Bản án 02/2025/DS-GĐTTranh chấp hợp đồng mượn tài sản

[1] Phần đất tranh chấp có diện tích 9.002,5m2 thuộc thửa đất số 8, tờ bản đồ số 63, thôn D, xã X, thị xã S, tỉnh Phú Yên. Các đương sự đều thừa nhận diện tích đất trên là của vợ chồng ông Lê Văn C, bà Trần Thị M nhận chuyển nhượng từ ông Hồ Văn T1 vào năm 1997 với giá 5.000.000 đồng.

[2] Ngày 14/8/2000, ông Lê Văn C và ông Nguyễn Linh K ký Giấy hợp đồng làm hồ tôm (ông Trần N là người viết giấy), theo đó, ông C có bãi đất trống, cho ông K đầu tư làm đìa nuôi tôm trong thời gian 05 năm kể từ ngày hoàn thành xong đìa; ông K cho ông C mượn 20 chỉ vàng (N), trong thời hạn nửa năm, ông C phải trả lại 20 chỉ vàng cho ông K. Ngày 03/8/2001, ông Lê Văn C, bà Trần Thị M1 (bên A) và ông Trần N, ông Nguyễn Linh K (bên B) ký Hợp đồng làm đìa tôm (có các nhân chứng là các ông Trần Ngọc H1, Lê Văn V, Trần Ngọc Đ), theo đó bên A là chủ đìa tôm; bên B đầu tư vốn làm đìa là 148.330.000 đồng, bên B tiến hành sử dụng diện tích nuôi tôm từ tháng 5/2001 đến tháng 5/2005 thì trả lại đìa cho bên A và bên A hoàn lại số tiền đầu tư làm đìa 148.330.000 đồng cho bên B. Nếu đến thời hạn này bên A chưa đủ khả năng hoàn vốn lại cho bên B thì sẽ hoàn vốn sau, bên B 5 được cho mướn đìa theo sự thỏa thuận của bên A. Trong thời gian nuôi, nếu có mua thêm đất, đá thì hai bên phải thỏa thuận và sẽ được cộng vào vốn.

[3] Ông C cho rằng do chưa có tiền để trả theo thỏa thuận nêu trên nên ông vẫn để cho ông K, ông N sử dụng đìa tôm; khi Nhà nước có chủ trương cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông N có hộ khẩu ở địa phương nên ông có thỏa thuận đồng ý cho vợ chồng ông N đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đơn xin thỏa thuận ngày 10/8/2009 do ông N viết có nội dung vợ chồng ông C có bãi đất trống làm đìa nuôi tôm, đồng ý để cho vợ chồng ông N được đứng tên làm sổ đỏ; cuối đơn có viết thêm nội dung “tôi tên Lê Văn C đã ký tại Ủy ban xã X bên địa chính vào năm 2009, đồng ý cho ông N làm sổ đỏ”. Tại Giấy giao kèo và cam kết lập ngày 01/02/2011, vợ chồng ông Nguyễn Linh K cam kết: “Hôm nay, Nhà nước làm sổ chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng vợ chồng ông K là người khác tỉnh, đứng làm sổ đỏ không được, cho nên vợ chồng ông Trần N đứng tên làm sổ đỏ. Vợ chồng ông K bỏ ra 100.000.000 đồng, vợ chồng ông N bỏ ra 50.000.000 đồng đắp hồ nuôi tôm”.

[4] Quá trình giải quyết vụ án, ông N, ông K đều thống nhất thừa nhận việc vợ chồng ông N và vợ chồng ông K cùng hùn vốn đầu tư đắp đìa nuôi tôm trên phần đất trống của vợ chồng ông C; tổng cộng vốn đầu tư là 150.000.000 đồng; sau 5 năm, vợ chồng ông C sẽ trả cho ông N, ông K số vốn đầu tư nêu trên để nhận lại đìa tôm; năm 2009, chính quyền địa phương yêu cầu kê khai đăng ký quyền sử dụng đất đối với đìa nuôi tôm, do vợ chồng ông K không có hộ khẩu tại địa phương nên vợ chồng ông C, ông K đồng ý để vợ chồng ông N đứng tên kê khai đăng ký đối với diện tích đất đìa nuôi tôm và Ủy ban nhân dân thị xã S đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đìa nuôi tôm cho vợ chồng ông N vào ngày 25/4/2012 và được cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 06/8/2014.

[5] Như vậy, các bên đều xác định bãi đất trống làm đìa nuôi tôm là của vợ chồng ông C và ông C cho ông N, ông K đầu tư làm đìa nuôi tôm. Việc ông N được đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất đìa tôm là do ông C vẫn chưa thanh toán số tiền đầu tư đìa trả lại cho ông K, ông N theo thỏa thuận và ông N có hộ khẩu tại địa phương. Mặt khác, bà M (vợ ông C) không ký vào Đơn xin thỏa thuận ngày 10/8/2009. Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, trong khi ông C là người đã nhận chuyển nhượng thửa đất tranh chấp là không đảm bảo quyền lợi của vợ chồng ông C. Tòa án cấp sơ thẩm xác định diện tích đất tranh chấp là của vợ chồng ông C là có cơ sở.

Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét nhu cầu và thực tế đang sử dụng đìa tôm của vợ chồng ông N mà quyết định buộc vợ chồng ông N trả lại toàn bộ đất đìa tôm cho vợ chồng ông C là không hợp tình, hợp lý. Vì các lẽ trên, 6