Bản án 232/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Theo đơn khởi kiện và quá trình giải quyết, nguyên đơn Ngân hàng X yêu cầu bị đơn bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 phải thanh toán tiền vay còn nợ nên đây là vụ án “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” theo quy định tại Điều 463 của Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 91, 95 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010, sửa đổi bổ sung năm 2017 (nay là các Điều 100, 103 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024). [1.2] Về thẩm quyền: Tại thời điểm thụ lý, bị đơn bà Lê Thị Quế P1, ông Nguyễn Thanh P2 cư trú tại phường Hiệp An, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (nay là phường Chánh Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh) nên căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a 8 khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật tố tụng hành chính, Luật tư pháp người chưa thành niên, Luật phá sản và Luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực A - Thành phố Hồ Chí Minh. [1.3] Về việc tham gia phiên tòa của đương sự: Bị đơn ông Nguyễn Thanh P2; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị T3, người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà Vương Thị T là ông Lê Quang S đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai để tham gia phiên tòa sơ thẩm, nhưng vắng mặt không có lý do. Căn cứ quy định tại các Điều 227, 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự có tên nêu trên theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án. [1.4] Về việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Quá trình giải quyết, ngày 04/12/2025, nguyên đơn Ngân hàng X có đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với bị đơn bà Lê Thị Quế P1, ông Nguyễn Thanh P2 về số tiền nợ là 257.889.923 đồng (trong đó: đã thu nợ gốc: 231.210.000 đồng; thu nợ lãi và phí phạt trả nợ trước hạn: 26.679.923 đồng) và rút yêu cầu phát mãi đối với tài sản thế chấp là 01 xe ô tô hiệu Kia Morning GT-Line BKS 61K-139.77 do Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Bình Dương cấp ngày 14/9/2022.

Xét thấy, việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện và phù hợp quy định tại khoản 2 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Đình chỉ xét xử một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với bị đơn về các yêu cầu theo đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện ngày 04/12/2025.

[2] Về yêu cầu thanh toán: [2.1] Ngân hàng X và bà Lê Thị Quế P1, ông Nguyễn Thanh P2 đã ký kết Hợp đồng tín dụng số 1800LAV200091382 ngày 19/10/2020; Hợp đồng tín dụng số 1800LAV200091390 ngày 19/10/2020; Hợp đồng tín dụng số 1800LAV220006765 ngày 21/01/2022; Hợp đồng tín dụng số 1800LAV230012630 ngày 24/02/2023. Sau khi ký kết, Ngân hàng X đã tiến hành giải ngân và bà Lê Thị Quế P1, ông Nguyễn Thanh P2 đã nhận nợ theo các Khế ước nhận nợ số 1800LDS200002383 ngày 18/11/2020; số 1800LDS210000780 ngày 13/4/2021; số 1800LDS210001284 ngày 10/6/2021 và số 1800LDS220000218 ngày 21/01/2022.

Xét thấy, các thỏa thuận của các đương sự trong các hợp đồng tín dụng và khế ước nhận nợ nêu trên là hoàn toàn tự nguyện, không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội và phù hợp quy định của pháp luật nên có giá trị pháp lý và phát sinh hiệu lực thi hành đối với các bên tham gia giao dịch. [2.2] Nguyên đơn xác định sau khi được giải ngân số tiền vay, bị đơn đã vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ thanh toán đối với nguyên đơn, không thực hiện trả nợ trong các kỳ thanh toán. Tạm tính đến ngày 16/12/2025, số tiền bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 còn nợ Ngân hàng X là 1.832.396.927 đồng, trong đó: nợ gốc là 1.337.559.259 đồng; nợ lãi trong hạn là 141.387.285 đồng; nợ lãi quá hạn là 88.151.086 đồng; nợ lãi phạt chậm trả lãi và phí phạt là 14.767.019 đồng; nợ thẻ tín dụng là 250.535.278 đồng. Nay Ngân hàng X khởi kiện yêu cầu bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 phải thanh toán cho Ngân hàng toàn bộ số tiền còn nợ tính đến ngày 16/12/2025 là 1.832.396.927 đồng. 9 [2.3] Quá trình giải quyết, bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 xác nhận số tiền vay và số tiền hiện còn nợ như Ngân hàng X trình bày là đúng. Tại phiên tòa, bà Lê Thị Quế P1 xin Ngân hàng cho vợ chồng bà được trả nợ gốc, thẻ tín dụng và xin miễn, giảm tiền lãi. Về thời gian thanh toán, bà P xin Ngân hàng cho thời gian từ 06 tháng đến 09 tháng để gia đình bán tài sản trả nợ cho Ngân hàng và giải chấp tài sản thế chấp.

