Bản án 161/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Về tố tụng: Vụ án Dân sự về việc tranh chấp về hợp đồng tín dụng, thế chấp; bị đơn anh Trần Đức A và chị Dương Thị H có hộ khẩu thường trú tại: xóm T, xã T (nay là xã B), tỉnh Nghệ An. Căn cứ thông tin do Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Nghệ An cung cấp tại Công văn số 4995/QLXNC-Đ1 ngày 20/11/2024 thì anh Trần Đức A đã xuất cảnh ngày 01/7/2024 trước khi Ngân hàng TMCP V khởi kiện, hiện anh Trần Đức A chưa có thông tin nhập cảnh.

Do đó, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An theo quy định tại khoản 1 Điều 30, khoản 3 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 37, Điều 469 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về sự vắng mặt của bị đơn anh Trần Đức A, chị Dương Thị H: Căn cứ thông tin do Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Nghệ An và xác minh qua chính quyền địa phương cung cấp thì anh Trần Đức A đã xuất cảnh ra nước ngoài, chị Dương Thị H vắng mặt tại địa phương. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa anh A, chị H đều vắng mặt và không có văn bản trình bày ý kiến gửi Tòa án. Tòa án đã ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm và niêm yết các văn bản này tại nơi cư trú của anh A, chị H và UBND xã nơi anh A, chị H cư trú nhưng anh A, chị H đều vắng mặt không có lý do.

Xét thấy, đây là vụ án liên quan đến nghĩa vụ của bên vay phát sinh từ hợp đồng tín dụng đã được ký kết và giải ngân tiền vay, anh A, chị H vắng mặt tại nơi cư trú nhưng không thông báo cho Ngân hàng TMCP V và người kế thừa một phần quyền và nghĩa vụ tố tụng Công ty cổ phần M biết địa chỉ mới nên được xác định là trường hợp cố tình giấu địa chỉ. Theo quy định tại khoản 2 Điều 227, Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án đưa vụ án ra xét xử là đúng pháp luật.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP V và Công ty cổ phần M, thấy rằng: [3.1]. Về nợ gốc:

Căn cứ vào ý kiến trình bày của Ngân hàng, Công ty cổ phần M và các tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp thể hiện ngày 14/12/2023, anh Trần Đức A và chị Dương Thị H đã ký Hợp đồng cho vay hạn mức số 10091995 với Ngân hàng TMCP V – Chi nhánh H – Phòng Giao dịch H để vay số tiền 1.090.000.000 đồng. Việc ký kết hợp đồng là tự nguyện, tại thời điểm ký kết các bên đều có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội nên Hợp 5 đồng tín dụng này có hiệu lực pháp luật đối với các bên đã ký kết. Ngày 14/12/2023, anh Trần Đức A và chị Dương Thị H đã nhận đủ số tiền vay 1.090.000.000 đồng. Quá trình thực hiện hợp đồng anh Trần Đức A và chị Dương Thị H đã trả được cho Ngân hàng 24.181.666 đồng tiền lãi, chưa trả được đồng tiền gốc nào. Thời hạn vay là 12 tháng. Theo quy định tại mục 6 Điều 1 Khế ước nhận nợ thì anh Trần Đức A và chị Dương Thị H phải trả nợ gốc cho ngân hàng vào cuối kỳ và lãi cho Ngân hàng theo định kỳ 01 tháng/lần vào ngày 15 hàng tháng; kỳ trả lãi đầu tiên vào ngày 15/01/2024. Anh Trần Đức A và chị Dương Thị H đã trả lãi hàng tháng đến ngày 30/6/2024, sang kỳ lãi tiếp theo anh Trần Đức A và chị Dương Thị H không lãi hàng tháng cho Ngân hàng nên toàn bộ khoản nợ đã bị chuyển sang nợ quá hạn. Do đó Ngân hàng khởi kiện yêu cầu anh Trần Đức A và chị Dương Thị H phải trả nợ số tiền gốc 1.090.000.000 đồng là có căn cứ. Ngày 30/9/2024 và ngày 30/11/2024, Ngân hàng TMCP V (V) đã bán cho Công ty cổ phần M 99% khoản nợ của anh Trần Đức A và chị Dương Thị H theo các Hợp đồng mua bán nợ số 08/2024/VPB-M ngày 30/9/2024, Hợp đồng mua bán nợ số 14/2024/VPB-M ngày 30/11/2024 và Phụ lục Mua bán nợ kèm theo giữa Ngân hàng TMCP V và Công ty cổ phần M, bao gồm các khoản nợ gốc, nợ lãi, nợ lãi quá hạn, tiền phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và các nghĩa vụ tài chính khác (nếu có) phát sinh theo các Hợp đồng cho vay hạn mức mà anh Trần Đức A và chị Dương Thị H đã ký kết với V. Sau khi bán xác định V sở hữu 1%, Công ty cổ phần M sở hữu 99% tính trên số dư nợ gốc, nợ lãi trong hạn, nợ lãi quá hạn, tiền phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và các nghĩa vụ tài chính khác phát sinh theo các Văn kiện tín dụng đã ký giữa anh Trần Đức A và chị Dương Thị H với V.

