Bản án 156/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

Căn cứ vào các tài liệu đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét toàn diện tài liệu, chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên và ý kiến của các đương sự có mặt tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn Ngân hàng TMCP QT khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn anh Trần Văn Q trả nợ theo Hợp đồng tín dụng đã được ký kết giữa hai bên, trong trường hợp không trả được nợ hoặc trả nợ không đủ thì đề nghị xử lý tài sản bảo đảm theo quy định của pháp luật. Anh Trần Văn Q có địa chỉ cư trú tại Xóm TĐ, xã TT, huyện YT (nay là xã BM), tỉnh Nghệ An. Căn cứ thông tin do Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Nghệ An cung cấp tại Công văn số 4588/XNC-Đ1 ngày 04/11/2024 thì anh Trần Văn Q đã xuất cảnh ngày 14/5/2024 trước khi Tòa án thụ lý vụ án. Ngân hàng là tổ chức có đăng ký kinh doanh; Anh Q vay vốn để bổ sung vốn lưu động kinh doanh vật liệu xây dựng, thầu nhân công; cả hai bên đều có mục đích lợi nhuận. Tuy nhiên theo Công văn số 89/UBND ngày 25/8/2025 của UBND xã Bình Minh, tỉnh Nghệ An thì anh Trần Văn Q không có hồ sơ đăng ký kinh doanh.

Do đó, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An xác định đây là “Tranh chấp hợp đồng tín dụng, thế chấp” thuộc loại vụ án dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An là có căn cứ theo quy định theo quy định tại 4 Điều 26, Điều 30, khoản 3 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 37, Điều 469 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về sự vắng mặt của bị đơn: Căn cứ thông tin do Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Nghệ An cung cấp thì anh Trần Văn Q đã xuất cảnh qua cửa khẩu cầu treo, hiện chưa có thông tin nhập cảnh. Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án đã niêm yết các văn bản tố tụng gồm thông báo về việc thụ lý vụ án; thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải tại nơi cư trú của Anh Q. Trong quá trình giải quyết vụ án, Anh Q đều vắng mặt và không có văn bản trình bày ý kiến gửi Tòa án. Tòa án đã ban hành quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm và niêm yết các văn bản này tại nơi cư trú của Anh Q nhưng Anh Q đều vắng mặt không có lý do.

Xét thấy, đây là vụ án liên quan đến nghĩa vụ của bên vay phát sinh từ hợp đồng tín dụng đã được ký kết và giải ngân tiền vay, Anh Q vắng mặt tại nơi cư trú nhưng không thông báo cho Ngân hàng biết là không thực hiện đúng nghĩa vụ quy định tại tiểu mục 3.1, mục 3.0 của Bản Điều khoản và điều kiện cấp tín dụng ban hành kèm theo Hợp đồng tín dụng đã ký kết. Trường hợp này được xác định là bị đơn cố tình giấu địa chỉ và nguyên đơn đã ghi đầy đủ và đúng địa chỉ của bị đơn theo địa chỉ được ghi trong giao dịch, hợp đồng bằng văn bản. Căn cứ khoản 3 Điều 40, điểm b khoản 2 Điều 277 của Bộ luật Dân sự; điểm e khoản 1 Điều 192, điểm b khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm a khoản 2 Điều 6 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án tiến hành giải quyết, xét xử vụ án theo thủ tục chung.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP QT, thấy rằng: [3.1]. Về nợ gốc:

Căn cứ vào ý kiến trình bày của Ngân hàng và các tài liệu, chứng cứ do Ngân hàng cung cấp thể hiện ngày 15/5/2023, anh Trần Văn Q đã ký Hợp đồng tín dụng số 7080812.23 với Ngân hàng TMCP QT, Chi nhánh V, Phòng giao dịch HB để vay số tiền 650.000.000 đồng. Việc ký kết hợp đồng là tự nguyện, tại thời điểm ký kết các bên đều có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội nên Hợp đồng tín dụng này có hiệu lực pháp luật đối với các bên đã ký kết. Ngày 16/5/2023, Anh Q đã nhận đủ số tiền vay 650.000.000 đồng thể hiện tại Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 7080812(1).23 ngày 16/5/2023. Quá trình thực hiện hợp đồng Anh Q đã trả được cho Ngân hàng 9.589.700 đồng nợ gốc và 67.229.000 đồng tiền lãi. Thời hạn vay là 12 tháng, do đó tính đến ngày 16/5/2024 là hết thời hạn vay nhưng Anh Q không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán số tiền gốc còn lại và lãi suất theo hợp đồng mà hai bên đã cam kết thỏa thuận. Như vậy, Anh Q đã vi phạm hợp đồng về nghĩa vụ thanh toán tiền gốc và tiền lãi đã ký với Ngân hàng nên Ngân hàng khởi kiện yêu cầu bị đơn phải trả nợ là có căn cứ. Tại phiên tòa, Anh Q không có mặt và cũng không cung cấp tài liệu, chứng cứ thể 5 hiện về việc đã trả hết số tiền nợ gốc.

