Thông tư 178/2026/TT-BQP Hướng dẫn tổ chức Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự

a) Các tiêu chuẩn quy định tại Điều 122 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân;

b) Là quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng đang phục vụ trong Quân đội và còn thời gian công tác từ đủ 05 năm trở lên;

c) Chấp hành nghiêm chỉnh Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước, các chủ trương, đường lối, quy định của Đảng, các quy định của Quân đội; có lối sống lành mạnh và tôn trọng các quy tắc sinh hoạt cộng đồng;

d) Kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai trái, hành vi có hại đến Đảng Cộng sản Việt Nam, đến Tổ quốc, đến Nhân dân và Quân đội;

đ) Tôn trọng, tận tụy phục vụ, liên hệ chặt chẽ với quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng và Nhân dân; lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng và Nhân dân; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền;

e) Có tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình, bảo vệ công lý; có nhận thức tốt về chính trị, quân sự, quốc phòng; được quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng tín nhiệm.

a) Sáu tháng trước khi kết thúc nhiệm kỳ Hội thẩm quân nhân, Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu căn cứ số lượng Hội thẩm quân nhân được cử, xác định cơ cấu cụ thể, trao đổi thống nhất với lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trên địa bàn lựa chọn và giới thiệu nhân sự để lấy phiếu tín nhiệm;

b) Các cơ quan, đơn vị tổ chức hội nghị lấy phiếu tín nhiệm đối với nhân sự được giới thiệu bằng hình thức bỏ phiếu kín với thành phần tham gia bỏ phiếu như sau:

Toàn thể quân nhân, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng ở cấp đại đội và tương đương trong trường hợp người được giới thiệu làm Hội thẩm quân nhân công tác ở đơn vị cấp cơ sở;

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng ở cấp tiểu đoàn và tương đương trong trường hợp người được giới thiệu làm Hội thẩm quân nhân công tác ở đơn vị cấp tiểu đoàn và tương đương; ở cơ quan sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn và tương đương trong trường hợp người được giới thiệu làm Hội thẩm quân nhân công tác ở cơ quan sư đoàn, lữ đoàn, trung đoàn và tương đương; ở cơ quan cấp cục trong trường hợp người được giới thiệu làm Hội thẩm quân nhân công tác ở cơ quan tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn và cấp tương đương;

Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công chức, công nhân, viên chức quốc phòng ở đội sản xuất, phân xưởng... đối với trường hợp người được giới thiệu làm Hội thẩm quân nhân công tác ở các nhà máy, xí nghiệp, doanh nghiệp quân đội;

Người được giới thiệu để cử làm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự phải đạt trên 50% số phiếu tín nhiệm so với tổng số người có mặt tham gia bỏ phiếu thì mới lập danh sách đề nghị. Nếu không đạt trên 50% số phiếu tín nhiệm thì chỉ huy cơ quan, đơn vị đề xuất, thống nhất với Chánh án Tòa án quân sự lựa chọn nhân sự mới và thực hiện lấy phiếu tín nhiệm;

c) Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu phối hợp cùng cơ quan cán bộ, quân lực tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương thống nhất lập danh sách nhân sự đề cử làm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu để báo cáo cơ quan chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương xét và giới thiệu, đề nghị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị quyết định;

Hồ sơ đề nghị cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu kèm công văn đề nghị của cơ quan chính trị các tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương được gửi về Tòa án quân sự trung ương để tổng hợp trước khi trình Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị quyết định;

d) Căn cứ đề nghị của cơ quan chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương, Tòa án quân sự trung ương thống nhất với Cục Cán bộ tổng hợp danh sách để Cục trưởng Cục Cán bộ trình Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị xét, ra quyết định cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu;

Quyết định cử Hội thẩm quân nhân của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị được gửi cho cơ quan chính trị các tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương đã đề nghị cử người làm Hội thẩm quân nhân, Tòa án quân sự trung ương và các cơ quan, đơn vị liên quan. Cơ quan chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương có trách nhiệm thông báo cho Tòa án quân sự cấp quân khu, cấp uỷ, người chỉ huy cơ quan, đơn vị nơi người được cử làm Hội thẩm quân nhân công tác và người được cử về quyết định của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị để thuận tiện liên hệ công tác, quản lý, bồi dưỡng nghiệp vụ và thực hiện nhiệm vụ.

a) Sáu tháng trước khi kết thúc nhiệm kỳ Hội thẩm quân nhân, Chánh án Tòa án quân sự khu vực căn cứ số lượng Hội thẩm quân nhân được cử, xác định cơ cấu cụ thể, trao đổi thống nhất với lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trên địa bàn lựa chọn và giới thiệu nhân sự để lấy phiếu tín nhiệm;

b) Thực hiện lấy phiếu tín nhiệm theo hướng dẫn tại điểm b khoản 2 Điều này;

c) Chánh án Tòa án quân sự khu vực phối hợp với cơ quan chính trị sư đoàn, lữ đoàn hoặc cấp tương đương thống nhất lập danh sách nhân sự đề cử làm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực để cơ quan chính trị sư đoàn, lữ đoàn hoặc cấp tương đương báo cáo Chủ nhiệm Chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương xét, giới thiệu và đề nghị Chính ủy tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương quyết định;

