Bản án 214/2025/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản về quyền sở hữu tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của ông Trang Ngọc S. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 45/2024/DS-ST ngày 26/9/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh. 8
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, lời trình bày của các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét khách quan, toàn diện và đầy đủ chứng cứ; Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau: Về tố tụng: + Đơn kháng cáo của ông Trang Ngọc S làm trong hạn luật định và hợp lệ được xem xét tại cấp phúc thẩm theo quy định tại Điều 273, 280 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. + Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có kháng cáo đã được triệu tập hợp lệ lần hai nhưng vắng mặt nên căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt. + Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp, thời hiệu khởi kiện và thụ lý giải quyết là đúng theo quy định tại Điều 26, 34, 37 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung:
[1] Nguyên đơn bà Trang Thị D cho rằng phần đất có diện tích 33.650m2 thuộc các thửa đất số 450, 451, 452, 534, 535, tờ bản đồ số 6, tọa lạc tại ấp P, xã P, huyện D, tỉnh Tây Ninh (đo thực tế là 34.555,1m2) do UBND huyện D cấp GCNQSSĐ cho ông Trang Ngọc S ngày 10/01/1995 là di sản thừa kế của cụ Trang Văn Đ và cụ Huỳnh Thị Ú để lại nên yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật đối với phần diện tích đất nêu trên cho 06 người con của cụ Ú và cụ Đ gồm: Trang Thị D, Trang Thị C, Trang Thị L, Trang Hoa H, Trang Ngọc S và Trang Hồng C1. Theo đó, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào việc các đương sự (cả phía nguyên đơn, bị đơn) đều thống nhất thừa nhận nguồn gốc đất tranh chấp có diện tích 33.650m2 (đo thực tế là 34.555,1m2) là do cụ Trang Văn Đ, cụ Huỳnh Thị Ú cùng 7 các con của cụ Đ khai phá vào khoảng năm 1975-1976; Và bị đơn ông Trang Ngọc S không chứng minh được phần đất tranh chấp được cụ Đ, cụ Ú khi còn sống đã chia cho ông S; Nên, xác định quyền sử dụng diện tích 33.650m2 đất nêu trên là di sản thừa kế của cụ Đ và cụ Ú là chưa vững chắc. Tại GCNQSDĐ của UBND huyện D cấp cho ông Trang Ngọc S ngày 10/01/1995, gồm thửa 450, 451, 452, 534, 535 với tổng diện tích là 33.650m2; mục đích sử dụng là đất lúa. Nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không làm rõ hồ sơ cấp GCNQSDĐ của UBND huyện D cho ông S là trên cơ sở nào? Sau khi cụ Đ, cụ Ú già yếu không trực tiếp canh tác thì ngoài ông Trang Ngọc S còn có những ai trực tiếp quản lý, canh tác sử dụng phần diện tích 33.650m2 vào mục đích trồng lúa? Theo quy định của pháp luật đất đai vào thời điểm cấp GCNQSDĐ cho ông S thì “Đất đai thuộc sử hữu toàn dân, do Nhà nước thống nhất quản lý, Nhà nước giao đất cho người có nhu cầu sử dụng đất”; Vậy người có nhu cầu sử dụng đất đối với diện tích 33.650m2 vào mục đích trồng lúa là gồm những ai? Khi cụ Đ, cụ Ú không còn sử dụng đất thì diện tích 33.650m2 đất trồng lúa nêu trên cụ Đ, cụ Ú giao cho ai tiếp tục quản lý sử dụng, hay là để đất trống. Sau khi không sử dụng đất thì cụ Đ, cụ Ú có thực hiện đóng thuế đất hay không? Căn cứ nào để xác định phần đất nông nghiệp này là cụ Đ, cụ Ú sử dụng liên tục lâu dài từ đó mới có cơ sở xác định phần đất này có phải là di sản thừa kế hay không. Thấy rằng, những nội dung trên chưa được Tòa án cấp sơ thẩm làm rõ nhưng lại xác định diện tích 33.650m2 đất trồng lúa nêu trên thuộc di sản thừa kế của cụ Đ, cụ Ú để chia thừa kế là thiếu sót nghiêm trọng.
[2] Với những thiếu sót nghiêm trọng nêu trên của Tòa án cấp sơ thẩm không thể khắc phục được tại cấp phúc thẩm; Nên, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của ông Trang Ngọc S; Hủy bản án sơ thẩm giao hồ sơ về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục chung.
[3] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do hủy bản án sơ thẩm nên ông Trang Ngọc S không phải chịu. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xem xét quyết định khi giải quyết lại sơ thẩm.
Quyết định
Căn cứ khoản 3 Điều 308; Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Căn cứ Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của ông Trang Ngọc S. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 45/2024/DS-ST ngày 26/9/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh. 8
2. Giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh giải quyết lại sơ thẩm theo thủ tục chung.
3. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Trang Ngọc S không phải chịu, hoàn trả cho ông Trang Ngọc S 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ưng án phí, lệ phí Tòa án số 0000590 ngày 18/10/2024 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh (nay là Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh).
4. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng được xem xét quyết định khi giải quyết lại sơ thẩm.
5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./. TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM