúng là chữ ký của Nguyễn Văn T1 và Lê Thị Thu H ký nhận tiền vào mặt trước và mặt sau của phiếu chi. Đồng thời qua công tác giám định khoa học hình sự cũng xác định chữ ký trên đơn xin vay tiền, Khế ước vay tiền của các Khế ước trên là của Nguyễn Văn T1 và Lê Thị Thu H (trừ chữ ký trên Khế ước vay vốn số: 2287 ngày 18/12/1996 nêu trên). Trường hợp Phiếu chi số: 87 của Khế ước 2156 có ngày nguyên thủy trước ngày ký Khế ước 04 tháng, nhưng qua điều tra không xác định được là ai thực hiện và tại sao lại sửa chữa, nhưng kiểm tra tại sổ quỹ vào ngày 13 hoặc 23/7/1996 không có khoản chi nào 500 triệu đồng liên quan đến Nguyễn Văn T1 và Lê Thị Thu H, trong khi đó ngày 09/11/1996 trên sổ quỹ có ghi khoản chi cho Lê Thị Thu H vay 500 triệu đồng và được thể hiện bằng việc Lê Thị Thu H ký Khế ước 2156 và Phiếu chi số 87 nhận 500 triệu đồng của Chi nhánh C2 – Ngân hàng TMCP N3 chi cho Lê Thị Thu H vay 500 triệu đồng vào ngày 09/11/1996 nêu trên là có thật”. Xét về mặt tổng thể hồ sơ vay của Khế ước 2156: về chứng cứ bị sửa chữa, quan trọng nhất là Phiếu chi số 87 bị sửa ngày chi theo ngày nguyên thủy thì đã ghi chi tiền từ ngày 13 hoặc 23/7/1996 (trước ngày làm hồ sơ vay khoảng 04 tháng) là không phù hợp với quy trình vay. Tại phiên tòa các đương sự đều xác 16 nhận do bà H là con bà H4 một cổ đông lớn, bà H có mối quan hệ thân quen với Giám đốc nên thủ tục vay không đúng quy trình, do đó chứng cứ có sự tẩy xóa không đảm bảo tính pháp lý của một hợp đồng vay như Công văn số 240/CV-PC 16 (Đ2) ngày 14/01/2003 của Cơ quan cảnh sát điều tra và Bản kết luận giám định số 2997/C21(P7) ngày 27/02/2001 của V1 - Bộ C3. Như vậy, đủ cơ sở để xác định việc Ngân hàng N3 cho bà H vay tiền theo Khế ước 2156, có vi phạm về hình thức, thực hiện không đúng quy trình cho vay của Ngân hàng, văn bản bị sửa chữa không có sự xác nhận đồng ý sửa.

Tuy nhiên, các chữ ký trong văn bản kể cả Phiếu chi được kết luận là chữ ký của bà H. Loại trừ nội dung tẩy xóa, thì về bản chất vẫn thể hiện được bà H có ký vay tiền của Ngân hàng N3, bà H ký trên Phiếu chi của Ngân hàng thì mặc nhiên bà H phải chịu trách nhiệm về việc mình đã ký. Vì vậy bà H phải có trách nhiệm trả tiền gốc 500 triệu đồng. [2.6.2] Tiền lãi nguyên đơn tính lãi trong hạn từ ngày vay 09/11/1996 đến ngày đáo hạn 09/5/1997 lãi suất theo thỏa thuận 1,25%/tháng là 37.916.667 đồng. Từ ngày 10/5/1997 đến 27/9/2024 lãi suất quá hạn 1,875%/tháng là 3.125.937.500 đồng. Vậy số tiền lãi bà H còn phải trả (37.916.667 đồng + 3.125.937.500 đồng) - 50.416.000 đồng đã trả = 3.113.438.167 đồng. Do đó yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về Khế ước 2156 có cơ sở chấp nhận. [2.6.3] Xét yêu cầu của nguyên đơn đối với bà H về Khế ước vay vốn số 2287: Về tài liệu chứng cứ bằng mắt thường Hội đồng xét xử nhận thấy: Đơn xin vay vốn của bà H bị sửa ngày tháng (người vay ký tên), số khế ước. Khế ước vay vốn số 2287 bị sửa ngày tháng làm Khế ước vay vốn, sửa ngày tháng thời hạn vay (trang 2). Bảng theo dõi sửa chữa số khế ước, ngày tháng