Bản án 06/2026/DS-STTranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết: Tranh chấp giữa các đương sự là tranh chấp về đòi lại quyền sử dụng đất cho mượn, bị đơn và đối tượng tranh chấp có địa chỉ tại khu vực V, phường N, thành phố Cần Thơ nên theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân khu vực 7- Cần Thơ thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền.

[2] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Đây là “Tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất cho mượn” là đúng với quy định tại khoản 9 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Về thủ tục tố tụng: Đối với bị đơn ông Đặng Văn T và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Danh M, anh Đặng Hoàng N3 và chị Nguyễn Thị Kha L đã được Toà án triệu tập hợp lệ đến lần thứ 2 nhưng vắng mặt không có lý do, nên Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, tiến hành xét xử vắng mặt đối với những người nêu trên theo quy định của pháp luật. 5

[4] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Dương Thị N, về việc yêu cầu Toà án buộc: Bị đơn ông Đặng Văn T và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vợ chồng anh Đặng Hoàng N3, chị Nguyễn Thị Kha L hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất đối với thửa đất số: 651, tờ bản đồ số 03 (thửa 20, tờ bản đồ số 69 chính quy), diện tích 211,3m2, tọa lạc khóm V, phường N, thành phố Cần Thơ với số tiền 80.000.000 đồng, Hội đồng xét xử xét thấy: [4.1] Xét về nguồn gốc đối với phần đất diện tích 211,3m2, thuộc thửa 651, tờ bản đồ số 03 (thửa 20, tờ bản đồ số 69 chính quy), Hội đồng xét xử xét thấy rằng: [4.1.1] Tại Công văn số 66/UBND ngày 05/10/2022 của Ủy ban nhân dân xã V cung cấp như sau: “…Qua đối đối chiếu sổ mục kê lưu trữ tại Ủy ban nhân dân xã V, thì phần đất thửa 651, tờ bản đồ số 03, diện tích 290m², loại đất T do ông Danh M1 đứng tên trên số mục kê địa chính và chưa cấp Giấy chứng nhận QSD đất. [4.1.2] Tại giấy xác nhận cùng ngày 26/9/2022 (có xác nhận của địa phương), ông Trương Văn Đ, ông Nguyễn Quốc H1 trình bày: Trước đây cụ Dương Văn H (là cha của bà N) và bà Dương Thị N có thửa đất và cất nhà ở tại ấp V, xã V, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Đến khoảng năm 1988, do cuộc sống quá khó khăn nên bà N đi làm thuê kiếm sống. Năm 1999 bà N có cho ông Nguyễn Quốc H1 mượn thửa đất của gia đình bà N làm trại cưa cưa củi, ông H1 hoạt động một thời gian thì nghỉ hoạt động. Đến năm 2003, thấy gia đình ông Đặng Văn T cất nhà tạm ở nơi hẻo lánh và gia đình xảy ra sự việc đau buồn. Lúc đó ông phụ trách ấp Đ, ông Nguyễn Quốc H1 là Bí thư Chỉ bộ, ông Nguyễn Thành R - Trưởng ban N5 giải quyết cho ông Đặng Văn T mượn và cất nhà ở tạm trên thửa đất của bà N, khi nào gia đình bà N về thì ông T di dời nhà đi nơi khác và giao trả đất lại đất cho gia đình bà N. Việc cho ông T mượn đất của bà N để cất nhà ở tạm thì các ông có lập biên bản. [4.1.3] Tại Biên bản hòa giải cơ sở ngày 26/01/2024 của Ủy ban nhân dân xã V, ông Đặng Văn T trình bày: Về diễn biến nguồn gốc thì ông thống nhất với lời trình bày của ông Nguyễn Thiện C là đúng.

Tuy nhiên, hiện nay điều kiện kinh tế gia đình ông khó khăn không có tiền trả lại cho bà N, ông C, nên ông thống nhất trả lại đất cho bà N, ông C. Mặt khác, tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ ngày 13/11/2025, ông T thừa nhận phần đất tranh chấp do địa phương kêu ông về cất nhà ở khoảng năm 1992. [4.1.4] Ngoài ra, tại biên bản ghi lời khai ngày 04/02/2026, ông Danh M1 trình bày: “…Đối với phần đất tranh chấp giữa bà Dương Thị N với ông Đặng Văn T trước đây là đất gốc của cha ông tên Danh M1.

