Bản án 01/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản về quyền sở hữu tài sản

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, lời trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét khách quan, toàn diện và đầy đủ chứng cứ; Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau: Về tố tụng:

[1] Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Thế H2 làm trong hạn luật định và hợp lệ được xem xét tại cấp phúc thẩm theo quy định tại Điều 273, 280 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có kháng cáo đã được triệu tập hợp lệ lần hai nhưng vắng mặt nên căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt.

[3] Tòa án cấp sơ thẩm xác định thời hiệu khởi kiện và thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại Điều 26, 37 Bộ luật Tố tụng dân sự. Về xác định quan hệ tranh chấp: Theo Thông báo thụ lý vụ án số 417/TB- TLVA ngày 26/6/2025 của Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp của vụ án là “Tranh chấp hợp đồng mua bán nhà, yêu cầu hủy văn bản phân chia thừa kế”. Sau đó, Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành thực hiện các thủ tục kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ vào các ngày 18/02/2025, 20/3/2025 và tiến hành hòa giải ngày 20/3/2025. Ngày 21/3/2025, nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Thu H1 nộp đơn đề nghị sửa chữa, bổ sung yêu cầu khởi kiện, trong đó bà H1 bổ sung yêu cầu “Chia tài sản chung”. Cùng ngày 21/3/2025, Tòa án cấp sơ thẩm ban hành thông báo thụ lý bổ sung đối với yêu cầu “Chia tài sản chung” của nguyên đơn là vi phạm thủ tục tố tụng; Tòa án cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm. Về nội dung:

[4] Đối với yêu cầu chia tài sản chung: [4.1] Xác định tài sản chung: Theo tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án và quá trình trình giải quyết vụ án các đương sự đều thống nhất thừa nhận nhà đất tọa lạc tại D đường N thuộc sở hữu của cụ Nguyễn Văn T5 (chết năm 2010) và cụ Trần Thị T6 (chết năm 2012) để lại cho 05 anh chị em của nguyên đơn và bị đơn gồm bà Nguyễn Thị Thu H1, ông Nguyễn Đông P (Phat Dong N, hiện nay ở Mỹ), ông Nguyễn Thế H2, ông Nguyễn Trí D, ông Nguyễn Xuân P2 (chết, có người thừa kế thế vị là bà Nguyễn Võ Xuân M). Năm 2012, các anh chị em nguyên đơn thống nhất để bị đơn ông Nguyễn Thế H2 đại diện đứng tên giấy chứng nhận nhà đất trên. Sau đó, ông H2 đã chuyển nhượng nhà đất tọa lạc tại D đường N cho bà Lê Thị Tuyết V theo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và mua bán nhà ngày 20/11/2018 với giá 8.800.000.000 đồng. Số tiền bán nhà đất này, ông H2 chia cho các anh chị em mỗi người 100.000.000 đồng, (phần của ông Nguyễn Đông P giao cho bà Nguyễn T 8 Thu H1 giữ giùm ông P); số tiền còn lại ông H2 nhận chuyển nhượng thửa đất số 568, tờ bản đồ số 19, phường T, Quận A theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CN 456986 cấp ngày 09/4/2019 và Căn hộ G23 Khu dân cư H, đường N, phường H, Quận A; Còn 1.500.000.000 đồng gửi tại Ngân hàng S1. Tòa án cấp sơ thẩm xác định căn hộ G Khu dân cư H, đường N, phường H, Quận A và Thửa đất số 568, tờ bản đồ số 19, phường T, Quận A theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CN 456986 cấp ngày 09/4/2019 đứng tên ông Nguyễn Thế H2 là tài sản chung của 05 anh em gồm bà Nguyễn Thị Thu H1, ông Nguyễn Đông P (Phat Dong N, hiện nay ở Mỹ), ông Nguyễn Thế H2, ông Nguyễn Trí D, ông Nguyễn Xuân P2 (chết, có người thừa kế thế vị là bà Nguyễn Võ Xuân M); Riêng đối với số tiền chia cho các anh chị em mỗi người 100.000.000 đồng và số tiền ông H2 gửi ngân hàng các đương sự thống nhất không yêu cầu chia tài sản chung nên Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét giải quyết là phù hợp với quy định của pháp luật. [4.2] Về chia tài sản chung: Quá trình giải quyết vụ án ông H2 chỉ đồng ý chia tài sản chung là thửa đất số 568, tờ bản đồ số 19, phường T, Quận A theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CN 456986 cấp ngày 09/4/2019 đứng tên ông Nguyễn Thế H2; còn căn hộ G23 Khu dân cư H, đường N, phường H, Quận A thì ông H2 cho rằng là nơi thờ cúng cha mẹ nên ông H2 không đồng ý chia. Thấy rằng, các anh chị em ông H2 đều có nơi ở riêng, không muốn ở chung với ông H2, để đảm bảo quyền lợi cho các bên, việc chia tài sản chung đối với căn hộ G23 Khu dân cư H cho các anh em ông H2 là cần thiết.

