Bản án 173/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Về tố tụng: Vụ án Dân sự về việc tranh chấp về hợp đồng tín dụng, thế chấp; bị đơn anh Lê Văn L và chị Lê Thị L1 có hộ khẩu thường trú tại xóm xóm 1, xã Đức Thành, huyện Yên Thành (nay là xã Bình Minh), tỉnh Nghệ An. Căn cứ thông tin do Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Nghệ An cung cấp tại Công văn số 07/QLXNC-Đ1 ngày 02/01/2025 thì anh Lê Văn L đã xuất cảnh ngày 13/3/2016 và chị Lê Thị L1 đã xuất cảnh ngày 27/6/2024, trước khi Ngân hàng TMCP Q khởi kiện, hiện chưa có thông tin nhập cảnh.

Do đó, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An theo quy định tại khoản 1 Điều 30, khoản 3 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 37, Điều 469 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về sự vắng mặt của bị đơn: Căn cứ thông tin do Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Nghệ An cung cấp thì anh L, chị L1 đã xuất cảnh nước ngoài, hiện chưa có thông tin nhập cảnh. Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án đã niêm yết các văn bản tố tụng gồm thông báo về việc thụ lý vụ án; thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải tại nơi cư trú của anh L, chị L1. Trong quá trình giải quyết vụ án, anh L, chị L1 đều vắng mặt và không có văn bản trình bày ý kiến gửi Tòa án. Tòa án đã ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm và niêm yết các văn bản này tại nơi cư trú của anh L, chị L1 nhưng anh L, chị L1 đều vắng mặt không có lý do.

Xét thấy, đây là vụ án liên quan đến nghĩa vụ của bên vay phát sinh từ hợp đồng tín dụng đã được ký kết và giải ngân tiền vay, anh L, chị L1 vắng mặt tại nơi cư trú nhưng không thông báo cho Ngân hàng biết là không thực hiện đúng nghĩa vụ quy định tại điểm b, điểm c khoản 10.1 Điều 10 của hợp đồng tín dụng. Trường hợp này được xác định là bị đơn cố tình giấu địa chỉ và nguyên đơn đã ghi đầy đủ và đúng địa chỉ của bị đơn theo địa chỉ được ghi trong giao dịch, hợp đồng bằng văn bản. Căn cứ khoản 3 Điều 40, điểm b khoản 2 Điều 277 của Bộ luật Dân sự; điểm e khoản 1 Điều 192, điểm b khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm a khoản 2 Điều 6 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của 4 Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án tiến hành giải quyết, xét xử vụ án theo thủ tục chung.

[3] Xét khởi kiện của Ngân hàng TMCP Q, thấy rằng: [3.1] Về nợ gốc:

Căn cứ vào ý kiến trình bày của Ngân hàng và các tài liệu, chứng cứ do ngân hàng cung cấp thể hiện ngày 03/8/2022, anh Lê Văn L và chị Lê Thị L1 đã ký Hợp đồng tín dụng số 4875835.22 với Ngân hàng TMCP Q, chi nhánh Vinh, phòng giao dịch Hưng Dũng để vay số tiền 1.050.000.000 đồng. Việc ký kết hợp đồng là tự nguyện, tại thời điểm ký kết các bên đều có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội nên Hợp đồng tín dụng này có hiệu lực pháp luật đối với các bên đã ký kết. Ngày 05/8/2022, anh L, chị L1 đã nhận đủ số tiền vay 1.050.000.000 đồng thể hiện tại Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 4875835(1).22 ngày 05/8/2022. Quá trình thực hiện hợp đồng anh L, chị L1 đã trả được cho Ngân hàng 201.350.000 đồng nợ gốc và 274.411.700 đồng tiền lãi. Theo quy định tại Hợp đồng tín dụng và Khế ước nhận nợ thì thời hạn vay là 120 tháng kể từ ngày 06/8/2022 đến ngày 05/8/2032. Thời gian trả gốc và lãi vào ngày 25 hàng tháng, kỳ trả gốc đầu tiên vào ngày 25/8/2022, số tiền gốc phải trả mỗi kỳ 8.750.000 đồng, số tiền gốc còn lại trả vào kỳ cuối cùng. Anh L, chị L1 trả nợ gốc và lãi hàng tháng đến ngày 25/6/2024, sang kỳ trả nợ gốc ngày 25/7/2024 anh L, chị L1 không trả nợ gốc và lãi hàng tháng cho Ngân hàng nên toàn bộ khoản nợ còn lại của anh L, chị L1 đã bị chuyển sang nợ quá hạn, do đó Ngân hàng khởi kiện yêu cầu bị đơn phải trả nợ là có căn cứ. Tại phiên tòa, anh L, chị L1 đều không có mặt và cũng không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ gì khác thể hiện về việc đã trả hết số tiền nợ gốc.