cho vay và số tiền. Phiếu chi số 59 ngày 18/12/1996 không sửa. Phiếu chi số 57 ngày 02/5/1997 không sửa. Phiếu chi số 31 ngày 04/6/1997 không sửa. (mặt sau phần liệt kê bị sửa). Kiểm tra sổ lấy số Khế ước số 2287 được lấy ngày 18/12/1996. Sổ nhật ký quỹ số 18 năm 1996 trang 71 có ghi Phiếu chi số 59 Lê Thị Thu Hồng 3014.01.2287 – 250.000.000 đồng; Sổ nhật ký quỹ số 6 năm 1997 trang 95 có ghi Phiếu chi số 57 L. 2287 – 250.000.000 đồng. Sổ nhật ký quỹ số 8 năm 1997 trang 54 có ghi Phiếu chi số 31 L. 2287 – 250.000.000 đồng; 17 Nguyên đơn yêu cầu bà H có nghĩa vụ trả số tiền gốc còn lại 500.000.000 đồng và tiền lãi tính đến ngày 27/9/2024 là 3.113.645.334 đồng. Nguyên đơn cho rằng tài liệu có sửa tuy nhiên việc cho bà H vay tiền là có thật nên bà H phải có trách nhiệm hoàn trả gốc và lãi. Đại diện bà H cho rằng bà H không ký khế ước, ký không không nhận tiền nên không đồng ý trả tiền. Căn cứ Bản kết luận giám định số 2997/C21(P7) ngày 27/02/2001 của V1 - Bộ C3 thì “45. Chữ ký Lê Thị Thu H dưới mục: người vay ký tên trên đơn xin vay vốn (ký hiệu A151), trên 03 Phiếu chi (ký hiệu A153, A156, A159) với chữ ký của Lê Thị Thu H trên các tài liệu mẫu gửi giám định là chữ ký của cùng một người (Tập Khế ước 2287)”. Chữ ký Lê Thị Thu H dưới mục: bên vay trên Khế ước vay vốn (ký hiệu A151) với chữ ký của Lê Thị Thu H trên các tài liệu mẫu gửi giám định là không phải chữ ký của cùng một người (T Khế ước 2287). Căn cứ Công văn số 240/CV-PC 16 (Đ2) ngày 14/01/2003 của Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an Thành phố H có nội dung: “Tại Khế ước này, qua giám định các dấu vết tẩy xóa xác định số Khế ước nguyên thủy là: 2156 được sửa lại là 2287, dòng chữ ngày tháng tại nơi người xin vay ký tên nguyên thủy là 02/11/1996 được sửa lại là 17/12/1996, dòng chữ ngày tháng tại nơi quyết định Ngân hàng duyệt vay trên đơn xin vay số nguyên thủy là 02/11/1996 được sửa lại là 18/12/1996, dòng chữ ngày tháng trên Khế ước vay vốn số nguyên thủy là 02/11/1996 được sửa chữa lại là 18/12/1996, dòng chữ thời hạn vay trên Khế ước vay vốn số nguyên thủy là từ ngày 02/11/1996 đến ngày 02/05/1997 được sửa lại là 18/12/1996 đến ngày 18/06/1997. Chữ ký của bên vay tại Khế ước vay vốn không phải do Lê Thị Thu H ký ra. Mặt khác Khế ước này duyệt cho vay 500 triệu đồng, nhưng giải ngân 03 lần tổng cộng 750 triệu đồng”. Nội dung văn bản này trùng với Bản kết luận giám định số 269/KLGĐ ngày 10/12/2001 của Tổ chức Giám định kỹ thuật hình sự - Công an Thành phố H. Xét về mặt tổng thể hồ sơ vay của Khế ước 2287: về chứng cứ bị sửa chữa, quan trọng nhất tại Khế ước không phải chữ ký của bà H nhưng vẫn giải quyết cho vay là không phù hợp với quy trình vay. Việc Ngân hàng N3 cho bà H vay tiền theo Khế ước 2287, chữ ký trong đơn xin vay vốn và các Phiếu chi được kết luận là chữ ký của bà H nhưng ở trang 2 trong Khế ước vay vốn không phải chữ ký ba H là có vi phạm về hình thức, thực hiện không đúng quy trình cho vay của Ngân hàng, văn bản bị sửa chữa không có sự xác nhận đồng ý sửa.

