Bản án 157/2025/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Căn cứ Điều 26, khoản 3 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 37, Điều 147, khoản 2 Điều 227, Điều 271, 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 91, 94, 95, 98 của Luật các Tổ chức tín dụng; Điều 117, 292, 299, 317, 318, 319, 320, 323, 463, 466, 468 Bộ luật Dân sự 2015; Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm; Nghị định 83/2010/NĐ-CP ngày 23/7/2010 của Chính phủ về đăng ký giao dịch bảo…
Nhận định của Tòa án
[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn Ngân hàng TMCP QT khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn anh Đậu Đình T, chị Lê Thị H trả nợ theo Hợp đồng tín dụng đã được ký kết giữa hai bên, trong trường hợp không trả được nợ hoặc trả nợ không đủ thì đề nghị xử lý tài sản bảo đảm theo quy định của pháp luật. Anh T, chị H có địa chỉ cư trú tại Khối ĐT, phường TM, tỉnh Nghệ An. Căn cứ thông tin do Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Nghệ An cung cấp tại Công văn số 2315/QLXNC–Đ1 ngày 13/6/2025 thì anh Đậu Đình T xuất cảnh ngày 23/5/2023 trước khi Tòa án thụ lý vụ án và nhập cảnh ngày 27/9/2024. Ngân hàng là tổ chức có đăng ký kinh doanh; anh T, chị H vay 4 vốn để sản xuất kinh doanh hải sản; cả hai bên đều có mục đích lợi nhuận. Tuy nhiên tại thời điểm vay vốn, không có tài liệu chứng minh anh T, chị H có đăng ký kinh doanh.
Do đó, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An xác định đây là “Tranh chấp hợp đồng tín dụng, thế chấp” thuộc loại vụ án dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An là có căn theo quy định theo quy định tại Điều 26, Điều 30, khoản 3 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 37, Điều 469 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Về sự vắng mặt của bị đơn: anh Đậu Đình T và chị Lê Thị H đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vẫn vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng Dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt các bị đơn là đúng quy định của pháp luật.
[3] Xét các yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP QT: [3.1] Về nợ gốc:
Căn cứ vào ý kiến trình bày của Ngân hàng, chị Lê Thị H và các tài liệu, chứng cứ do ngân hàng cung cấp thể hiện ngày 27/5/2020, anh Đậu Đình T và chị Lê Thị H đã ký Hợp đồng tín dụng số 4006908.20 với Ngân hàng TMCP QT, chi nhánh V, phòng giao dịch CV để vay số tiền 825.000.000 đồng. Việc ký kết hợp đồng là tự nguyện, tại thời điểm ký kết các bên đều có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội nên Hợp đồng tín dụng này có hiệu lực pháp luật đối với các bên đã ký kết. Ngày 08/02/2021, anh T, chị H đã nhận đủ số tiền vay 825.000.000 đồng thể hiện tại Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 4006908(2).20 ngày 08/02/2021. Quá trình thực hiện hợp đồng anh T, chị H chỉ trả được cho Ngân hàng 7.300.000 đồng nợ gốc và 63.980.991 đồng tiền lãi. Thời hạn vay là 11 tháng, do đó tính đến ngày 08/01/2022 là hết thời hạn vay nhưng anh T, chị H không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán số tiền gốc còn lại và lãi suất theo hợp đồng mà hai bên đã cam kết thỏa thuận. Như vậy, anh T, chị H đã vi phạm hợp đồng về nghĩa vụ thanh toán tiền gốc và tiền lãi đã ký với Ngân hàng nên Ngân hàng khởi kiện yêu cầu bị đơn phải trả nợ là có căn cứ. Tại phiên tòa, anh T, chị H đều không có mặt và cũng không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ gì khác thể hiện về việc đã trả hết số tiền nợ gốc.