Tuy nhiên, phần đất trên trước đây theo ông biết là cha của ông đã bán cho cha của bà Dương Thị N… Hiện nay gia đình ông không còn quyền lợi gì đối với phần đất đó. [4.2] Từ những cơ sở phân tích nêu trên tại các mục số [4.1.1], [4.1.2], [4.1.3] và [4.1.4], Hội đồng xét xử có cơ sở khẳng định: Phần đất tranh chấp có diện tích 211,3m2, thuộc thửa 651, tờ bản đồ số 03 (thửa 20, tờ bản đồ số 69 chính quy), tọa lạc khóm V, phường N, thành phố Cần Thơ có nguồn gốc của ông Danh M1. 6 [4.3] Xét về quá trình sử dụng: Như đã nhận định tại mục số [4.2] thì nguồn gốc phần đất tranh chấp của ông Danh M1. Đến năm 1976, ông M1 đã chuyển nhượng lại cho ông Dương Văn H, bà Nguyễn Thị B (ông H và bà B là cha mẹ của bà N. Ông H chết năm 1984, bà B chết năm 1986. Sau khi bà B chết thì bà N trực tiếp quản lý, sử dụng. Vì bà N là người con duy nhất của ông H, bà B. Năm 1988, do hoàn cảnh khó khăn nên bà N đi làm thuê. Năm 1999, ông Nguyễn Quốc H1 là Trưởng Ban N5 hỏi mượn bà N thửa đất 651 để làm trại cưa để cưa củi mướn. Đến năm 2003, chính quyền địa phương giải quyết cho ông Đặng Văn T mượn thửa đất 651 của bà N cất nhà ở, khi nào bà N về thì ông T di dời đi nơi khác trả lại đất cho bà N sử dụng. Riêng bị đơn ông Đặng Văn T trình bày địa phương kêu ông về cất nhà ở từ năm 1992. Sau này thấy con của ông là anh Đặng Hoàng N3 không có nhà ở nên ông cho anh N3 một phần đất phía sau để cất nhà. [4.4] Xét việc nguyên đơn bà Dương Thị N yêu cầu ông Đặng Văn T, vợ chồng anh Đặng Hoàng N3, chị Nguyễn Thị Kha L hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất đối với phần diện tích thửa 211,3m2, thuộc thửa 651, tờ bản đồ số 03 (thửa 20, tờ bản đồ số 69 chính quy), tọa lạc khóm V, phường N, thành phố Cần Thơ với số tiền 80.000.000 đồng, Hội đồng xét xử xét thấy: [4.4.1] Như đã nhận định tại mục số [4.1.2] thì ông Trương Văn Đ, ông Nguyễn Quốc H1 là những người đại diện cho chính quyền địa phương trước đây vào năm 2003 đã giải quyết cho ông Đặng Văn T mượn phần đất trên để cất nhà ở, khi nào bà Dương Thị N về thì ông T dỡ nhà trả lại đất cho bà N. Điều này còn phù hợp với lời trình bày của ông Danh M là con của ông Danh M1 (chủ đất gốc trước đây) biết việc địa phương có mượn đất tranh chấp trên để cho ông T ở. Tại biên bản hòa giải cơ sở ngày 21/4/2022 và trong quá trình giải quyết vụ án, ông Đặng Văn T cũng thừa nhận phần đất trên ông được địa phương kêu về cất nhà ở. [4.4.2]

Tuy nhiên, ông T cho rằng: Ông chỉ có khả năng và đồng ý trả phần đất có căn nhà liên quan đến phần đất ông đang ở với số tiền 40.000.000 đồng cho bà N. Còn phần đất có căn nhà của vợ chồng Đặng Hoàng N3 và Nguyễn Thị Kha L thì vợ chồng N3 phải chịu phần này là 40.000.000 đồng, ông chỉ có khả năng trả phần của ông. [4.4.3] Ngược lại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Kha L là vợ của anh Đặng Hoàng N3 cho rằng: phần đất có căn nhà của vợ chồng chị đang ở là do cha chồng là ông Đặng Văn T cho cất nhà ở từ năm 2021. Nền đất của ông già chồng ở phía trước, nền nhà của vợ chồng chị ở phía sau và nhỏ hơn. Hiện vợ chồng chị có hoàn cảnh kinh tế khó khăn và nuôi 02 đứa con đang đi học.

Do đó, nếu vợ chồng chị chịu 40.000.000 đồng là thiệt thòi. Vợ chồng chị đồng ý chịu số tiền 20.000.000 đồng, còn số tiền 60.000.000 đồng thì ông già chồng chị chịu. [4.4.4] Theo Chứng thư thẩm định giá số: 0106/25.07/TA/STG ngày 23/7/2025 của Công ty Cổ phần D xác định: Ước tính tổng giá trị tài sản thẩm định giá trị quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại phần đất tranh chấp thuộc thửa số 651 (20 mới), tờ bản đồ số 03 (69 mới) là: 279.832.900 đồng. Trong đó, giá trị quyền sử dụng đất là 7 125.548.400 đồng.

