Căn cứ Nghị định số 189/2007/NĐ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2007 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương;

Căn cứ Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính ngày 02 tháng 4 năm 2008;

Căn cứ Nghị định số 128/2008/NĐ-CP ngày 16 tháng 12 năm 2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Xử lý ví phạm hành chính ngày 02 tháng 4 năm 2008;

Căn cứ Nghị định số 10/CP ngày 23 tháng 01 năm 1995 của Chính phủ về tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của Quản lý thị trường, Nghị định số 27/2008/NĐ-CP ngày 13 tháng 03 năm 2008 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 10/CP ngày 23 tháng 01 năm 1995 của Chinh phủ về tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của Quản lý thị trường,

Bộ Công Thương quy định quy trình nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính của lực lượng Quản lý thị trường như sau:

1.Thông tư này quy định Quy trình nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính của lực lượng Quản lý thị trường.

Thông tư này được áp dụng thống nhất đối với lực lượng Quản lý thị trường các cấp và công chức Quản lý thị trường khi thực hiện hoạt động kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính.

Cán bộ, công chức của lực lượng Quản lý thị trường có trách nhiệm thu thập thông tin ban đầu được thu thập từ các nguồn sau:

Thông tin nghiệp vụ được xử lý theo trình tự sau đây:

1. Người thu thập thông tin có trách nhiệm:

a) Đánh giá độ tin cậy và phân tích dữ liệu thông tin thu thập được;

b) Báo cáo kịp thời cho người có thẩm quyền (Đội trưởng Đội Quản lý thị trường, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường, Cục trưởng Cục quản lý thị trường hoặc cấp phó được uỷ quyền).

2. Người có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý thông tin có trách nhiệm:

a) Đánh giá, thẩm tra, xác minh, khi thấy có dấu hiệu vi phạm thì tổ chức kiểm tra;

b) Đối với thông tin có dấu hiệu vi phạm nhưng không thuộc thẩm quyền thì chuyển cho người có thẩm quyền.

Trước khi ra quyết định kiểm tra, người có thẩm quyền phải chuẩn bị các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Căn cứ để tiến hành kiểm tra;

b) Người ra quyết định kiểm tra;

c) Đối tượng kiểm tra (tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân bị kiểm tra);

d) Nội dung kiểm tra;

đ) Người thực hiện việc kiểm tra;

e)Thời gian hiệu lực của quyết định kiểm tra.

Trong trường hợp đối tượng kiểm tra không rõ thì phải ghi rõ biển kiểm soát của phương tiện (kể cả trường hợp sử dụng biển kiểm soát giả) hoặc mô tả phương tiện nếu không có biển kiểm soát hoặc địa chỉ kho, bãi.

Người được giao chủ trì thực hiện việc kiểm tra phải xuất trình thẻ kiểm tra thị trường, công bố quyết định kiểm tra, thông báo thành phần đoàn kiểm tra cho tổ chức, cá nhân bị kiểm tra và yêu cầu tổ chức, cá nhân chấp hành quyết định kiểm tra.

Người được giao chủ trì thực hiện việc kiểm tra phải trực tiếp thu nhận hoặc chỉ huy và giám sát chặt chẽ quá trình thu nhận tang vật, hồ sơ, tài liệu, lời trình bày ... của tổ chức, cá nhân bị kiểm tra và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tại địa điểm kiểm tra.

1. Người được giao chủ trì việc kiểm tra;

b) Người lập biên bản kiểm tra;

c) Đối tượng bị kiểm tra hoặc đại diện được uỷ quyền của đối tượng bị kiểm tra;

4. Đại diện cơ quan phối hợp (nếu có);

đ) Đại diện cơ quan phối hợp (nếu có);

4. Người chứng kiến (nếu có).

Nếu biên bản có nhiều tờ thì cùng ký vào từng tờ biên bản.

1. Tạm giữ người;

b) Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

c) Khám người;

d) Khám phương tiện vận tải, đồ vật;

đ) Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

Đội trưởng Đội Quản lý thị trường và cấp phó được uỷ quyền được áp dụng các biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 45 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002, được sửa đổi, bổ sung tại Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2008 và Điều 16 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP ngày 16 tháng 12 năm 2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2008 (sau đây gọi tắt là Nghị định số 128/2008/NĐ-CP).

