Thông báo 01/TB-VPCP 2026 kết luận của Thủ tướng về chống khai thác hải sản IUU

II. Một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, cấp bách trong thời gian tới

1. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường

- Tiếp tục tiếp thu ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương; khẩn trương hoàn thiện Dự thảo Báo cáo về kết quả thực hiện chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam gửi EC; cập nhật, chuẩn hóa và thống nhất số liệu, bảo đảm nguyên tắc trung thực, khách quan. Báo cáo không chỉ phản ánh các nội dung EC nêu, mà chủ động bổ sung những vấn đề ta tự phát hiện; bảo đảm số liệu chính xác, có kiểm chứng, không hình thức, không chạy theo thành tích. Hoàn thiện và ký gửi EC trước ngày 05 tháng 01 năm 2026.

- Tiếp tục thường xuyên trao đổi, giữ mối liên hệ chặt chẽ với EC để kịp thời cung cấp thông tin khi EC yêu cầu, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ những nội dung vượt thẩm quyền.

- Hoàn thiện dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, toàn diện, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10 tháng 01 năm 2026, trong đó bổ sung các nội dung sau:

+ Rà soát, cập nhật đầy đủ các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ tại các cuộc họp Ban Chỉ đạo IUU thời gian gần đây; trên cơ sở đó hoàn thiện dự thảo Chỉ thị, bảo đảm yêu cầu kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác IUU; tổ chức lại sản xuất, tăng cường hỗ trợ chuyển đổi sinh kế để người dân yên tâm bám nghề hợp pháp, ổn định cuộc sống.

+ Bổ sung quy định điều chỉnh số liệu thống kê tàu xuất bến, cập bến phải kiểm soát trên phạm vi toàn quốc.

- Về quy định về lắp thiết bị giám sát hành trình tàu cá VMS:

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan rà soát, hoàn thiện quy định về lắp thiết bị giám sát hành trình tàu cá VMS theo hướng: tối đa 02 thiết bị được lắp đặt trên một tàu cá, tàu chỉ được bật 01 thiết bị tại một thời điểm; hoàn thiện hệ thống giám sát VMS chỉ cho phép 01 thiết bị VMS bật được tại một thời điểm đối với một tàu cá, tránh hoàn toàn trường hợp 01 tàu cá lắp và bật nhiều thiết bị VMS trong một thời điểm; quy định rõ việc xử lý tình huống hỏng thiết bị trên biển thuyền trưởng phải liên lạc, đề nghị cơ quan quản lý nhà nước và nhà cung cấp dịch vụ kích hoạt thiết bị thứ hai; quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng chức năng, cảng, nhà cung cấp dịch vụ, chủ tàu, thuyền trưởng; Bổ sung quy định cụ thể việc gắn thiết bị, hành vi tác động làm thay đổi vị trí, đảm bảo quản lý chặt chẽ, khoa học, hiệu quả. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung chế tài xử phạt thật nghiêm đối với hành vi vi phạm này.

- Về quản lý tàu dịch vụ hậu cần, tàu thu mua/mua bán hải sản trên biển: Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cơ quan chuyên môn rà soát, đề xuất biện pháp quản lý, cơ chế kiểm soát phù hợp; làm rõ trách nhiệm giữa người đi khai thác với người thu mua, người làm dịch vụ. Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm số liệu được xác nhận thống nhất giữa các bên liên quan, minh bạch nguồn gốc, đồng thời thống nhất dữ liệu mua - bán và cập cảng, làm cơ sở kiểm tra, giám sát theo đúng quy định. Báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10 tháng 01 năm 2026.

- Tiếp tục chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Tư pháp và Thanh tra tiếp tục tổ chức các đoàn kiểm tra tại các địa phương có tỷ lệ khép hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính cao (trên 90%)[1]. Báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả bằng văn bản trước ngày 06 tháng 01 năm 2026.

- Về truy xuất nguồn gốc: Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các địa phương rà soát toàn bộ quy trình truy xuất nguồn gốc trên hồ sơ điện tử (từ khâu cấp phép, đăng ký, nhật ký khai thác...), bảo đảm cơ quan chuyên môn/chi cục có đầy đủ căn cứ để kiểm tra, đối chiếu; kịp thời phát hiện sai lệch, yêu cầu cập nhật, bổ sung, hiệu chỉnh và chuẩn hóa dữ liệu theo đúng quy định. Hoàn thành trước ngày 06 tháng 01 năm 2026.

2. Bộ trưởng Bộ Công an

- Tiếp tục chỉ đạo điều tra mở rộng, xử lý nghiêm, dứt điểm các vụ việc liên quan 32 lô cá cờ kiếm của hai công ty tại Khánh Hòa, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đối với các hành vi làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức; sử dụng tài liệu giả của cơ quan tổ chức, kịp thời báo cáo Ban Chỉ đạo, Thủ tướng Chính phủ.

- Tiếp tục chỉ đạo lập chuyên án điều tra, xác minh làm rõ các nghi vấn về đường dây đưa tàu cá/ngư dân ra nước ngoài khai thác trái phép; các hành vi gian lận VMS và hợp thức hóa hồ sơ tàu cá, hàng hóa xuất nhập khẩu thủy sản liên quan đến IUU.

3. Bộ Quốc phòng

Tiếp tục duy trì tuần tra, kiểm soát vùng biển giáp ranh với các nước; kiểm soát chặt tàu cá xuất/nhập bến; kiên quyết không cho xuất bến đối với tàu không đủ điều kiện;

4. Bộ Ngoại giao:

- Tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện về thể thức và ngôn ngữ của Báo cáo gửi EC, phù hợp với chuẩn mực quốc tế; cử các cán bộ có chuyên môn, kinh nghiệm phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện báo cáo đúng chuẩn, đạt chất lượng cao nhất trước ngày 05 tháng 01 năm 2026.

- Khẩn trương làm việc, thống nhất thông tin các vụ tàu cá/ngư dân Việt Nam bị bắt giữ ở nước ngoài để địa phương xử lý dứt điểm. Hoàn thành trước ngày 06 tháng 01 năm 2026.

5. Thanh tra Chính phủ

Tiếp tục chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các Bộ tổ chức các đoàn thanh tra về công tác chống khai thác IUU tại một số địa phương, nhất là đối với những địa phương có tỷ lệ “khép hồ sơ” cao trên 90%.

6. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Tiếp tục chỉ đạo các cơ quan báo chí đẩy mạnh thông tin, truyền thông về các hoạt động chống khai thác IUU của ta; tăng cường truyền thông đúng trọng tâm, tránh đưa các thông tin “giật gân”, gây bất lợi cho công tác đối ngoại và nỗ lực gỡ cảnh báo “thẻ vàng”.

7. Hiệp hội VASEP

Quán triệt, yêu cầu các doanh nghiệp hội viên kiên quyết không thu mua, không chế biến, không xuất khẩu nguyên liệu/thủy sản không rõ nguồn gốc, có dấu hiệu vi phạm IUU; khẩn trương rà soát nội bộ, tăng cường tự kiểm tra, giám sát tuân thủ trong toàn chuỗi. Hiệp hội VASEP cần chủ động vào cuộc, phối hợp với cơ quan quản lý và địa phương để ngăn chặn, loại bỏ kịp thời các trường hợp vi phạm (dù chỉ là số ít nhưng gây ảnh hưởng chung), đồng thời tham gia hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, chuyển đổi sinh kế theo hướng hợp pháp, bền vững.

8. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội ở cơ sở phát huy vai trò nòng cốt, tăng cường tuyên truyền, vận động, giám sát, nắm chắc tình hình tại địa bàn. Yêu cầu quyết tâm cao nhất, hành động quyết liệt, làm đến nơi đến chốn; mỗi cơ quan, địa phương và các chủ thể liên quan nêu cao trách nhiệm trước quốc gia, dân tộc và Nhân dân, xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, không làm hình thức, không chạy theo thành tích.

9. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển và có tàu cá:

- Khẩn trương tiếp tục rà soát toàn bộ dữ liệu, chuẩn hóa, đối chiếu và chốt số liệu có kiểm chứng, cập nhật số liệu đến ngày 31 tháng 12 năm 2025; chịu trách nhiệm cao nhất trong việc chuẩn bị dự thảo báo cáo liên quan đến số liệu của địa phương mình, gửi về Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 01 tháng 01 năm 2026 để Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, hoàn thiện Báo cáo gửi EC.

- Về quản lý đội tàu:

+ Quản lý tàu “3 không”, tàu không đủ điều kiện hoạt động: Chủ tịch UBND tỉnh, cấp ủy và chính quyền địa phương chịu trách nhiệm, bố trí điểm quản lý/neo đậu tập trung và tăng cường giám sát bằng công nghệ (như camera, phương tiện giám sát phù hợp), xác định rõ tàu đang ở đâu, do ai quản lý, không để tình trạng tàu phân tán, rải rác nhiều nơi gây nguy cơ cao, khó kiểm soát.

+ Quản lý tàu xuất, nhập bến: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển chỉ đạo các lực lượng chức năng tiếp tục tăng cường kiểm soát chặt chẽ tàu cá ra - vào cảng; rà soát, nghiên cứu, quy định rõ trách nhiệm quản lý theo nguyên tắc tàu xuất bến tại cảng nào thì thực hiện cập bến, lên hàng theo quy định, bảo đảm thuận lợi cho công tác kiểm tra, giám sát. Các địa phương tổng hợp, báo cáo số liệu tàu ra/vào cảng trên cơ sở dữ liệu thống nhất toàn quốc; đồng thời chủ động chuẩn bị nội dung giải trình với EC về trường hợp số liệu tàu rời cảng và tàu cập cảng có thể chênh lệch do tàu xuất bến ở cảng này nhưng cập bến, lên hàng ở cảng khác đây là tình huống phát sinh trong thực tế và việc đăng ký, cập nhật được thực hiện đúng quy định.

- Về xử lý tàu cá/ ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài:

+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh An Giang, Cà Mau, Đắk Lắk chỉ đạo xử lý dứt điểm các tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, Báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 05 tháng 01 năm 2026.

+ Đối với 13 tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài của tỉnh An Giang, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang trực tiếp trao đổi với Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách lĩnh vực để đối chiếu, rà soát, bổ sung và thống nhất thông tin (tàu, thuyền trưởng/chủ tàu, tọa độ, hành vi vi phạm, tài liệu kèm theo...), làm căn cứ xử lý theo quy định. Trường hợp hồ sơ, thông tin do phía nước ngoài cung cấp chưa đầy đủ, Bộ Ngoại giao tiếp tục làm việc, trao đổi với các bên liên quan, có công hàm/đề nghị chính thức để yêu cầu bổ sung hồ sơ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và địa phương để cập nhật kịp thời, thống nhất dữ liệu phục vụ tổng hợp báo cáo.

- Về xử phạt vi phạm hành chính, “khép hồ sơ”: Đối với một số địa phương có tỷ lệ “khép hồ sơ” rất cao (trên 90%), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh khẩn trương chỉ đạo các lực lượng chức năng tại địa phương (nông nghiệp và môi trường, tư pháp, thanh tra, công an… ) tổ chức tự rà soát, xử lý dứt điểm, cập nhật, chuẩn hóa số liệu theo nguyên tắc trung thực, khách quan. Số liệu cập nhật phải bám sát hồ sơ gốc, có căn cứ kiểm chứng, đúng quy định pháp luật. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm người đứng đầu; thủ trưởng các cơ quan được giao rà soát và cán bộ trực tiếp thụ lý/rà soát hồ sơ chịu trách nhiệm nếu việc “khép hồ sơ” không đúng quy định hoặc không bảo đảm tính chính xác của số liệu, theo thẩm quyền và mức độ vi phạm. Hoàn thành và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 05 tháng 01 năm 2026.

- Khẩn trương ban hành kế hoạch chuyển đổi nghề, tạo sinh kế bền vững cho ngư dân, nội dung nào còn vướng mắc, còn thiếu nguồn lực thì báo cáo kịp thời Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để xem xét, tháo gỡ. Hoàn thành và báo cáo Thủ tướng trước ngày 06 tháng 01 năm 2026. Trường hợp không hoàn thành đúng hạn, người đứng đầu tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Chính phủ, trước Đảng và trước Nhân dân.

Văn phòng Chính phủ thông báo để các Bộ, cơ quan liên quan và địa phương biết, thực hiện./.