Do đó, nguyên đơn bà Dương Thị N yêu cầu bị đơn ông Đặng Văn T và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vợ chồng anh Đặng Hoàng N3, chị Nguyễn Thị Kha L thanh toán giá trị quyền sử dụng đất với số tiền 80.000.000 đồng, là thấp hơn giá trị quyền sử dụng đất đã được thẩm định giá theo kết quả định giá thị trường như đã viện dẫn trên, là có lợi cho ông T, anh N3 và chị L. [4.4.5]

Tuy nhiên, việc vợ chồng anh Đặng Hoàng N3, chị Nguyễn Thị Kha L được ông Đặng Văn T - cha của anh N3 cho một nền đất để cất nhà đối với thửa đất tranh chấp là chưa được sự đồng ý của nguyên đơn bà Dương Thị N. Trong quá trình giải quyết vụ án chị L – vợ của anh N3 và anh N3 cũng không đồng ý hoàn trả ½ của số tiền 80.000.000 đồng.

Do đó, Hội đồng xét xử chỉ có căn cứ buộc ông T hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất cho bà Dương Thị N với số tiền 80.000.000 đồng là đúng với quy định của pháp luật. Việc nguyên đơn yêu cầu vợ chồng anh Đặng Hoàng N3, chị Nguyễn Thị Kha L cùng có trách nhiệm với ông Đặng Văn T hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất cho bà Dương Thị N đối với số tiền 80.000.000 đồng là không có căn cứ. Vợ chồng anh N3, chị L có hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất cho ông T như thế nào thì các bên tự thỏa thuận.

[5] Qua kết quả đo đạc thực tế, phần diện tích đất tranh chấp có tứ cận như sau: - H, giáp ông Đặng Hoàng N4, có số đo 2,83m + 9,67m + 8,50m + 11,21m; - H, giáp ông Tô Ánh Q, có số đo 2,79m + 9,73m + 8,56m + 9,05m; - H, giáp Kênh xáng P - Cà Mau, có số đo 6,46m; - Hướng Bắc, giáp đường H, có số đo 7,42m. Diện tích 211,3m² (trong đó: diện tích thuộc chỉ giới giao thông là 89,6m2 và diện tích thuộc hành lang bảo vệ kênh là 57,4m2), thuộc thửa số 20, tờ bản đồ số 69 chính quy (là thửa 651, tờ bản đồ 03 cũ), tọa lạc tại ấp V, xã V, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng (nay là khóm V, phường N, thành phố Cần Thơ). (Kèm theo Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đât)

[6] Khi bản án có hiệu lực pháp luật ông Đặng Văn T có quyền liên hệ đến cơ quan có thẩm quyền để đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích thửa đất tranh chấp như đã phân tích tại mục số

[5].

[6] Tài sản trên đất tranh chấp: [6.1] Căn nhà của ông Đặng Văn T, có kết cấu: Khung cột bê tông cốt thép, vách xây tường gạch 10cm, nền lát gạch men, máy tol, đòn tay gỗ, không trần. Có diện tích 4,5m x 16m = 72m2. [6.2] Căn nhà của ông Đặng Hoàng N3, chị Nguyễn Thị Kha L, có kết cấu: Khung cột gỗ, vách tol, nền lát gạch men, máy tol, đòn tay gỗ. Có diện tích 6,1m x 10m = 61m2.

[7] Xét lời đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn chỉ có căn cứ đối với việc yêu cầu buộc bị đơn ông Đặng Văn T hoàn trả giá trị quyền 8 sử dụng đất với số tiền 80.000.000 đồng; không chấp nhận việc nguyên đơn yêu cầu vợ chồng anh Đặng Hoàng N3, chị Nguyễn Thị Kha L cùng với ông Đặng Văn T cùng thanh toán cho bà Dương Thị N số tiền 80.000.000 đồng.

[8] Xét lời đề nghị của Vị Kiểm sát viên là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[9] Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là 11.781.903 đồng. Số tiền này do nguyên đơn nộp tạm ứng trước. Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn ông Đặng Văn T phải có trách nhiệm hoàn lại số tiền nêu trên cho bà Dương Thị N.

[10] Về án phí: - Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận, nên bị đơn ông Đặng Văn T phải chịu án phía dân sự sơ thẩm theo quy định.

Tuy nhiên, ông T thuộc trường hợp người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. - Nguyên đơn bà Dương Thị N không phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm. Đồng thời, khi nộp đơn khởi kiện bà N có đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng án phí và được Tòa án chấp nhận (do thuộc trường hợp người cao tuổi) nên không đặt ra xem xét việc hoàn lại tiền tạm ứng án phí đối với bà N.