Vì vậy, việc Ngân hàng khởi kiện yêu cầu buộc anh Đậu Đình T và chị Lê Thị H trả số tiền nợ gốc còn lại 817.700.000 đồng là có căn cứ và phù hợp với quy định tại Điều 95 Luật các tổ chức tín dụng, Điều 466 Bộ luật Dân sự. [3.2] Về lãi suất: Theo quy định tại mục 1.4 Hợp đồng tín dụng số 4006908.20 ngày 27/5/2020 và tại Điều 1 điều khoản và điều kiện cấp tín dụng (đính kèm hợp đồng tín dụng) các bên đã ký kết và Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 4006908(2).20 ngày 08/02/2021 thì lãi suất vay là 8,8%/năm và chỉ được áp dụng trong 6 tháng đầu tiên kể từ ngày giải ngân khoản vay. Hết thời hạn này lãi suất sẽ được điều chỉnh lại 03 tháng một lần bằng lãi suất cơ sở 5 cộng biên độ 2,4%/năm; lãi suất quá hạn = 150% lãi suất trong hạn. Như vậy, lãi suất mà các bên thỏa thuận trong Hợp đồng tín dụng và Giấy nhận nợ là đúng quy định pháp luật, phù hợp với quy định tại Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng; Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng. Lãi suất đã được Ngân hàng TMCP QT tính toán cụ thể chi tiết tại bảng kê tính lãi đến ngày tuyên án 15/9/2025 như sau: Lãi trong hạn là 67.215.857 đồng; Nợ lãi quá hạn: 408.318.997 đồng, tổng cộng tiền lãi 475.534.854. Quá trình vay vốn, anh T, chị H đã trả cho Ngân hàng được 63.980.991 đồng tiền lãi trong hạn. Số tiền lãi chưa trả còn lại là 411.553.863 đồng, trong đó: lãi trong hạn là 3.234.866 đồng, lãi quá hạn là 408.318997 đồng. Việc tính toán trên phù hợp với nội dung các bên thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng và các quy định của pháp luật nên có cơ sở chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng. Tại Biên bản hòa giải ngày 15/3/2024, bị đơn chị H có đề nghị Ngân hàng xem xét cho chị được trả góp mỗi tháng là 15.000.000 đồng và xin Ngân hàng giảm bớt tiền lãi quá hạn cho vợ chồng chị nhưng tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của ngân hàng không đồng ý với ý kiến này của bị đơn nên không có cơ sở để xem xét.
Vì vậy, buộc anh T, chị H phải trả cho Ngân hàng số tiền lãi tính đến ngày tuyên án là 411.553.863 đồng. Như vậy, tổng số tiền mà anh T, chị H phải trả cho Ngân hàng TMCP QT là 1.229.253.863 đồng (Một tỷ hai trăm hai mươi chín triệu hai trăm năm mươi ba nghìn tám trăm sáu mươi ba đồng), trong đó: Nợ gốc: 817.700.000 đồng; Nợ lãi trong hạn: 3.234.866 đồng; Nợ lãi quá hạn: 408.318.997 đồng. [3.3] Xét yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, thấy rằng: Để bảo đảm cho khoản vay, anh T, chị H đã thế chấp thửa đất số 361, tờ bản đồ số 127-79, diện tích 132m2 tại thôn Rồng, xã Quỳnh Lập, thị xã Hoàng Mai (nay là Khối Đồng Tiến, phường Tân Mai), tỉnh Nghệ An và tài sản gắn liền với đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CO 185889 do Ủy ban nhân dân thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An cấp ngày 11/10/2018 mang tên anh Đậu Đình T, chị Lê Thị H theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 3811740.19 ngày 14/8/2019, Hợp đồng thế chấp tài sản gắn liền với đất số 5878454.20 ngày 27/5/2020 và Văn bản sửa đổi bổ sung hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 3811740(1).19 ngày 27/5/2020 giữa anh Đậu Đình T, chị Lê Thị H với Ngân hàng TMCP QT, chi nhánh V, phòng giao dịch CV.