Trường hợp tạm giữ người theo thủ tục hành chính thì việc uỷ quyền cho Phó Đội trưởng chỉ được thực hiện khi Đội trưởng Đội Quản lý thị trưòng vắng mặt.

a) Tạm giữ người trong trường hợp khi cần ngăn chặn, đình chỉ những hành vi gây rối trật tự công cộng, gây thương thích cho người khác hoặc cần thu thập, xác minh những tình tiết quan trọng làm căn cứ để quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Việc tạm giữ người theo thủ tục hành chính thực hiện theo quy định tại Điều 44 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002;

b) Tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm trong trường hợp cần tạm giữ để xác minh tình tiết làm căn cứ quyết định xử lý hoặc ngăn chặn ngay hành vi vi phạm; trường hợp có căn cứ cho rằng nếu không tạm giữ ngay thì tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có thể bị tẩu tán, tiêu huỷ thì kiểm soát viên thị trường được giao nhiệm vụ kiểm tra có quyền ra quyết định tạm giữ. Việc tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại Điều 46 và khoản 3 Điều 57 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002. Việc quản lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại Nghị định số 70/2006/NĐ-CP ngày 24 tháng 7 năm 2006 quy định việc quản lý tang vật, phương tiện bị tạm giữ theo thủ tục hành chính và Nghị định số 22/2009/NĐ-CP ngày 24 tháng 02 năm 2009 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 70/2006/NĐ-CP;

c) Khám người theo thủ tục hành chính chỉ được tiến hành trong trường hợp khi có căn cứ cho rằng người đó cất giấu trong người đồ vật, tài liệu, phương tiện vi phạm hành chính. Việc tạm giữ người theo thủ tục hành chính thực hiện theo quy định tại Điều 47 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002;

d) Khám phương tiện vận tải, đồ vật theo thủ tục hành chính trong trường hợp có căn cứ cho rằng trong phương tiện vận tải, đồ vật đó có cất giấu tang vật vi phạm hành chính. Trình tự, thủ tục khám phương tiện, đồ vật theo thủ tục hành chính thực hiện quy định tại Điều 48 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002;

đ) Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính trong trường hợp có căn cứ cho rằng ở nơi đó cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Trường hợp có căn cứ cho rằng nếu không khám ngay thì đồ vật, tài liệu, phương tiện vi phạm hành chính có thể bị tẩu tán, tiêu huỷ thì kiểm soát viên thị trường đang thi hành công vụ được khám người theo thủ tục hành chính và phải báo cáo ngay bằng văn bản cho Đội trưởng và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Trình tự, thủ tục khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại Điều 49 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Điều 17 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP.

Trong trường hợp vụ việc phức tạp cần phải thẩm tra, xác minh, bổ sung, củng cố chứng cứ thì người được giao chủ trì việc kiểm tra phải báo cáo người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính (người ban hành Quyết định kiểm tra, người có thẩm quyền áp dụng các biện pháp ngăn chặn) đề nghị cho áp dụng các biện pháp sau đây để thẩm tra, xác minh, bổ sung, củng cố chứng cứ.

a) Yêu cầu đối tượng giải trình được thực hiện bằng văn bản do người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính ký và phải nêu rõ những nội dung phải giải trình hoặc mời đối tượng được yêu cầu giải trình làm việc trực tiếp;

b) Đối tượng được yêu cầu giải trình có thể giải trình bằng hình thức văn bản hoặc bằng lời nói;

c) Trường hợp đối tượng giải trình trực tiếp bằng lời nói đối thoại trực tiếp thì phải lập biên bản làm việc. Biên bản làm việc phải ghi đầy đủ nội dung làm việc, liệt kê các tài liệu được cung cấp (nếu có), có chữ ký của người được giao chủ trì buổi làm việc, người lập biên bản và đối tượng giải trình.

a) Trong trường hợp cần thiết, người có thẩm quyền (Đội trưởng Đội Quản lý thị trường, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường, Cục trưởng Cục Quản lý thị trường hoặc cấp phó được uỷ quyền) quyết định làm việc với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan bằng hình thức gửi văn bản xin ý kiến hoặc cử cán bộ đến làm việc trực tiếp;

b) Công chức được giao nhiệm vụ làm việc với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải có Giấy giới thiệu của người có thẩm quyền ký và phải ghi biên bản làm việc. Biên bản làm việc ghi rõ nội dung làm việc và liệt kê cụ thể, đầy đủ các tài liệu do cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp (nếu có).

a) Trường hợp cần trưng cầu giám định tài liệu, tang vật, người có thẩm quyền (Đội trưởng Đội Quản lý thị trường, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường, Cục trưởng Cục Quản lý thị trường hoặc cấp phó được uỷ quyền) có quyền yêu cầu trưng cầu giám định;

b) Trình tự, thủ tục yêu cầu trưng cầu giám định thực hiện theo các quy định của pháp luật về hoạt động trưng cầu giám định phục vụ quản lý nhà nước;

c) Bản kết quả giám định phải được sao gửi cho đối tượng có tài liệu, tang vật đang bị tạm giữ.

