Bản án 73/2025/DS-STTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và sau khi nghe đương sự trình bày tại phiên Tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bà Phạm Thị Tuyết T có đơn khởi kiện yêu cầu tranh chấp hụi với bà Hồ Thị Minh Đ. Đây là tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà Đ cư trú tại phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đông, nên vụ án thuộc thâm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 15 - Lâm Đồng theo điểm a khoản 1 Điều 35 và khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự. Về sự vắng mặt của nguyên đơn, bị đơn, trước khi mở phiên tòa nguyên đơn, bị đơn đã có đơn xin xét xử vắng mặt.

Xét thấy, việc xin vắng mặt là ý chí, nguyện vọng của nguyên đơn, bị đơn, vì vậy Tòa án vẫn tiến hành xét xử theo quy định khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về áp dụng pháp luật: Do giao dịch giữa các đương sự xác lập vào thời điểm Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực nên Tòa án áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2015 để giải quyết vụ án. Về quan hệ pháp luật:

Xét thấy, việc các bên tham gia, góp và hốt huê đều được thực hiện tự nguyện, có thỏa thuận về phần huê, số tiền góp và thời điểm hốt, thể hiện đây là một hình thức huy động vốn trong dân gian - giao dịch hụi.

Vì vậy, Hội đồng xét xử có cơ sở áp dụng Điều 471 Bộ luật Dân sự để xác định quan hệ tranh chấp là tranh chấp hụi, phù hợp bản chất sự việc và đúng quy định pháp luật. Về chứng cứ: Tại phiên tòa, các đương sự không cung cấp bố sung tài liệu, chứng cứ gì mới.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ tài liệu, chứng cứ mà đương sự đã giao nộp và Tòa án đã thu thập theo khoản 1 Điều 96 của Bộ luật Tố tụng dân sự có trong hồ sơ để giải quyết vụ án.

[3] Về nội dung vụ án: - Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử nhận định:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn giao nộp và tài liệu, chứng cứ Tòa án thu thập được thế hiện: Tại "Số huê" lập ngày 20/7/2023 cùng lời trình bày của các đương sự, xác định bà Đ là chủ một dây huê gồm 15 phần, mỗi phần 10.000.000 đồng. Hàng tháng, mỗi thành viên phải đóng huê chết 10.000.000 đồng, số tiền hốt chót là 140.000.000 đồng. Trong quá trình tham gia, nguyên đơn đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng huê. Ngày 20/9/2024, đến lượt nguyên đơn hốt phần huê sau cùng với số tiên 140.000.000 đồng, nhưng bà Đ chỉ giao 50.000.000 đồng. Đối với 90.000.000 đồng còn lại, các bên thỏa thuận bà Phạm Thị Tuyết Á có nghĩa vụ thay bà Đ trả 70.000.000 đồng cho nguyên đơn. Nguyên đơn và bị đơn đều thừa nhận sự việc này, nên đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Do đó, có căn cứ xác định giữa các bên có thỏa thuận tham gia dây huê. Đối với 20.000.000 đồng còn lại, nguyên đơn cho rằng bà Đ phải trả, nhưng bà Đ không đồng ý và cho rằng đã tất toán toàn bộ nghĩa vụ vào ngày 20/10/2024.

Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, bà Đ có nghĩa vụ chứng minh cho lời khai của mình. Quá trình giải quyết, bà Đ không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào chứng minh việc đã thanh toán số tiền 20.000.000 đồng cho nguyên đơn.

Vì vậy, có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bà Đ phải trả cho bà T số tiền 20.000.000 đồng.

[4] Về án phí: Do yêu câu khởi kiện của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận nên bị đơn phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 2 Điều 26 Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.