Hồ sơ đề nghị cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực kèm công văn đề nghị của cơ quan chính trị sư đoàn, lữ đoàn hoặc cấp tương đương gửi về Tòa án quân sự cấp quân khu để tổng hợp trước khi báo cáo Chủ nhiệm Chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương;

d) Căn cứ đề nghị của cơ quan chính trị sư đoàn, lữ đoàn hoặc cấp tương đương, Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu thống nhất với cơ quan cán bộ, quân lực tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương tổng hợp danh sách để Trưởng phòng Cán bộ báo cáo Chủ nhiệm Chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương xét, giới thiệu và đề nghị Chính ủy tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương xét, ra quyết định cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực;

Quyết định cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực được gửi cho các Tòa án quân sự liên quan, cơ quan chính trị sư đoàn, lữ đoàn hoặc cấp tương đương nơi đã đề nghị cử người làm Hội thẩm quân nhân và người được cử làm Hội thẩm quân nhân. Cơ quan chính trị sư đoàn, lữ đoàn hoặc cấp tương đương có trách nhiệm thông báo cho cấp uỷ, người chỉ huy đơn vị trực tiếp quản lý Hội thẩm quân nhân để thuận tiện liên hệ công tác, quản lý, bồi dưỡng nghiệp vụ và thực hiện nhiệm vụ.

a) Bản tóm tắt lý lịch có dán ảnh và nhận xét của chỉ huy đơn vị quản lý;

b) Biên bản kiểm phiếu tín nhiệm tại cơ quan, đơn vị công tác của người được giới thiệu;

c) Văn bản đề nghị của cơ quan chính trị giới thiệu người đề cử làm Hội thẩm quân nhân;

d) Tờ trình của Cục trưởng Cục Cán bộ đề nghị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị quyết định cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu;

đ) 02 (hai) ảnh để làm giấy chứng minh Hội thẩm quân nhân có kích cỡ 02 cm x 03 cm, phông nền trắng, mặc quân phục theo mùa, không đeo kính, không đội mũ, ảnh chụp trong 06 tháng gần nhất, ghi rõ họ tên, ngày tháng năm sinh ở mặt sau của ảnh.

a) Các văn bản quy định tại các điểm a, b, c và đ khoản 1 Điều này;

b) Tờ trình của Chủ nhiệm Chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương đề nghị Chính ủy tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương quyết định cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực.

a) Công văn gửi Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị đề nghị cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu (Mẫu số 1);

b) Công văn gửi Chủ nhiệm Chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương đề nghị cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực (Mẫu số 2);

c) Danh sách đề nghị cử Hội thẩm quân nhân (Mẫu số 3);

d) Quyết định cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu (Mẫu số 4);

đ) Quyết định cử Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự khu vực (Mẫu số 5).

a) Đơn xin miễn nhiệm Hội thẩm quân nhân (trường hợp Hội thẩm quân nhân chủ động xin miễn nhiệm) nêu cụ thể lý do xin miễn nhiệm;

b) Tài liệu xác định căn cứ để miễn nhiệm (tài liệu, văn bản của cơ quan y tế có thẩm quyền, quyết định điều động, chuyển ngành);

c) Ý kiến bằng văn bản của Chánh án Tòa án quân sự quản lý Hội thẩm quân nhân, trong đó nêu rõ kết quả trao đổi với cơ quan chính trị đã giới thiệu cử Hội thẩm quân nhân;

d) Ý kiến bằng văn bản của cơ quan chính trị nơi đã giới thiệu cử Hội thẩm quân nhân (nếu có);

đ) Trong trường hợp miễn nhiệm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu thì Tòa án quân sự trung ương phối hợp cùng Cục Cán bộ tổng hợp hồ sơ để Cục trưởng Cục Cán bộ đề nghị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị quyết định.

a) Các tài liệu chứng minh Hội thẩm quân nhân vi phạm về phẩm chất đạo đức hoặc có hành vi vi phạm pháp luật; kết luận của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về vi phạm;

b) Ý kiến bằng văn bản của cơ quan chính trị nơi đã giới thiệu cử Hội thẩm quân nhân (nếu có);

c) Ý kiến bằng văn bản của Chánh án Tòa án quân sự quản lý Hội thẩm quân nhân;

d) Trong trường hợp bãi nhiệm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu thì Tòa án quân sự trung ương phối hợp cùng Cục Cán bộ tổng hợp hồ sơ để Cục trưởng Cục Cán bộ đề nghị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị quyết định.

a) Bản tóm tắt lý lịch có dán ảnh và nhận xét của chỉ huy đơn vị quản lý;

b) Công văn của Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu, Tòa án quân sự khu vực đề nghị Chủ nhiệm Chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương cử Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân;

c) Danh sách đề nghị cử Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân (do Tòa án quân sự nơi Đoàn Hội thẩm quân nhân thực hiện nhiệm vụ xét xử lập).