4.Trong trường hợp cần thiết, người có thẩm quyền xử lý được áp dụng các nghiệp vụ khác để thẩm tra, xác minh, bổ sung, củng cố chứng cứ.

1. Trường hợp không có vi phạm hành chính

Trong trường hợp lực lượng quản lý thị trường đã thực hiện hoạt động kiểm tra, thẩm tra, xác minh, bổ sung, củng cố chứng cứ, áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành chính mà không phát hiện hành vi vi phạm hành chính thì người ban hành Quyết định kiểm tra hoặc người ban hành các Quyết định khám, tạm giữ người, tang vật, phương tiện phải kịp thời hoàn chỉnh hồ sơ và kết thúc ngay việc kiểm tra, khám, tạm giữ áp dụng các biện pháp cần thiết nhằm tránh thiệt hại (nếu có) cho đối tượng bị kiểm tra.

2. Những trường hợp không xử lý vi phạm hành chính gồm:

- Trường hợp thuộc tình thế cấp thiết;

- Phòng vệ chính đáng;

- Người thực hiện hành vi do sự kiện bất ngờ;

- Vi phạm hành chính khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc những bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình.

Quy định cụ thể về các trường hợp trên thực hiện theo quy định tại Điều 4 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP.

a) Các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Quản lý thị trường có thẩm quyền xử phạt những hành vi vi phạm hành chính trong từng lĩnh vực quy định thẩm quyền cho từng hành vi cụ thể tại các Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong từng lĩnh vực quản lý nhà nước;

b) Mức phạt tiền tối đa của khung tiền phạt cho từng hành vi vi phạm hành chính;

c) Thẩm quyền áp dụng hình thức tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính (căn cứ giá trị thực tế của tang vật để xác định thẩm quyền).

Xác định trị giá hàng hoá, tang vật vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại Điều 63 Nghị định số 06/2008/NĐ-CP ngày 16 tháng 01 năm 2008 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại; Thông tư số 06/2008/NĐ-CP xử phạt VPHC trong hoạt động thương mại">15/2008/TT-BCT ngày 02 tháng 12 năm 2008 của Bộ Công Thương hướng dẫn thực hiện Nghị định số 06/2006/NĐ-CP; Điều 34 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP.

d) Thẩm quyền áp dụng các hình thức tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề;

đ) Thẩm quyền áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả;

e) Trong trường hợp mức phạt tiền, trị giá tang vật, phương tiện bị tịch thu hoặc một trong các hình thức xử phạt hoặc biện pháp khắc phục hậu quả không thuộc thẩm quyền hoặc vượt thẩm quyền thì người đang thụ lý vụ việc của quản lý thị trường phải chuyển vụ việc vi phạm đó đến người có thẩm quyền xử phạt.

g) Đối với các vụ việc liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều cơ quan, trường hợp áp dụng phạt bổ sung vượt thẩm quyền hoặc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật không thuộc thẩm quyền của quản lý thị trường thì chuyển Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền ra quyết định.

a) Đối với vụ việc đơn giản khi kiểm tra đã xác định rõ hành vi vi phạm không cần thẩm tra, xác minh bổ sung chứng cứ, thời hạn ra quyết định xử phạt là 10 ngày kể từ kể từ ngày lập biên bản về vi phạm hành chính; đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp thì thời hạn ra quyết định xử phạt là 30 ngày. Trường hợp xét cần có thêm thời gian để xác minh, thu thập chứng cứ thì nguời có thẩm quyền phải báo cáo thủ trưởng trực tiếp của mình bằng văn bản để xin gia hạn, thời hạn gia hạn không quá 30 ngày. Thời hạn tối đa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính kể từ ngày lập biên bản về vi phạm hành chính là 60 ngày làm việc.

b) Trường hợp quá thời hạn quy định tại điểm a khoản này thì không được ra quyết định xử phạt nhưng vẫn có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả và tịch thu tang vật vi phạm hành chính thuộc loại cấm lưu hành, cấm lưu thông theo quy định của pháp luật.