Tuy nhiên, loại trừ nội dung tẩy xóa, ai đó giả chữ ký bà H thì về bản chất vẫn thể hiện bà H có ký vay tiền của Ngân hàng N3, bà H ký trên Phiếu chi của Ngân hàng thì bà H phải chịu trách nhiệm về việc mình đã ký. Vì vậy bà H phải có trách nhiệm trả tiền gốc còn lại 500 triệu đồng. Tiền lãi nguyên đơn tính lãi trong hạn từ ngày vay 18/12/1996 đến ngày đáo hạn 18/6/1997 lãi suất theo thỏa thuận 1,25%/tháng là 23.645.834 đồng. 18 Từ ngày 19/6/1997 đến 27/9/2024 lãi suất quá hạn 1,875%/tháng là 3.113.437.500 đồng. Vậy số tiền bà H còn phải trả (23.645.834 đồng + 3.113.437.500 đồng) - 23.438.000 đồng đã trả = 3.113.645.334 đồng. Do đó yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về Khế ước 2287 có cơ sở chấp nhận. Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc bà H phải trả lãi trong hạn và quá hạn như nguyên đơn yêu cầu, tổng lãi phải trả tính đến hết ngày 27/9/2024 của hai Khế ước 2287 và 2156 là 6.227.083.501 đồng. Xét trình bày của Luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bà H, ông T1 cho rằng hồ sơ bị sửa chữa, không được xem là chứng cứ theo quy định Điều 93 Bộ luật tố tụng dân sự như đã phân tích trên Khế ước 2156 và 2287 đều có sự sửa chữa, bà H cũng xác nhận có ký khống cho ông K làm hồ sơ. Về mặt bản chất thể hiện bà H có vay tiền của NGÂN HÀNG N3 nên bà H phải chịu trách nhiệm về việc mình đã ký. Do đó trình bày của luật sư không được Hội đồng xét xử chấp nhận. [2.6.4] Xét về tính hợp pháp của việc thế chấp nhà của bà H, ông T1 tài sản đảm bảo của 02 Khế ước 2287 và 2156: Tòa án cấp sơ thẩm đã nêu rõ, các bên không thắc mắc nội dung này nên giữ nguyên phần này. [2.6.5] Xét yêu cầu của nguyên đơn đối với ông T1 về Khế ước vay vốn số 2185: Ở hồ sơ này đơn xin vay, Khế ước và Phiếu chi không có sửa chữa. Tuy đơn xin vay vốn và Khế ước vay vốn chỉ ghi tên ông T1 ở nhưng chỗ người xin vay và bên vay ký tên thì cả ông T1, bà H đều ký. Nguyên đơn yêu cầu ông T1 có nghĩa vụ trả số tiền gốc còn lại 500.000.000 đồng và tiền lãi tính đến ngày 27/9/2024 là 3.119.062.167 đồng. Nguyên đơn yêu cầu ông T1 phải có trách nhiệm hoàn trả gốc và lãi. Đại diện ông T1 vắng mặt không rõ lý do. Đại diện bà H cho rằng bà H không nhận tiền nên không đồng ý trả tiền. Căn cứ Bản kết luận giám định số 2997/C21(P7) ngày 27/02/2001 của V1 - Bộ C3 thì “43. Chữ ký Nguyễn Văn T1 ở mục: người xin vay và mục Bên vay trên đơn xin vay vốn ngày 10/11/1996 (ký hiệu A143), trên Phiếu chi ngày 11/11/1996 (ký hiệu A144) trên 04 Phiếu thu (ký hiệu A147, A148, A149, A150) với chữ ký của Nguyễn Văn T1 trên các tài liệu mẫu gửi giám định là chữ ký của cùng một người (T Khế ước 2185).