a) Công văn của Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu, Tòa án quân sự khu vực đề nghị Chủ nhiệm Chính trị tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương cử Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân (Mẫu số 6);

b) Danh sách đề nghị cử Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân (Mẫu số 7);

c) Quyết định cử Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân (Mẫu số 8).

a) Đơn xin miễn nhiệm Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân (trường hợp Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân chủ động xin miễn nhiệm) nêu cụ thể lý do xin miễn nhiệm;

b) Tài liệu xác định căn cứ để miễn nhiệm (tài liệu, văn bản của cơ quan y tế có thẩm quyền, quyết định điều động, chuyển ngành);

c) Văn bản của Chánh án Tòa án quân sự quản lý Hội thẩm quân nhân, trong đó nêu rõ kết quả trao đổi với cơ quan cán bộ, quân lực tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương;

d) Văn bản của cơ quan cán bộ, quân lực tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương (nếu có).

a) Các tài liệu chứng minh Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân không hoàn thành nhiệm vụ hoặc vi phạm về phẩm chất đạo đức hoặc vi phạm pháp luật, kỷ luật; kết luận của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền;

b) Ý kiến bằng văn bản của cơ quan cán bộ, quân lực tổng cục, quân khu, quân chủng, quân đoàn hoặc cấp tương đương;

c) Văn bản của Chánh án Tòa án quân sự nơi quản lý Hội thẩm quân nhân.

a) Thực hiện các quy định tại khoản 2 Điều 18 Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn Hội thẩm ban hành kèm theo Nghị quyết số 99/2025/UBTVQH15;

b) Phối hợp chặt chẽ với cơ quan chính trị có thẩm quyền trong việc chuẩn bị nhân sự để cử, miễn nhiệm, bãi nhiệm Hội thẩm quân nhân, Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân theo quy định và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền; tổ chức quản lý, phân công nhiệm vụ xét xử đối với Hội thẩm quân nhân trong thời gian làm nhiệm vụ xét xử;

c) Thông báo cho Đoàn Hội thẩm quân nhân, cơ quan, đơn vị nơi Hội thẩm quân nhân công tác về việc phân công Hội thẩm quân nhân tham gia xét xử, thời gian, địa điểm làm việc của Hội thẩm quân nhân; xem xét, giải quyết các kiến nghị của Đoàn Hội thẩm quân nhân và kiến nghị của Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân về việc phân công Hội thẩm quân nhân tham gia xét xử;

d) Giữ mối liên hệ với Đoàn Hội thẩm quân nhân; chủ trì, phối hợp với Đoàn Hội thẩm quân nhân, cơ quan chính trị có thẩm quyền tổ chức việc tổng kết công tác Hội thẩm quân nhân. Khi cần thiết, Chánh án Tòa án quân sự phối hợp với Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân triệu tập họp Đoàn Hội thẩm quân nhân đột xuất;

đ) Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ xét xử cho Hội thẩm quân nhân;

e) Khi nhận được thông báo bằng văn bản của đơn vị nơi Hội thẩm quân nhân công tác về việc giải thể, sáp nhập, chuyển vị trí đóng quân của đơn vị ra khỏi địa bàn xét xử hay Hội thẩm quân nhân chuyển công tác đến đơn vị khác ngoài địa bàn xét xử hoặc không đủ điều kiện tiếp tục làm Hội thẩm quân nhân thì Chánh án Tòa án quân sự căn cứ vào số lượng, khả năng tham gia xét xử của các Hội thẩm quân nhân còn lại và tình hình hoạt động cụ thể của Tòa án, nếu cần thiết thì đề nghị cử bổ sung Hội thẩm quân nhân;

g) Phối hợp với cơ quan chính trị có thẩm quyền thực hiện công tác khen thưởng, xử lý vi phạm và kiểm tra kết quả công tác đối với Hội thẩm quân nhân theo quy định của pháp luật, hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Quốc phòng. Các quyết định hoặc văn bản đề nghị về việc khen thưởng, xử lý vi phạm và các kết luận về kiểm tra kết quả công tác đối với Hội thẩm quân nhân được gửi cho Đoàn Hội thẩm quân nhân và cơ quan chính trị có thẩm quyền để phối hợp, quản lý Hội thẩm quân nhân;

h) Tổng hợp, báo cáo tổng kết nhiệm kỳ công tác Hội thẩm quân nhân lên Tòa án quân sự cấp trên.

a) Tổng hợp hồ sơ đề nghị cử, miễn nhiệm, bãi nhiệm Hội thẩm quân nhân Tòa án quân sự cấp quân khu, trình Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị theo quy định;

b) Hằng năm, Tòa án quân sự trung ương có trách nhiệm tổng hợp dự toán kinh phí hỗ trợ hoạt động của các Đoàn Hội thẩm quân nhân và phụ cấp hoạt động của Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm quân nhân trong tổng dự toán kinh phí hoạt động của Tòa án quân sự các cấp, đề nghị Bộ Quốc phòng trình cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của pháp luật. Trên cơ sở kinh phí được giao, Tòa án quân sự trung ương phân bổ kinh phí hỗ trợ hoạt động cho các Đoàn Hội thẩm quân nhân;

c) Tổng hợp, báo cáo công tác Hội thẩm quân nhân theo quy định.