1. Căn cứ ban hành;

b) Họ, tên, chức vụ, đơn vị người ra Quyết định;

c) Họ, tên, nghề nghiệp, địa chỉ người vi phạm (hoặc tên tổ chức, địa chỉ, người đại diện pháp luật của tổ chức đó);

d) Hành vi vi phạm hành chính;

đ) Hình thức xử phạt: hình thức xử phạt chính, hình thức xử phạt bổ sung (nếu có) các biện pháp khắc phục hậu quả (nếu có) nêu rõ áp dụng điểm, khoản, Điều, Nghị định xử phạt;

e) Hiệu lực thi hành;

g) Thời hạn, nơi thi hành quyết định xử phạt và chữ ký của người ra quyết định xử phạt;

h) Quyền khiếu nại, khởi kiện.

Việc hoãn Quyết định phạt tiền thực hiện quy định tại Điều 65 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Điều 29 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP.

a) Việc xử lý tang vật, phương tiện vi phạm hành chính về trình thự, thủ tục theo quy định tại Điều 61 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Điều 35 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP;

b) Thời hạn phải xử lý tang vật, phương tiện bị tạm giữ là 10 ngày, đối với các vụ việc phức tạp cần tiến hành thẩm tra xác minh thì tối đa không quá 60 ngày kể từ ngày tạm giữ tang vật, phương tiện thì người ra quyết định tạm giữ phải xử lý tang vật, phương tiện bị tạm giữ;

c) Trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm phải áp dụng hình thức xử lý buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất thì phải chuyển cấp có thẩm quyền ra quyết định xử lý là Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan có thẩm quyền xử lý; nếu Cục Quản lý thị trường kiểm tra, tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm trong diện buộc đưa khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất thì cũng chuyển cho Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh nơi xảy ra vụ việc xử lý;

d) Chuyển giao tang vật, phương tiện vi phạm hành chính để bán đấu giá theo quy định tại Điều 36 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP.

Quá thời hạn quy định mà tổ chức, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính không tự nguyện chấp hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì cưỡng chế thi hành.

Việc cưỡng chế thi hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính thực hiện theo Điều 66 Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002, khoản 27 Điều 1 Pháp lệnh sửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính ngày 02 tháng 4 năm 2008 và Nghị định số 37/2005/NĐ-CP ngày 18 tháng 3 năm 2005 của Chính phủ quy định thủ tục áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Thẩm quyền ra Quyết định cưỡng chế theo quy định tại khoản 28 Điều 1 của Pháp lệnh sửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2008.

Hồ sơ vụ vi phạm bao gồm: bản sao biên bản về vụ vi phạm, quyết định đình chỉ điều tra đối với đối tượng, tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm (nếu có) và bản sao các tài liệu khác liên quan trực tiếp đến người vi phạm đó. phải có quyết định chuyển hồ sơ vụ vi phạm đến người có thẩm xử lý vi phạm hành chính, quyết định đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án kèm theo tài liệu, tang vật, phương tiện để vi phạm (nếu có) và phải lập biên bản bàn giao.

Biên bản bàn giao phải ghi đầy đủ từng tài liệu, tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính có trong hồ sơ chuyển giao, người giao và người nhận phải ký vào biên bản bàn giao.

a) Trường hợp xét thấy vượt thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của mình thì báo cáo thủ trưởng trực tiếp và chuyển hồ sơ vụ việc đến người có thẩm quyền xử phạt;

b) Trường hợp đủ tài liệu, chứng cứ xác định được hành vi vi phạm hành chính thì lập ngay biên bản vi phạm hành chính, ban hành quyết định và tổ chức thực hiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính;

c) Trường hợp cần xét thấy vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp cần có thời gian xác minh, thu thập bổ sung chứng cứ thì người có thẩm quyền xử phạt phải báo cáo cấp trên trực tiếp của mình bằng văn bản xin gia hạn.

Thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính thực hiện theo quy định tại Điều 32 Nghị định số 128/2008/NĐ-CP.

Trường hợp Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì Chi cục Quản lý thị trường lưu hồ sơ vụ việc tại Chi cục.

Trường hợp Uỷ ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì Đội Quản lý thị trường hoạt động trên địa bàn đó lưu hồ sơ vụ việc tại Đội.

Giao Cục trưởng Cục Quản lý thị trường tổ chức phổ biến, quán triệt Quy trình này đến toàn bộ công chức, kiểm soát viên trong toàn lực lượng.

Nguyễn Cẩm Tú