Vì vậy, việc Ngân hàng khởi kiện yêu cầu buộc anh Trần Văn Q trả số tiền nợ gốc còn 640.410.300 đồng là có căn cứ và phù hợp với quy định tại Điều 95 Luật các tổ chức tín dụng, Điều 466 Bộ luật Dân sự. [3.2] Về lãi suất: Theo quy định tại mục 2.4 Hợp đồng tín dụng số 7080812.23 và tại Điều 1 điều khoản và điều kiện cấp tín dụng (đính kèm hợp đồng tín dụng) các bên đã ký kết và Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 7080812(1).23 ngày 16/5/2023 thì lãi suất vay là 10.3%/năm, lãi suất này là lãi suất ưu đãi và chỉ được áp dụng trong 03 tháng đầu tiên kể từ ngày giải ngân khoản tín dụng. Hết thời hạn ưu đãi nói trên, lãi suất sẽ được điều chỉnh 03 tháng một lần bằng lãi suất cơ sở theo sản phẩm cộng biên độ 2.7%/năm. Ngày trả lãi: Ngày 17 hàng tháng, kỳ trả lãi đầu tiên vào ngày 17/6/2023; lãi suất quá hạn = 150% lãi suất trong hạn. Như vậy, lãi suất mà các bên thỏa thuận trong Hợp đồng tín dụng và Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ là đúng quy định pháp luật, phù hợp với quy định tại Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng; Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng. Lãi suất đã được Ngân hàng TMCP QT tính toán cụ thể chi tiết tại bảng kê tính lãi đến ngày tuyên án 15/9/2025 như sau: Nợ lãi trong hạn 72.988.772 đồng; Nợ lãi quá hạn 146.487.478 đồng, tổng cộng 219.476.250 đồng. Quá trình vay vốn, Anh Q đã trả cho Ngân hàng được 67.229.000 đồng tiền lãi (trong đó lãi suất trong hạn 67.228.799 đồng, lãi quá hạn 201 đồng). Số tiền lãi chưa trả còn lại: lãi trong hạn 5.759.973 đồng; lãi quá hạn 146.487.277 đồng, tổng cộng 152.247.250 đồng. Việc tính toán trên phù hợp với nội dung các bên thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng và các quy định của pháp luật nên có cơ sở chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng.

Vì vậy, buộc Anh Q phải trả cho Ngân hàng số tiền lãi tính đến ngày tuyên án là 152.247.250 đồng (trong đó: lãi trong hạn 5.759.973 đồng; lãi quá hạn 146.487.277 đồng. Như vậy, tổng số tiền mà Anh Q phải trả cho Ngân hàng TMCP QT là 792.657.550 đồng (trong đó: Nợ gốc: 640.410.300 đồng; Nợ lãi trong hạn 5.759.973 đồng; Nợ lãi quá hạn: 146.487.277 đồng). [3.3] Xét yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, thấy rằng: Để bảo đảm cho khoản vay, anh Trần Văn Q đã thế chấp thửa đất số 288 (tách từ thửa 274), tờ bản đồ số 50, diện tích 655m2 tại Xóm TĐ, xã TT, huyện YT (nay là xã BM), tỉnh Nghệ An và tài sản gắn liền với đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số: CS 764132, số vào sổ cấp GCN: CH 01884 do UBND huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An cấp ngày 20/11/2019 mang tên anh Trần Văn Q theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 6798468.23 ký ngày 15/5/2023 giữa anh Trần Văn Q với Ngân hàng TMCP QT, Chi nhánh V, phòng giao dịch DC được Văn phòng công chứng Phủ Diễn, địa 6 chỉ: Khối 4, thị trấn Diễn Châu, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An công chứng ngày 15/5/2023, số công chứng: 3326, quyển số: 02/2023/TP/CC-SCC/HĐGD.

Xét thấy, tài sản thế chấp nêu trên thuộc quyền sử dụng của anh Trần Văn Q. Việc thế chấp tài sản của Anh Q là trên cơ sở tự nguyện. Hợp đồng thế chấp sau khi ký kết đã được công chứng tại Văn phòng công chứng Phủ Diễn và đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn phòng đăng ký đất đai huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.

Vì vậy, Hợp đồng thế chấp này đã đảm bảo theo đúng các trình tự, thủ tục quy định tại Điều 317, 319 Bộ luật Dân sự nên có hiệu lực pháp luật và làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với các bên ký kết.

Vì vậy, có cơ sở chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng TMCP QT: Trong trường hợp bị đơn không thanh toán hoặc không thanh toán đầy đủ số tiền nợ thì Ngân hàng có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự xử lý tài sản thế chấp nêu trên để thu hồi nợ. Các tài sản phát sinh gắn liền với thửa đất nêu trên sau thời điểm thế chấp đều được đảm bảo cho khoản vay của Anh Q tại Ngân hàng.

[4] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Ngân hàng TMCP QT tự nguyện chịu nên miễn xét.

[5] Về án phí sơ thẩm: Ngân hàng TMCP QT khởi kiện được chấp nhận nên anh Trần Văn Q phải chịu án phí dân sự sơ thẩm; trả lại cho Ngân hàng TMCP QT số tiền tạm ứng án phí đã nộp.