Xét thấy, tài sản thế chấp nêu trên thuộc quyền sử dụng của anh Đậu Đình T, chị Lê Thị H. Việc thế chấp tài sản của anh T, chị H là trên cơ sở tự nguyện. Hợp đồng thế chấp sau khi ký kết đã được công chứng tại Văn phòng công chứng Hồng Giang, địa chỉ Khối An Thịnh, phường Quỳnh Thiện, thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An và đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thị xã Hoàng Mai.
Vì vậy, Hợp đồng thế chấp này đã đảm bảo theo đúng các trình tự, thủ tục quy định tại Điều 317, 319 Bộ luật Dân sự nên có hiệu lực pháp luật và 6 làm phát sinh quyền, nghĩa vụ đối với các bên ký kết.
Vì vậy, có cơ sở chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng TMCP QT: Trong trường hợp bị đơn không thanh toán hoặc không thanh toán đầy đủ số tiền nợ thì Ngân hàng có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự xử lý tài sản thế chấp nêu trên để thu hồi nợ.
[4] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Ngân hàng TMCP QT tự nguyện chịu nên miễn xét.
[5] Về án phí sơ thẩm: Ngân hàng TMCP QT khởi kiện được chấp nhận nên anh T, chị H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm; trả lại cho Ngân hàng TMCP QT số tiền tạm ứng án phí đã nộp.
Quyết định
1. Căn cứ Điều 26, khoản 3 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 37, Điều 147, khoản 2 Điều 227, Điều 271, 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 91, 94, 95, 98 của Luật các Tổ chức tín dụng; Điều 117, 292, 299, 317, 318, 319, 320, 323, 463, 466, 468 Bộ luật Dân sự 2015; Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm; Nghị định 83/2010/NĐ-CP ngày 23/7/2010 của Chính phủ về đăng ký giao dịch bảo đảm; Nghị định số 11/2012/NĐ-CP ngày 22/02/2012 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12/2006 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm; Nghị định 21/2021/NĐ-CP ngày 19/3/2021 của Chính phủ quy định thi hành Bộ luật dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ; Xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP QT. - Buộc anh Đậu Đình T và chị Lê Thị H có nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng TMCP QT số tiền nợ 1.229.253.863 đồng (Một tỷ hai trăm hai mươi chín triệu hai trăm năm mươi ba nghìn tám trăm sáu mươi ba đồng), trong đó: Nợ gốc: 817.700.000 đồng; Nợ lãi trong hạn: 3.234.866 đồng; Nợ lãi quá hạn tính đến ngày 15/9/2025: 408.318.997 đồng. - Kể từ ngày tiếp theo liền kề của ngày Tòa án tuyên án sơ thẩm (15/9/2025), anh Đậu Đình T và chị Lê Thị H còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án, theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ này. Trường hợp trong hợp đồng tín dụng các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng cho vay. - Trường hợp anh Đậu Đình T và chị Lê Thị H không trả được nợ hoặc trả nợ không đủ thì Ngân hàng TMCP QT có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án có thẩm quyền xử lý tài sản bảo đảm là thửa đất số 361, tờ bản đồ số 127-79, diện 7 tích 132m2 tại thôn Rồng, xã Quỳnh Lập, thị xã Hoàng Mai (nay là Khối Đồng Tiến, phường Tân Mai), tỉnh Nghệ An và tài sản gắn liền với đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CO 185889 do Ủy ban nhân dân thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An cấp ngày 11/10/2018 mang tên anh Đậu Đình T, chị Lê Thị H theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 3811740.19 ngày 14/8/2019, Hợp đồng thế chấp tài sản gắn liền với đất số 5878454.20 ngày 27/5/2020 và Văn bản sửa đổi bổ sung hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 3811740(1).19 ngày 27/5/2020 giữa anh Đậu Đình T, chị Lê Thị H với Ngân hàng TMCP QT, chi nhánh V, phòng giao dịch CV để thu hồi nợ. Trường hợp số tiền thu được từ việc xử lý tài sản bảo đảm không đủ nghĩa vụ trả nợ, thì anh Đậu Đình T và chị Lê Thị H phải có nghĩa vụ trả hết nợ cho Ngân hàng TMCP QT. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án,