Tuy nhiên, Ngân hàng X chỉ chấp nhận cho thời gian thanh toán từ ngày 24/12/2025 đến ngày 31/03/2026. [2.4]

Xét thấy, bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ, dù đã được Ngân hàng X thông báo nhắc nợ nhiều lần, nhưng vợ chồng bà P vẫn không thực hiện việc thanh toán cho Ngân hàng X là đã vi phạm thỏa thuận của các bên tại các hợp đồng tín dụng đã ký kết.

Do đó, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn phải thanh toán tổng số tiền tính đến ngày 16/12/2025 là 1.832.396.927 đồng, thời gian từ ngày 24/12/2025 đến ngày 31/3/2026 là có căn cứ chấp nhận, phù hợp quy định tại các Điều 463, 466, 468, 470 của Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 91, 94, 95 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010, sửa đổi bổ sung năm 2017 (nay là các Điều 100, 102, 103 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024); Điều 8 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm và Điều 13 Văn bản hợp nhất số 21/VBHN-NHNN ngày 16/7/2024 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hợp nhất Thông tư về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, Chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng. [2.5] Từ ngày 17/12/2025 đến khi thi hành án xong, bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 còn phải tiếp tục trả lãi theo mức lãi suất các bên đã thỏa thuận trong các Hợp đồng tín dụng và các khế ước nhận nợ đã ký kết.

[3] Đối với yêu cầu xử lý tài sản thế chấp: [3.1] Để đảm bảo nghĩa vụ cho các khoản vay nêu trên, Ngân hàng X và ông Lê Văn A, bà Vương Thị T đã ký kết với nhau hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 163/EIB-BD/TD-TC/20 ngày 19/10/2020 để thế chấp quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 150, tờ bản đồ số 07, tại phường Hiệp An, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (nay là phường Chánh Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AM 111992, số vào sổ H37706 do Ủy ban nhân dân thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương cấp ngày 10/04/2008 cho ông Lê Văn A. Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 163/EIB-BD/TD-TC/20 đã được Văn phòng Công chứng Trần Thị Thanh Mai chứng nhận, theo số công chứng 9583, quyển số 10 TP/CC- SCC/HĐGD ngày 19/10/2020 và đăng ký thế chấp tại Chi nhánh Văn Phòng đăng ký đất đai thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương ngày 20/10/2020. [3.2]

Xét thấy, hợp đồng thế chấp đã được các bên tự nguyện ký kết, hợp đồng được công chứng chứng thực và được đăng ký giao dịch bảo đảm tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố Thủ Dầu Một là phù hợp với quy định tại các Điều 299, 303, 317, 318, 319 và 320 của Bộ luật Dân sự năm 2015; điểm a khoản 1 Điều 4 Nghị định 102/2017/NĐ-CP ngày 01/9/2017 của Chính phủ về đăng ký biện pháp bảo đảm và Nghị định 21/2021/NĐ-CP ngày 19/3/2021 của Chính phủ quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. [3.3] Theo thỏa thuận trong Hợp đồng thế chấp khi bên vay vi phạm nghĩa vụ thì Ngân hàng X có quyền xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ. Ngày 12/7/2022, bà 10 Vương Thị T chết, theo trích lục khai tử số 214/TLKT-BS ngày 12/7/2022 của Ủy ban nhân dân phường Hiệp An (nay là phường Chánh Hiệp). Bà Vương Thị T có cha là ông Vương Văn T chết ngày 17/9/2005, mẹ là bà Cao Thị T chết ngày 25/01/2021, chồng là ông Lê Văn A và 04 người con chung với ông Lê Văn A là bà Lê Thị Quế P1, bà Lê Thị Cẩm L, ông Lê Quang T2, ông Lê Quang S.

Do đó, người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bà Vương Thị T được xác định là ông Lê Văn A, bà Lê Thị Quế P1, bà Lê Thị Cẩm L, ông Lê Quang T2, ông Lê Quang S. Tại khoản 1 Điều 615 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Quá trình giải quyết, ông Lê Văn A xác định trường hợp bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng X thì bà Lê Thị Quế P1, ông Lê Văn A, bà Lê Thị Cẩm L đồng ý để Ngân hàng yêu cầu cơ quan thi hành án có thẩm quyền phát mãi tài sản thế chấp để thu hồi nợ. Đối với ông Lê Quang T2 thì trong quá trình giải quyết, ông T yêu cầu được quyền ưu tiên mua lại tài sản thế chấp.

Tuy nhiên, tại phiên tòa hôm nay, ông T yêu cầu Ngân hàng cho thời gian để gia đình bán tài sản trả nợ và giải chấp tài sản thế chấp. Đối với ông Lê Quang S vắng mặt trong suốt quá trình tố tụng và không gửi văn bản trình bày đối với yêu cầu phát mãi tài sản của Ngân hàng X.

Do đó, trường hợp bị đơn không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thanh toán thì nguyên đơn được quyền yêu cầu cơ quan thi hành án có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ.

[4] Đối với tài sản gắn liền với đất: [4.1] Tại biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 28/5/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một (nay là Tòa án nhân dân Khu vực A - Thành phố Hồ Chí Minh) thể hiện thửa đất số 150, tờ bản đồ số 07 tại phường Hiệp An, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (nay là phường Chánh Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh) gồm có: 01 căn nhà một trệt một lầu, kết cấu cột, sàn, mái bê tông, tường gạch xây tô, cửa nhôm kính, nền gạch men của bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2; 01 căn nhà cấp 4 kết cấu tường gạch xây tô, mái tole, cửa sắt và kính, nền gạch men của ông Lê Văn A; 01 căn nhà cấp 4 kết cấu tường gạch xây tô, mái tole, nền gạch men, cửa nhôm kính của ông Lê Quang T2 và bà Phạm Thị T3. [4.2] Đối với căn nhà một trệt một lầu có kết cấu cột, sàn, mái bê tông, tường gạch xây tô, cửa nhôm kính nền gạch men do bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 xây dựng vào năm 2021. Căn nhà trên hiện do bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 quản lý, sử dụng. Bà Lê Thị Quế P1 và ông Nguyễn Thanh P2 xác định căn nhà trên cũng thuộc vào phần tài sản đã thế chấp cho Ngân hàng X nên trường hợp bị đơn không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thanh toán thì Ngân hàng được quyền yêu cầu cơ quan thi hành án có thẩm quyền phát mãi các tài sản gắn liền với phần đất thế chấp để thu hồi nợ. [4.3] Đối với căn nhà cấp 4, kết cấu tường gạch xây tô, mái tole, cửa sắt và kính, nền gạch men do ông Lê Văn A quản lý, sử dụng. Ông Lê Văn A xác định căn nhà trên cũng thuộc vào phần tài sản đã thế chấp cho Ngân hàng X nên trường hợp bị đơn không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ thanh toán thì Ngân hàng được quyền yêu cầu cơ quan thi hành án có thẩm quyền phát mãi các tài sản gắn liền với phần đất thế chấp để thu hồi nợ. 11 [4.4] Đối với căn nhà cấp 4, kết cấu tường gạch xây tô, mái tole, nền gạch men, cửa nhôm kính do ông Lê Quang T2 và bà Phạm Thị T3 đang quản lý, sử dụng.

Xét thấy, ông Lê Quang T2 và bà Phạm Thị T3 không phải là người được vay vốn, không phải là người có quyền sử dụng thửa đất đang thế chấp. Các đương sự thống nhất căn nhà trên là tài sản của ông Lê Quang T2 và bà Phạm Thị T3, không thuộc tài sản thế chấp cho Ngân hàng X. Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 325 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trường hợp phải phát mãi tài sản thế chấp để trả nợ cho Ngân hàng X thì căn nhà cấp 4 trên sẽ được hoàn lại bằng giá trị cho chủ sở hữu theo thẩm định giá của cơ quan Thi hành án tại thời điểm phát mãi tài sản là quyền sử dụng đất để thi hành án.

[5] Ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa về tố tụng và quan điểm giải quyết vụ án là có cơ sở.

[6] Về chi phí tố tụng: Bị đơn phải chịu theo quy định pháp luật.

[7] Về án phí sơ thẩm: Bị đơn phải nộp theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.