44. Chữ ký Lê Thị Thu H dưới mục: người xin vay và mục Bên vay trên Đơn xin vay vốn ngày 10/11/1996 (ký hiệu A143) với chữ ký của Lê Thị Thu H trên các tài liệu mẫu gửi giám định là chữ ký của cùng một người (Tập Khế ước 2185)”. Sổ nhật ký quỹ số 16 năm 1996 trang 58 có ghi Phiếu chi số 09 N 3014.2185 19 - 500.000.000 đồng. Vậy đã đủ cơ sở để xác định bà H, ông T1 có vay của NGÂN HÀNG N3 số tiền 500 triệu đồng. Do đó ông T1, bà H phải có trách nhiệm trả tiền gốc còn lại 500 triệu đồng. Tiền lãi nguyên đơn tính lãi trong hạn từ ngày vay 11/11/1996 đến ngày đáo hạn 11/5/1997 lãi suất theo thỏa thuận 1,25%/tháng là 37.916.667 đồng. Từ ngày 12/5/1997 đến ngày 27/9/2024 lãi suất quá hạn 1,875%/tháng là 3.125.312.500 đồng. Vậy số tiền lãi ông T1, bà H còn phải trả (37.916.667 đồng + 3.125.312.500 đồng) - 44.167.000 đồng đã trả = 3.119.062.167 đồng. Do đó yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về Khế ước 2185 có cơ sở chấp nhận. Hội đồng xét xử buộc ông T1, bà H cùng có trách nhiệm trả lãi trong hạn và quá hạn như nguyên đơn yêu cầu, tổng lãi phải trả tính đến hết ngày 27/9/2024 của Khế ước 2185 là 3.119.062.167 đồng. Xét tài sản đảm bảo trong Khế ước vay vốn số 2185 phần tài sản đảm bảo không ghi, tuy nhiên ở Điều VIII của Khế ước vay vốn có ghi: Bên A giữ hồ sơ nhà bên B 02 văn bản (nhưng không ghi rõ văn bản nào). Tại Phiếu chi số 09 ngày 11/11/1996 ghi thế chấp ½ kho 1A khu 4 B, A, tuy nhiên như đã phân tích tại mục [9.3.7] và [9.4] thì Ngân hàng N3 đã không thực hiện đúng quy trình thế chấp, ½ kho 1A khu 4 B không thuộc quyền sở hữu của ông T1, bà H theo quy định của pháp luật nên việc thế chấp vô hiệu. Không có cơ sở chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn. Do ông T1, bà H là vợ chồng và vay tiền kinh doanh thì có thế chấp dưới sự đồng ý của cả hai vợ chồng nên nguyên đơn khởi kiện từng bị đơn, xét thấy khoản nợ tuy từng cá nhân vay nhưng trong thời kỳ hôn nhân nên cả hai cùng có trách nhiệm đối với tổng số nợ mà nguyên đơn yêu cầu. Vậy tổng số tiền gốc ông T1, bà H có nghĩa vụ trả là 1,5 tỷ đồng; tổng số tiền lãi trong hạn và quá hạn tính đến ngày 27/9/2024 ông T1, bà H có nghĩa vụ trả là (3.119.062.167 đồng + 3.113.645.334 đồng + 3.113.438.167 đồng) = 9.346.145.668 đồng. [2.7] Đối với yêu cầu phản tố của bà H: Bà H có nộp cho Tòa án đối chiếu bản chính Phiếu thu ngày 23/3/1997, bà H nhờ bà Tăng Thị Mỹ K1 nộp tiền vào Ngân hàng N3 Chi nhánh C2 số tiền 200.000.000 đồng và ngày 15/3/1997 nộp tiếp số tiền 500.000.000 đồng nên nay bà yêu cầu Ngân hàng N3 hoàn trả cho bà số tiền 700 triệu đồng. Đại diện B2 xác định số tiền này không được NGÂN HÀNG N3 bàn giao nên không biết, không đồng ý trả số tiền này. 20 Bà N xác định số tiền bà H nộp vào theo 02 Phiếu thu trên là do ông T1 vay của cá nhân ông K1 01 tỷ đồng, nên Phiếu thu ngày 23/3/1997, bà H nhờ bà Tăng Thị Mỹ K1 nộp tiền vào Ngân hàng N3 Chi nhánh C2 số tiền 200.000.000 đồng và ngày 15/3/1997 nộp tiếp số tiền 500.000.000 đồng là để trả cho khoản vay này. Sẵn ấn chỉ (biểu mẫu) của Ngân hàng thì ông K1 lấy và ghi số tiền cho ông T1 ký, không phải tiền của NGÂN HÀNG N3 CHI NHÁNH C2 xuất ra nên Phiếu chi không có số Khế ước mà chỉ ghi chung số tài khoản vay. Khi bà H cho người đến trả tiền thì cũng lấy ấn chỉ điền vào rồi trả cho ông K1 chứ Ngân hàng không nhập số tiền vào. Lời khai của ông Hoàng Trọng K vào ngày 30/11/2000 khai rằng, số tiền 01 tỷ mà ông cho ông T1 bà H vay riêng có nguồn gốc từ việc ông K huy động vốn cổ phần được 15 tỷ và ông K đã giao cho ông Hà Ngọc T3 8 tỷ, còn giữ lại 7 tỷ nên ông mới cho ông T1 vay. Trên 02 Phiếu thu có chữ ký chỗ Giám đốc Ngân hàng, kiểm soát (là bà N ký), người nộp tiền, Phiếu thu ngày 15/3/1997 còn có thêm chữ ký của thủ quỹ. Về Phiếu chi bà N xuất trình thì có chữ ký chỗ Giám đốc Ngân hàng, kiểm soát (là bà N ký), người nhận tiền (ông T1). Đối chiếu với các phiếu thu, Phiếu chi của Ngân hàng đã được cơ quan Công an giám định thì các Phiếu thu bà H khởi kiện yêu cầu Ngân hàng hoàn trả tiền tuy cùng một ấn chỉ do Ngân hàng phát hành nhưng không đầy đủ chữ ký của người ghi sổ phụ, hoặc thủ quỹ, không có mộc đã thu tiền, trên Phiếu thu không ghi rõ nộp cho số Khế ước vay nào mà chỉ ghi chung chung số tài khoản là 30140001 đây là số kí hiệu chung của Ngân hàng do Phiếu thu được lập tại Ngân hàng, cũng không phải gửi tiết kiệm và trong sổ nhật ký quỹ của Ngân hàng không thể hiện thu số tiền 700 triệu đồng của bà H. Vì vậy Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu đòi lại 700 triệu đồng theo Phiếu thu ngày 23/3/1997 và ngày 15/3/1997 của bị đơn cũng như lập luận của Luật sư. Tại phiên tòa, đại diện nguyên đơn đề nghị bị đơn trả gốc và lãi làm một lần khi án có hiệu lực pháp luật là phù hợp nên có cơ sở chấp nhận. Kể từ ngày 28/9/2024, ông T1, bà H còn phải tiếp tục thanh toán cho B2 các khoản tiền lãi trên nợ gốc chưa thanh toán theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong Khế ước vay cho đến khi thanh toán xong nợ gốc. [2.8] Về án phí, lệ phí sơ thẩm: Giữ nguyên như án sơ thẩm.

[3]

Từ những phân tích trên, bà H và ông T1 kháng cáo không có căn cứ, không đưa ra tình tiết gì mới làm thay đổi nội dung vụ án.

Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bà H và ông T1, giữ nguyên bản án sơ thẩm như ý kiến của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa đề nghị. Ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông T1 không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không được chấp nhận.

[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: bà H và ông T1 được miễn án phí. 21