Do đó, cần buộc anh Trần Đức A và chị Dương Thị H phải trả cho V và Công ty cổ phần M số tiền gốc 1.090.000.000 đồng, trong đó trả cho V 10.900.000 đồng; trả cho Công ty cổ phần M 1.079.100.000 đồng là có căn cứ và phù hợp với quy định tại Điều 95 Luật các tổ chức tín dụng, Điều 466 Bộ luật Dân sự. [3.2] Về lãi suất: Theo quy định tại mục 9 Điều 1 Hợp đồng cho vay hạn mức số 10091005 ngày 14/12/2023 và Khế ước nhận nợ ngày 14/12/2023 các bên đã ký kết thì lãi suất cho vay trong hạn tại thời điểm giải ngân là 7.49%/năm (lãi suất được tính theo năm với một năm là 365 ngày), lãi suất cho vay trong hạn sẽ được cố định trong vòng 3 tháng kể từ ngày giải ngân. Hết thời hạn cố định, lãi suất cho vay trong hạn được điều chỉnh định kỳ 03 tháng/lần tính từ ngày điều chỉnh lãi suất đầu tiên. Mức điều chỉnh lãi suất được xác định bằng mức lãi suất cơ sở VNĐ áp dụng đối với khoản vay có tài sản bảo đảm dành cho khách hàng cá nhân kỳ hạn 12 tháng được bên Ngân hàng công bố, có hiệu lực tại thời điểm điều chỉnh cộng biên độ 4%/năm, lãi suất quá hạn: bằng 150% mức lãi suất trong hạn, kể từ thời điểm phát sinh nợ quá hạn, lãi suất chậm trả: bằng 150% lãi suất cho vay trong hạn áp dụng tại thời điểm chậm trả lãi nhưng tối đa không quá 10%/năm tính trên số dư lãi chậm trả, tương ứng với thời gian chậm trả. Như vậy, lãi suất mà các bên thỏa thuận trong Hợp đồng cho vay là đúng quy định pháp luật, phù hợp với quy định tại Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng; Thông tư số 39/2016/TT- 6 NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng. Lãi suất đã được Ngân hàng và Công ty cổ phần M tính toán cụ thể chi tiết tại bảng kê tính lãi đến ngày tuyên án sơ thẩm 16/9/2025 như sau: lãi trong hạn 46.829.178 đồng, lãi quá hạn 235.961.915 đồng, lãi chậm trả 21.672.685 đồng; tổng cộng: 304.463.778 đồng. Quá trình vay vốn, anh Trần Đức A và chị Dương Thị H đã trả cho Ngân hàng được 24.181.666 đồng tiền lãi. Số tiền lãi chưa trả còn lại: Lãi trong hạn 22.647.512 đồng, lãi quá hạn 235.961.915 đồng, lãi chậm trả 21.672.685 đồng; tổng cộng 280.282.112 đồng. Việc tính toán trên phù hợp với nội dung các bên thỏa thuận tại Hợp đồng cho vay hạn mức và các quy định của pháp luật nên có cơ sở chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng và Công ty cổ phần M.

