Bản án 253/2026/DS-PTTranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm

[1] Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến trình bày của các đương sự và ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, Hội đồng xét xử nhận định:

[2] Đơn kháng cáo của bà Trương Thị M và ông Lê Văn K được thực hiện trong hạn luật định và hợp lệ nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[3] Về thủ tục tố tụng: Bà Trương Thị H, bà Trương Thị T, bà Trương Thị T1 và ông Võ Văn K1 có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt; Ủy ban nhân dân xã L vắng mặt không có lý do, nên tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định tại Điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Xét kháng cáo của bà M và ông K cùng nội dung yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trương Thị S; Hội đồng xét xử nhận thấy: [4.1] Phần đất tranh chấp được xác định thuộc thửa 510, tờ bản đồ số 01, diện tích 9.330m2 và thửa số 751, tờ bản đồ số 01, diện tích 15.940m2, tọa lạc tại ấp T, xã L, huyện C, tỉnh Cà Mau được Ủy ban nhân dân huyện C cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cụ T2 vào ngày 20/11/1995. Đối với phần đất thuộc thửa số 510, tờ bản đồ số 01, diện tích 9.330m2 thì bà M và ông K đang quản lý, sử dụng, không đồng ý cho đo đạc thực tế. Phần đất tại thửa số 751, tờ bản đồ số 01, diện tích theo đo đạc thực tế là 13.421,3m2. [4.2] Các đương sự xác định cụ T3 chết ngày 05/11/2000 và cụ Trương Văn T2 (Tửu, T4) chết ngày 13/8/2003. Nguyên đơn bà S và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà B1 xác định cụ T3 và cụ T2 chết không để lại di chúc và các anh em của bà chưa chia thừa kế đối với phần đất do cụ T2 đứng tên thuộc thửa số 510, 751, nên các bà yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật. Phía bị đơn bà M và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà T1, bà H, bà T, bà M2 xác định phần đất thuộc thửa số 510 và thửa số 751 đã được cụ T2 và cụ T3 tặng cho bà M theo Tờ giao quyền sở hữu ngày 20/05/1995. Đồng thời, sau đó đã được anh chị em ruột đến Ủy ban nhân dân xã L ký văn bản từ chối nhận di sản của cụ T2 để cho bà M đứng tên toàn bộ phần đất trên. [4.3]

Xét thấy, tại phiên toà phúc thẩm, bà M xuất trình bản gốc “Tờ giao quyền sở hữu” đề ngày 18/05/95 có chữ ký của cụ T2 và có xác nhận của T7 ấp Trung Hưng ông Tạ Văn T8 ngày 18/05/95 và Bản gốc “Tờ giao quyền sở hữu” đề ngày 20/05/95 thể hiện người làm tờ giao quyền:

1. Trương Văn T2,

2. Nguyễn Thị T3, có xác nhận của Trưởng ấp T ông Tạ Văn T8; 02 Tờ giao quyền sở hữu trên, bà M xác định khi cha bà là ông T2 còn sống đã giao cho bà cất giữ; Tờ giao quyền sở hữu có nội dung: Nay vì tuổi già sức yếu, tôi không còn sức 8 lao động và tôi đang sống với con gái út tôi. Vậy tôi làm tờ giao quyền sở hữu và quyền sử dụng đất lại cho con và rể tôi; Con: Trương Thị M; Rể: Lê Vĩnh K2 đất vườn 9.330m2, đất ruộng 15.940m2. Đồng thời bà M còn cung cấp 02 tờ chứng thực do Ủy ban nhân dân xã L chứng thực số 14 ngày 14/10/2013 và số 14 ngày 18/7/2014 có đóng dấu đỏ của Ủy ban nhân dân xã L tại gốc trên bên trái, nội dung chứng thực thể hiện 06 chị em bà M gồm bà Trương Thị T1, bà Trương Thị M2, bà Trương Thị B, bà Trương Thị S, bà Trương Thị H, bà Trương Thị T từ chối nhận di sản của cụ T2. Tại phiên toà, bà B1 thừa nhận chữ ký, chữ viết họ tên trong văn bản chứng thực là do bà viết họ tên và ký. Mặt khác, vào năm 2014 bà T, bà H và bà M2 có “Tờ xác nhận” được Ủy ban nhân dân phường E, thành phố C chứng thực nội dung “Tôi xin xác nhận cha tôi là Trương Văn T2 có làm giấy cho đất cho em tôi là Trương Thị M là hoàn toàn đúng sự thật”. Ngày 23/02/2026 các bà Trương Thị H, bà Trương Thị T1, bà Trương Thị T có “Đơn yêu cầu” thể hiện nội dung: “Lúc sinh thời cha tôi có cho tất cả phần đất mà ông đứng tên cho em gái út tôi là bà Trương Thị M bằng tờ giao quyền sở hữu năm 1995 có chữ ký chứng kiến của bà Trương Thị T1 và chữ ký xác nhận của Trưởng ban nhân dân ấp là ông Tạ Văn T8”. [4.4] Từ nhận định, phân tích trên có căn cứ xác định khi còn sống cụ T2, cụ T3 đã định đoạt chuyển quyền sử dụng đất của các cụ tặng cho bà M là thực tế có xảy ra, được các con cụ T2, cụ T3 là bà H, bà T1, bà T, bà M2, bà M xác nhận. Việc vợ chồng bà M canh tác quản lý, sử dụng từ năm 1995 khi cụ T2, cụ T3 còn sống, đến năm 2023 không có ai có ý kiến.

Do đó, phần đất tranh chấp không còn là di sản của cụ T2, cụ T3, mà thuộc quyền sử dụng của bà M ông K2 từ thời điểm năm 1995. Hơn nữa, năm 2013, 2014 tất cả 06 chị em bà M có đến Ủy ban nhân dân xã L làm thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế được bà M, bà T1, bà H, bà T, bà M2 thừa nhận.

Vì vậy, bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là chưa phù hợp với nhận định nêu trên. Do các chứng cứ này mới xuất hiện ở giai đoạn phúc thẩm, nên Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Trương Thị M và ông Lê Văn K; Sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trương Thị S và yêu cầu độc lập của bà Trương Thị B. [4.5] Phần đất diện tích 13.421,3m2 thuộc thửa 751, tờ bản đồ số 01 được vợ chồng ông K, bà M cầm cố cho bà M1 vào ngày 28/02/2002 với 09 lượng vàng 24k, thời hạn cố là 05 năm. Phần đất này hiện bà M1 đang quản lý, sử dụng. Bản án sơ thẩm xác định vô hiệu hợp đồng cầm cố đất ngày 28/02/2002, đồng thời buộc bà M1, ông S1 trả lại đất để chia thừa kế cho các con cụ T2, cụ T3 và buộc bà M, ông K hoàn trả số vàng cho bà M1, ông S1 là chưa phù hợp. Do ở giai đoạn cấp phúc thẩm có căn cứ xác định phần đất thuộc thửa 510, 751 cụ T2, cụ Thường K3 còn sống đã tặng cho vợ chồng bà M, nên buộc bà vợ chồng bà M1 có nghĩa vụ giao trả phần đất diện tích 13.421,3m2 cho vợ chồng bà M và buộc vợ chồng bà M có nghĩa vụ hoàn trả 09 lượng vàng 24K cho vợ chồng bà M1. 9

[5]

Từ những phân tích trên, có cơ sở chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Trương Thị M, ông Lê Văn K. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số: 155/2025/DS-ST ngày 19 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Cà Mau.

[6] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau là chưa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không chấp nhận.

[7] Án phí dân sự phúc thẩm, bà Trương Thị M và ông Lê Văn K không phải chịu.