Xét thấy, sau khi chuyển nhượng nhà đất tọa lạc tại D đường N cho bà Lê Thị Tuyết V thì ông H2 là người dùng số tiền chuyển nhượng đứng ra nhận chuyển nhượng căn hộ G23 Khu dân cư H với giá 2.750.000.000 đồng, xây nhà 2.000.000.000 đồng; hoàn công khoảng 1.000.000.000 đồng; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng diện tích 64,5m2 đất ở đường T với giá 2.150.000.000 đồng. Tại phiên tòa phúc thẩm các đương sự thống nhất căn hộ G23 Khu dân cư H có trị giá là 8.000.000.000 đồng và quyền sử dụng diện tích 64,5m2 đất ở đường T là 3.000.000.000 đồng; tổng giá trị của hai nhà đất trên là 11.000.000.000 đồng (tăng 3.100.000.000 đồng). Như vậy ông H2 là người có công trong việc tôn tạo làm tăng giá trị tài sản chung của các anh chị em ông H2. Đồng thời, khi cụ T5 và cụ T6 còn sống thì ông H2 là người có công sức trong việc chăm sóc cha mẹ, quản lý tài sản chung.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào Án lệ số 05/2016/AL ngày 06/4/2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để tính công sức cho ông H2 tương đương với 01 suất thừa kế được tính trên tổng giá trị tài sản chung là phù hợp. Tại đơn khởi kiện bổ sung ngày 21/3/2025, các bản tự khai, biên bản hòa giải ngày 20/3/2025, biên bản phiên tòa sơ thẩm ngày 17/4/2025, ngày 25/4/2025 và tại phiên tòa phúc thẩm các đương sự đều thống nhất xác định: Thửa đất số 9 568, tờ bản đồ số 19 tại phường T, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh và căn nhà gắn liền đất tại số G, khu dân cư H có tổng giá trị là 11.000.000.000 đồng; trong đó căn nhà G23 có giá là 8.000.000.000 đồng và thửa đất 568 là 3.000.000.000 đồng.

Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm xác định tổng giá trị tài sản là 13.000.000.000 đồng để chia tài sản chung là không có cơ sở. Tại phiên tòa phúc thẩm các bên đều xác nhận tổng giá trị tài sản tranh chấp là 11.000.000.000 đồng, nên, Hội đồng xét xử xác định lại giá trị tài sản tranh chấp có tổng giá trị là 11.000.000.000 đồng, cụ thể chia tài sản chung cho các đương sự như sau: Bà Nguyễn Thị Thu H1, ông Nguyễn Trí D, ông Nguyễn Đông P (Phat N), bà Nguyễn Võ Xuân M mỗi người được hưởng giá trị phần chia tài sản chung là 1.833.333.333 đồng, làm tròn là 1.833.333.000 đồng (tương đương 1/6 giá trị tài sản chung). Ông Nguyễn Thế H2 được hưởng giá trị phần chia tài sản chung là 3.666.666.666đồng, làm tròn là 3.666.667.000 đồng (tương đương 2/6 giá trị tài sản chung). Giao ông H2 được sở hữu căn nhà đất tại G Khu dân cư H, đường N, phường H, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông H2 có trách nhiệm hoàn trả phần giá trị chia tài sản chung cho bà H1, ông D, ông P và bà M mỗi người là 1.833.333.000 đồng (tương đương 1/6 giá trị tài sản chung). Trường hợp ông H2 không có khả năng hoàn trả thì ông P, bà H1, ông D, bà M có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án có thẩm quyền phát mại căn nhà nêu trên để chia theo giá thực tế tại thời điểm phát mại tương ứng với tỷ lệ sở hữu được chia. Về thửa đất số 568, tờ bản đồ số 19, phường T, Quận A, công nhận sự thỏa thuận của các đương sự thống nhất bán hoặc phát mại để chia theo giá thực tế tại thời điểm bán hoặc phát mại tương ứng với tỷ lệ sở hữu được chia.

[5] Tại cấp sơ thẩm, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Thu H1 đã rút lại các yêu cầu khởi kiện về việc hủy di chúc do ông Nguyễn Văn T5 lập ngày 02/6/2009; Yêu cầu về việc hủy Hợp đồng ủy quyền số 017708/Quyền số 11 ngày 20/11/2018 ký kết giữa ông Nguyễn Thế H2 và bà Lê Thị Hồng V1; Yêu cầu về việc chia nhà và đất số 49B/1 Nguyễn Văn B, ấp E, xã X, huyện H, Thành phố Hồ Chí Minh.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với các yêu cầu khởi kiện nguyên đơn đã rút là đúng theo quy định Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[6] Đối với yêu cầu độc lập của bà Lê Thị Tuyết V về việc công nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và mua bán nhà ngày 20/11/2018 được ký kết giữa ông Nguyễn Thế H2 với bà Lê Thị Tuyết V và buộc ông Nguyễn Thế H2 tiếp tục thực hiện hợp đồng: Tại cấp sơ thẩm tất cả các anh em của ông H2 đều thống nhất để ông H2 đại diện các đồng thừa kế tiếp tục thực hiện hợp đồng hoàn tất thủ sang tên chuyển nhượng quyền sử dụng đất mua bán nhà với bà Tuyết V theo quy định của pháp luật. Nên, Tòa án cấp sơ thẩm công nhận sự thỏa thuận này của đương sự là đúng quy định của pháp luật. 10

[7]

Từ những phân tích và nhận định nêu trên; Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của ông Nguyễn Thế H2, sửa một phần bản án sơ thẩm.

[8] Về án phí: [8.1] Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị Thu H1, ông Nguyễn Thế H2, ông Nguyễn Đông P là người cao tuổi nên được miễn. Bà Lê Thị Tuyết V phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng. Ông Nguyễn Trí D và bà Nguyễn Võ Xuân M mỗi người phải nộp 66.999.990 đồng. [8.2] Án phí dân sự phúc thẩm: Do sửa bản án sơ thẩm nên ông Nguyễn Thế H2 không phải chịu.

[9] Quyết định khác của bản án sơ thẩm về chi phí tố tụng không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.