Vì vậy, buộc anh Trần Đức A và chị Dương Thị H phải trả cho Ngân hàng và Công ty cổ phần M số tiền lãi nêu trên; trong đó: Trả cho V 2.802.821 đồng tiền lãi (gồm: lãi trong hạn 226.475 đồng, lãi quá hạn 2.359.619 đồng, lãi chậm trả 216.727 đồng); trả cho Công ty cổ phần M 277.479.291 đồng tiền lãi (gồm: lãi trong hạn 22.421.037 đồng, lãi quá hạn 233.602.296 đồng, lãi chậm trả 21.455.958 đồng). Như vậy, tổng số tiền mà anh Trần Đức A và chị Dương Thị H phải trả cho Ngân hàng TMCP V và Công ty cổ phần M là 1.370.282.112 đồng (gồm nợ gốc 1.090.000.000 đồng, lãi trong hạn 22.647.512 đồng, lãi quá hạn 235.961.915 đồng, lãi chậm trả 21.672.685 đồng); Trong đó: Trả nợ cho V 13.702.821 đồng (gồm: Nợ gốc 10.900.000 đồng, lãi trong hạn 226.475 đồng, lãi quá hạn 2.359.619 đồng, lãi chậm trả 216.727 đồng); trả cho Công ty cổ phần M 1.356.579.291 đồng (gồm nợ gốc 1.079.100.000 đồng, lãi trong hạn 22.421.037 đồng, lãi quá hạn 233.602.296 đồng, lãi chậm trả 21.455.958 đồng). [3.3] Xét yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, thấy rằng: Để bảo đảm cho khoản vay, anh Trần Đức A và chị Dương Thị H đã thế chấp thửa đất số 236, tờ bản đồ số 18, diện tích 200m2 tại tổ dân phố 13, thị trấn Hương Khê, huyện Hương Khê (nay là xã Hương Khê), tỉnh Hà Tĩnh và tài sản gắn liền với đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số DE 948966 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh cấp ngày 01/6/2022 mang tên anh Trần Đức A, chị Dương Thị H theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số LN2210257201089 ngày 27/10/2022 và Hợp đồng sửa đổi, bổ sung hợp đồng số 01/PLHĐ ngày 19/12/2023 giữa anh Trần Đức A và chị Dương Thị H với Ngân hàng TMCP V, chi nhánh Hà Tĩnh, phòng Giao dịch Hồng Lĩnh.

Xét thấy, tài sản thế chấp nêu trên thuộc quyền sử dụng của anh Trần Đức A và chị Dương Thị H. Việc thế chấp tài sản của anh Trần Đức A và chị Dương Thị H là trên cơ sở tự nguyện. Hợp đồng thế chấp sau khi ký kết đã được công chứng tại Phòng Công chứng số 2 tỉnh Hà Tĩnh và đăng ký giao dịch bảo đảm tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Hương Khê – Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh.

Vì vậy, Hợp đồng thế chấp này đã đảm bảo theo đúng các trình tự, thủ tục quy định tại Điều 317, 319 Bộ luật Dân sự nên có hiệu lực pháp luật và làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với các bên ký kết.

Vì vậy, có cơ sở chấp nhận yêu cầu của V và 7 Công ty cổ phần M: Trong trường hợp anh Trần Đức A và chị Dương Thị H không thanh toán hoặc không thanh toán đầy đủ số tiền nợ thì V và Công ty cổ phần M có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự xử lý tài sản thế chấp nêu trên để thu hồi nợ. Số tiền thu được từ việc xử lý tài sản đảm bảo được thanh toán cho Công ty cổ phần M và V theo đúng tỷ lệ sở hữu của mỗi bên đối với từng khoản nợ. Trường hợp số tiền thu được từ việc xử lý tài sản bảo đảm không đủ nghĩa vụ trả nợ, thì anh Trần Đức A và chị Dương Thị H phải có nghĩa vụ trả hết nợ cho Công ty cổ phần M và V.

[4] Đối với yêu cầu: Trong trường hợp tài sản bảo đảm sau khi kê biên, phát mại không đủ trả nợ, V và Công ty cổ phần M có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án xác minh, kê biên, phát mại các tài sản khác của anh Trần Đức A và chị Dương Thị H để tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho V và Công ty cổ phần M cho đến khi anh Trần Đức A và chị Dương Thị H thực tế thanh toán hết toàn bộ (các) khoản nợ, không thuộc thẩm quyền của Tòa án nên không xem xét.

[5] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Ngân hàng TMCP V tự nguyện chịu nên miễn xét.

[6]. Về án phí: Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên anh Trần Đức A và chị Dương Thị H phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả cho Ngân hàng số tiền tạm ứng án phí đã nộp.