Bản án 205/2026/DS-PTTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

Sau khi nghiên cứu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ có lưu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, nghe ý kiến tranh luận của các đương sự và ý kiến phát biếu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau, sau khi thảo luận, nghị án, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bị đơn được nộp trong hạn luật định và đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo quy định. Căn cứ Điều 273 và Điều 276 của Bộ luật Tố tụng dân sự, được chấp nhận xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét nội dung kháng cáo của bị đơn, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng: [2.1] Xét kháng cáo về tính hợp pháp của các biên nhận giao nhận tiền hụi: Bị đơn kháng cáo cho rằng bà không ký bất kỳ văn bản nào thể hiện "biên nhận tiền hụi' đề ngày 25/7/2023 và ngày 02/8/2023 mà bà chỉ thừa nhận có ký vào 01 văn bản do nguyên đơn đưa cho vào ngày 22/8/2023 âm lịch trong tình trạng bị uy hiếp, ép buộc ký, tinh thần hoảng loạn và sức khỏe không đảm bảo.

Tuy nhiên, căn cứ Biên bản lấy lời khai của đương sự ngày 18/11/2025 (bút lục 25), biên bản hòa giải ngày 18/11/2025 (bút lục 32) và biên bản phiên tòa ngày 31/12/2025 (bút lục 46), thể hiện quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà sơ thẩm, bị đơn bà H đều thừa nhận chữ ký trong 02 tờ "biên nhận tiền hụi' đề ngày 25/7/2023 và ngày 02/8/2023 là chữ ký của bà. Mặc dù bà H cho răng bị ép buộc và ký trong tình trạng không minh mẫn, nhưng trong suốt quá trình tố tụng, bà không đưa ra được chứng cứ chứng minh có sự cưỡng ép, đe dọa từ phía bà T. Việc bà H nhập viện điều trị bệnh là sự thật, nhưng không đồng nghĩa với việc bà mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm ký kết các biên nhận nêu trên.

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thấm căn cứ 02 tờ "biên nhận tiền hụi' đề ngày 25/7/2023 và ngày 02/8/2023 để xác định thực tế có việc giao dịch hụi giữa các bên là phù hợp. [2.2] Xét kháng cáo về việc yêu cầu xem xét lại tiền lãi đã đóng: Bà H kháng cáo cho rằng trong bản án sơ thẩm xác định đối với số tiền lãi đã đóng, bà không yêu cầu tính lại là hoàn toàn không chính xác. Bà H đã đóng lãi cho bà T 300.000.000 đồng. Qua kiểm tra hồ sơ vụ án, cũng tại Biên bản lấy lời khai của đương sự ngày 18/11/2025 (bút lục 25), biên bản hòa giải ngày 18/11/2025 (bút lục 32) và biên bản phiên tòa ngày 31/12/2025 (bút lục 46), bà H xác định không có tài liệu, chứng cứ chứng minh có việc đóng lãi 300.000.000 đồng, đồng thời không yêu cầu tính 4 lại tiền lãi đã đóng.

Do đó, trong bản án sơ thẩm, tại phần nội dung vụ án về lời trình bày của bị đơn thể hiện nội dung: "đối với số tiền lãi đã đóng, bà không yêu cầu tính lại" là đúng với ý kiến trình bày của bà trong quá trình tô tụng.

Xét thấy, bà T không thừa nhận giao dịch vay tiền, không thừa nhận có việc trả tiền lãi, bà H cho rằng đã trả tiền lãi 300.000.000 đồng cho bà T nhưng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ chứng minh nên không có cơ sở xem xét. [2.3] Xét kháng cáo về việc cho rằng nguyên đơn có dấu hiệu gian lận khi các thông tin liên quan đến người chủ hụi không đúng sự thật, lời khai của nguyên đơn không nhất quán: Qua kiêm tra và làm việc với nguyên đơn là bà T xác định ông Lê Minh H1 chủ hụi ở ấp H, xã Đ, tỉnh Cà Mau.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, bà T cung cấp địa chỉ của ông H1 tại ấp M nên khi Tòa án cấp sơ thẩm xác minh tại ấp M, chính quyền địa phương xác nhận tại địa phương không có người nêu trên. Tại biên bản xác minh ngày 09/3/2026 của Tòa án cấp phúc thẩm, ông Lê Minh H1 xác định có quen biết với cả nguyên đơn và bị đơn, ông H1 xác định ông có làm chủ hụi và bà T có chơi 03 chưng hụi loại 3.000.000 đồng và 5.000.000 đồng như bà T trình bày, hiện nay các chưng hụi đã mãn. Như vậy, thực tế giao dịch hụi giữa nguyên đơn và bị đơn có chủ hụi là ông HI đúng như phía nguyên đơn trình bày. Đối với việc bị đơn cho rằng tại Công an xã L (cũ), nguyên đơn khai số tiền hụi 210.000.000 đồng nhưng tại phiên tòa sơ thẩm ngày 31/12/2025, nguyên đơn khai số tiền hụi 320.000.000 đồng.

Xét thấy, số tiền hụi giao dịch giữa các bên là 207.000.000 đồng, tại đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả số tiền nợ hụi 312.000.000 đồng là tiền nguyên đơn yêu cầu tính theo hụi chết, do nguyên đơn cho rằng dây hụi đã mãn nên có sự chênh lệch giữa tiền hụi bị đơn nhận và tiền nguyên đơn yêu cầu trả.

Vì vậy, việc cho rằng lời khai của nguyên đơn không nhất quán là không phù hợp. Tòa án cấp sơ thấm cũng chỉ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với số tiền hụi bị đơn thực tế đã nhận là 207.000.000 đồng và tính tiền lãi theo lãi suât tôi thiêu là 10%/năm (tương đương 0,83/tháng) theo quy định tại khoan 2 Điêu 468 Bộ luật Dân sự năm 2015. Việc chỉ buộc bị đơn trả tiên hụi thực nhận và tính tiền lãi theo mức lãi suất tối thiểu nêu trên mà không tính theo số tiền hụi chết phải trả là đã xem xét, đảm bảo quyền lợi cho phía bị đơn. [2.4] Đối với việc đề nghị được trả nợ dần không thuộc thẩm quyền của Tòa án, các đương sự có quyên thỏa thuận trong giai đoạn thi hành án. [2.5] Đối với yêu cầu xác minh nhân chứng về việc "quấy rối" không làm thay đổi bản chất nghĩa vụ trả nợ đã được xác lập bằng văn bản nên không cần thiết phải xác minh.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ các chứng cứ, khách quan và áp dụng đúng quy định pháp luật nên kháng cáo của bị đơn là không có căn cứ chấp nhận, cần giữ nguyên bản án sơ thẩm. 5

[3] Xét đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo không được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự phúc thâm theo quy định của pháp luật.