Vì vậy, việc Ngân hàng khởi kiện yêu cầu buộc anh Lê Văn L và chị Lê Thị L1 trả số tiền nợ gốc còn lại 848.650.000 đồng là có căn cứ và phù hợp với quy định tại Điều 95 Luật các tổ chức tín dụng, Điều 466 Bộ luật Dân sự. [3.2] Về lãi suất: Theo quy định tại mục 2.4 Hợp đồng tín dụng số 4875835.22 ngày 03/8/2022 và tại mục 1.4.6 điều khoản và điều kiện cấp tín dụng (đính kèm hợp đồng tín dụng) các bên đã ký kết và Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 4875835(1).22 ngày 05/8/2022 thì lãi suất vay tại thời điểm giải ngân là 13,5%/năm, lãi suất này sẽ được V chủ động điều chỉnh 03 tháng một lần bằng lãi suất cơ sở theo sản phẩm cộng biên độ 4,9%/năm; lãi suất quá hạn = 150% lãi suất trong hạn. Như vậy, lãi suất mà các bên thỏa thuận trong Hợp đồng tín dụng và Giấy nhận nợ là đúng quy định pháp luật, phù hợp với quy định tại Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng; Thông tư số 39/2016/TT- NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng. Lãi suất đã được Ngân hàng TMCP Q tính toán cụ thể chi tiết tại bảng kê tính lãi đến ngày tuyên 5 án 22/9/2025 như sau: Lãi trong hạn là 392.731.739 đồng; Nợ lãi quá hạn: 37.201.096 đồng, tổng cộng tiền lãi 429.932.835 đồng. Quá trình vay vốn, anh anh L, chị L1 đã trả cho Ngân hàng được 274.411.700 đồng tiền lãi trong hạn. Số tiền lãi chưa trả còn lại là 155.521.135 đồng, trong đó: lãi trong hạn là 118.320.039 đồng, lãi quá hạn là 37.201.096 đồng. Việc tính toán trên phù hợp với nội dung các bên thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng và các quy định của pháp luật nên có cơ sở chấp nhận và cần buộc bị đơn trả cho ngân hàng khoản tiền lãi tính đến ngày 22/9/2025 là 155.521.135 đồng. Như vậy, tổng số tiền mà anh L, chị L1 phải trả cho Ngân hàng TMCP Q là 1.004.171.135 đồng (Một tỷ không trăm lẻ bốn triệu, một trăm bảy mươi mốt nghìn, một trăm ba mươi lăm đồng), trong đó: Nợ gốc: 848.650.000 đồng; Nợ lãi trong hạn: 118.320.039 đồng; Nợ lãi quá hạn tính đến ngày 22/9/2025: 37.201.096 đồng. [3.3] Xét yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, thấy rằng: Để bảo đảm cho khoản vay, anh L, chị L1 đã thế chấp thửa đất số 192, tờ bản đồ số 61, diện tích 305m2 tại xóm 1, xã Đức Thành, huyện Yên Thành (nay là xã Bình Minh), tỉnh Nghệ An và tài sản gắn liền với đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CH 104403 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Nghệ An cấp ngày 25/7/2022 mang tên anh Lê Văn L, chị Lê Thị L1 theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 9983281.22 ngày 03/8/2022 giữa anh Lê Văn L, chị Lê Thị L1 với Ngân hàng TMCP Q, chi nhánh Vinh, phòng giao dịch Diễn Châu.

Xét thấy, tài sản thế chấp nêu trên thuộc quyền sử dụng của anh Lê Văn L, chị Lê Thị L1. Việc thế chấp tài sản của anh L, chị L1 là trên cơ sở tự nguyện. Hợp đồng thế chấp sau khi ký kết đã được công chứng tại Văn phòng công chứng Phủ Diễn, địa chỉ Khối 4, thị trấn Diễn Châu, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An và đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện Yên Thành.

Vì vậy, Hợp đồng thế chấp này đã đảm bảo theo đúng các trình tự, thủ tục quy định tại Điều 317, 319 Bộ luật Dân sự nên có hiệu lực pháp luật và làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với các bên ký kết.

Vì vậy, có cơ sở chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng TMCP Q: Trong trường hợp bị đơn không thanh toán hoặc không thanh toán đầy đủ số tiền nợ thì Ngân hàng có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự xử lý tài sản thế chấp nêu trên để thu hồi nợ.

[4] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Ngân hàng TMCP Q tự nguyện chịu nên miễn xét.

[5] Về án phí sơ thẩm: Ngân hàng TMCP Q khởi kiện được chấp nhận nên anh L, chị L1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm; trả lại cho Ngân hàng TMCP Q số tiền tạm ứng án phí đã nộp. Vì các lẽ trên, 6